Ví dụ: Ngoài vườn, những bông hoa đua

nhau khoe sắc.
TN
CN
VN
Hãy phân tích cấu tạo ngữ pháp của câu văn trên?
HĐCĐ (3 phút) – chia sẻ:
- Quan sát, trả lời yêu cầu a trang 27, 28
- Lấy thêm ví dụ tương ứng với nội dung 1,2,3 mà trạng ngữ biểu thị?
- Phương án đúng: 1,2,3, 5,7,8
- Phương án sai: 4,6
Ví dụ:
1. Sáng nay, trời mưa to. (Thời gian)
2. Vì mưa to, đường rất lầy lội. (Nguyên nhân)
3. Trên sân trường, các bạn HS đang chơi đá cầu. (Địa điểm...)
5. Để cha mẹ vui lòng, chúng ta sẽ chăm chỉ học tập. (Mục đích)
HĐ cặp đôi ( 3 phút): câu hỏi b/28

a) Dư­íi bãng tre xanh, ®· tõ l©u ®êi, ngư­êi d©n cµy ViÖt Nam dùng nhµ, dùng cöa, vì ruéng khai hoang. Tre ¨n ë víi ngư­êi, ®êi ®êi, kiÕp kiÕp [...] Tre víi ngư­êi như­ thÕ ®· mÊy ngh×n n¨m. Mét thÕ kØ “v¨n minh”, “khai ho¸” cña thùc d©n còng kh«ng lµm ra ®ư­îc mét tÊc s¾t. Tre vÉn cßn ph¶i vÊt v¶ m·i víi ngư­êi. Cèi xay tre nÆng nÒ quay, tõ ngh×n ®êi nay, xay n¾m thãc.
b) V× m¶i ch¬i, nã quªn c¶ lµm bµi tËp.
c) §Ó xøng ®¸ng lµ ch¸u ngoan B¸c Hå, chóng ta ph¶i häc tËp vµ rÌn luyÖn thËt tèt.
d) B»ng giäng nãi dÞu dµng, chÞ Êy mêi chóng t«i vµo nhµ.
e) Võa ®i võa nh¶y ch©n s¸o, Tý tung t¨ng ®Õn trư­êng.
Các trạng ngữ vừa tìm đuược bổ sung nội dung gì cho câu?


2. Nhận xét: Các nội dung mà trạng ngữ bổ sung cho câu
- Dưuới bóng tre xanh
- đã từ lâu đời
- đời đời, kiếp kiếp
- từ nghìn đời nay
b) - Vì mải chơi
- Để xứng đáng là CNBH
d) - Bằng giọng nói dịu dàng
e) - Vừa đi vừa nhảy chân sáo
Xét về ý nghĩa: Trạng ngữ bổ sung thông tin về thời gian, nơi chốn, mục đích, nguyên nhân, phưuơng tiện, cách thức diễn ra sự việc nêu trong câu.

Bổ sung thông tin về địa đểm
Bổ sung thông tin về thời gian.
Bổ sung thông tin về nguyên nhân.
Bổ sung thông tin về mục đích.
Bổ sung thông tin về cách thức.
Bổ sung thông tin về ph/tiện.
HĐ cặp đôi ( 3 phút): câu hỏi b/28

a) Dư­íi bãng tre xanh, ®· tõ l©u ®êi, ngư­êi d©n cµy ViÖt Nam dùng nhµ, dùng cöa, vì ruéng khai hoang. Tre ¨n ë víi ngư­êi, ®êi ®êi, kiÕp kiÕp [...] Tre víi ngư­êi như­ thÕ ®· mÊy ngh×n n¨m. Mét thÕ kØ “v¨n minh”, “khai ho¸” cña thùc d©n còng kh«ng lµm ra ®ư­îc mét tÊc s¾t. Tre vÉn cßn ph¶i vÊt v¶ m·i víi ngư­êi. Cèi xay tre nÆng nÒ quay, tõ ngh×n ®êi nay, xay n¾m thãc.
b) V× m¶i ch¬i, nã quªn c¶ lµm bµi tËp.
c) §Ó xøng ®¸ng lµ ch¸u ngoan B¸c Hå, chóng ta ph¶i häc tËp vµ rÌn luyÖn thËt tèt.
d) B»ng giäng nãi dÞu dµng, chÞ Êy mêi chóng t«i vµo nhµ.
e) Võa ®i võa nh¶y ch©n s¸o, Tý tung t¨ng ®Õn trư­êng.
1) Dưuới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.
- Nguười dân cày Việt Nam, dưuới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.
- Ngưuời dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang, duưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời.
2) Tre ăn ở với ngưuời, đời đời, kiếp kiếp.
- Đời đời, kiếp kiếp, tre ăn ở với ngưuời.
- Tre, đời đời, kiếp kiếp, ăn ở với ngưuời.
3) Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.
- Từ nghìn đời nay, cối xay tre nặng nề quay, xay nắm thóc.
- Cối xay tre nặng nề quay, xay nắm thóc, từ nghìn đời nay.
? Vị trí của trạng ngữ trong câu rất limh họat, có thể đặt ở đầu câu, giữa câu hoặc cuối câu tuỳ thuộc vào tình huống giao tiếp.
Có thể chuyển trạng ngữ của các câu trong ví dụ a sang những vị trí nào trong câu?
Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ được phân cách với nhau như thế nào khi nói, khi viết?
Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.
Trong trường hợp trạng ngữ đặt ở cuối câu thì yêu câu này là bắt buộc, nếu không, nó sẽ được hiểu là phụ ngữ.
* Ví dụ:
a. Một vài lần, tôi đề nghị nó đọc to từ này.
Trạng ngữ
b. Tôi đề nghị nó đọc to từ này một vài lần

Bổ ngữ


* Về ý nghĩa:
- Trạng ngữ đuược thêm vào câu để xác định thời gian, nơi chốn, nguyên nhân, mục đích, phuương tiện, cách thức diễn ra sự việc nêu trong câu.
* Về hình thức:
- Trạng ngữ có thể đứng đầu câu, cuối câu hoặc giữa câu.
* Về dấu hiệu nhận biết:
- Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.
2. Kết luận
Qua t×m hiÓu c¸c vÝ dô,
em nhËn thÊy Tr¹ng ng÷
cã nh÷ng ®Æc ®iÓm g× ?
Thêm trạng ngữ cho câu sau ?
Lúa chết rất nhiều.
* Gợi ý: Có thể thêm vào câu những trạng ngữ sau.
- Ngoài đồng
- Năm nay
- Vì rét
Năm nay, ngoài đồng, lúa chết rất nhiều, vì rét.
Vì rét, năm nay, ngoài đồng, lúa chết rất nhiều.
lúa chết rất nhiều
Lưu ý: Thêm trạng ngữ cho câu là một cách mở rộng câu, làm nội dung câu phong phú hơn
Bài tập nhanh
I. Đặc điểm của trạng ngữ
II. Luyện tập
Bài tập 1
Hãy cho biết trong câu nào cụm từ mùa xuân làm trạng ngữ. Trong những câu còn lại cụm từ mùa xuân đóng vai trò gì?
a) Mùa xuân của tôi-mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội- là
mùa xuân có muưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh.
- Cụm từ làm chủ ngữ
b) Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít.
- Cụm từ mùa xuân làm trạng ngữ trong câu.
c) Tự nhiên nhuư thế: ai cũng chuộng mùa xuân.
- Cụm từ mùa xuân làm phụ ngữ cho động từ chuộng.
d) Mùa xuân! Mỗi khi hoạ mi tung ra những tiếng hót vang lừng, mọi vật nhuư có sự thay đổi kì diệu.
- Cụm từ mùa xuân là câu đặc biệt.
mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội
mùa xuân
Mùa xuân
và vị ngữ trong câu.
Tìm trạng ngữ trong các đoạn trích ở bài tập b (SGK- T30) và phân loại theo các đặc điểm đã học ?
Nhóm 1: Làm câu 1,2 của phần b1:
" Cơn gió mùa hạ .lúa non không ? "
Nhóm 2: Làm câu 3 c?a ph?n b1 :
"Trong cái vỏ .của Trời."
Nhóm 3: Làm câu (b 2 - trang 30)
Dãy 1:
- C©u 1.b1: nh­ư b¸o tr­ưíc vÒ mét thøc quµ thanh nh· vµ tinh khiÕt

- C©u 2 b1: khi ®i qua nh÷ng c¸nh ®ång xanh, mµ h¹t thãc nÕp ®Çu tiªn lµm trÜu th©n lóa cßn t­ư¬i

Dãy 2:
- C©u 3.b1: Trong c¸i vá xanh kia
- C©u 4 .b1: D­ưíi ¸nh n¾ng
Dãy 3:
b.2. Víi kh¶ n¨ng thÝch øng víi hoµn c¶nh lÞch sö như­ chóng ta nãi trªn ®©y
Trạng ngữ chỉ cách thức
Trạng ngữ chỉ thời gian
Trạng ngữ chỉ nơi chốn
Trạng ngữ chỉ nơi chốn
Trạng ngữ chỉ phưuơng tiện
HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI – 3P
- Tôi học bài buổi sáng.

- Trong vòng tay mẹ tôi từng ngày khôn lớn.

- Nó đau bụng do bị ngộ độc thức ăn.

- Tôi về thăm truường để gặp lại thầy cô.
H. Hãy biến đổi các câu sau thành những câu có thành phần trạng ngữ và cho biết ý nghĩa của những trạng ngữ đó trong câu?
- Buổi sáng, tôi học bài.
Trạng ngữ chỉ thời gian
- Trong vòng tay mẹ, từng ngày, tôi khôn lớn.
Chỉ không
gian, Tgian
- Do bị ngộ độc thức ăn, nó đau bụng.
Trạng ngữ chỉ
nguyên nhân
- Để gặp lại thầy cô, tôi về thăm trưuờng.
T.N chỉ mục đích
Bài tập c trang 30
C1) Kết hợp những bài này lại, ……..
Ở loại bài thứ nhất, …..
Ở loại bài thứ hai, …….
C2. (2) Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ. Lần đầu tiên chập chững bước đi bạn đã bị ngã. Lần đầu tiên tập bơi , bạn uống nước và suýt chết đuối phải không? 
Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không ? Không sao đâu vì ...[...] Lúc còn học phổ thông, Lu-i Pa –xtơ chỉ là một học sinh trung bình. Về môn Hóa,
 ông đứng hạng 15 trong số 22 học sinh của lớp.
=> Tác dụng: Bổ sung thông tin và các luận cứ giúp các câu văn liền mạch, rõ ràng



Hãy viết một đoạn văn ngắn, chủ đề tự chọn, trong đó có sử dụng câu văn có thành phần trạng ngữ. Gạch chân dưuới các trạng ngữ đó ?
hưUớng dẫn H?C B�I

Học thuộc ghi nhớ.
Nắm chắc nội dung bài học.
Chuẩn bị bài:

C�U D?C BI?T (B2 - TRANG 28)
Yờu c?u: D?c k? n?i dung vớ d?, tr? l?i cỏc cõu h?i sgk
bài giảng đến đây là kết thúc
xin trân trọng cảm ơn !
Các thầy cô giáo
và các em học sinh !
Thiết kế và giảng dạy
GV: Đậu Thị Bích tiên
90
80
I. Đặc điểm của trạng ngữ:
? Thế nào là Trạng ngữ?
- Trạng ngữ là thành phần phụ của câu, chuyên bổ sung các thông tin về nơi chốn, thời gian, nguyên nhân, mục đích, phưuơng tiện, cách thức, điều kiện,... cho sự việc đưuợc nói đến trong câu.
- Một câu có thể có nhiều trạng ngữ, chúng có thể đứng ở các vị trí khác nhau trong câu.
I. Đặc điểm của trạng ngữ
1.Bài tập a – Tr 27,28

1. Sáng nay, trời mưa to.
b. Thời gian diễn ra sự việc
2. Vì mưa to, đường rất lầy lội.
a. Nơi chốn diễn ra sự

việc, sự kiện
3. Trên sân trường, các bạn HS đang chơi đá cầu.
d. Nguyên nhân diễn ra sự việc, sự kiện
4. Bằng chiếc xe đạp mi ni, tôi luôn đến trường đúng giờ.

c. Kết quả của sự việc,

sự kiện
1 - b
2 - d
3 - a
4 - c
i. Phương tiện diễn ra sự việc, sự kiện
I. Đặc điểm của trạng ngữ
1.Bài tập a – Tr 27,28

1. Sáng nay, trời mưa to.
b. Thời gian diễn ra sự việc
2. Vì mưa to, đường rất lầy lội.
a. Nơi chốn diễn ra sự

việc, sự kiện
3. Trên sân trường, các bạn HS đang chơi đá cầu.
d. Nguyên nhân diễn ra sự việc, sự kiện
4. Bằng chiếc xe đạp mi ni, tôi luôn đến trường đúng giờ.

c. Kết quả của sự việc,

sự kiện
1 - b
2 - d
3 - a
4 - c
i. Phương tiện diễn ra sự việc, sự kiện
I. Đặc điểm của trạng ngữ.
1.Bài tập a - Tr27,28

5. Để cha mẹ vui lòng, chúng ta sẽ chăm chỉ học tập
e.Mục đích của sự việc, sự kiện
6. Nhanh như cắt, rùa há miệng đớp lấy thanh gươm rồi lặn sâu xuống nước.
5 - e
6 - i
g.Tính chất của sự việc, sự kiện
h. Phương tiện để tiến hành sự việc, sự kiện
7. Bằng giọng nói dịu dàng, chị ấy mời chúng tôi vào nhà.

c. Kết quả của sự việc,

sự kiện