BÀI 13:
QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ, CHĂM SÓC
VÀ GIÁO DỤC CỦA TRẺ EM VIỆT NAM
“Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan”.
Công ước Liên Hợp Quốc về quyền trẻ em ra đời năm 1989 đã ghi nhận các quyền cơ bản của trẻ em
4 nhóm quyền
nhóm quyền sống còn
nhóm quyền bảo vệ
nhóm quyền phát triển
nhóm quyền tham gia
BÀI 13: QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ, CHĂM SÓC
VÀ GIÁO DỤC CỦA TRẺ EM VIỆT NAM
Xem đoạn phóng sự sau và trả lời các câu hỏi:
1. Bé Kim Ngân trong đoạn phóng sự đã bị xâm phạm những quyền nào?
2. Bố mẹ của Kim Ngân sẽ chịu những hậu quả gì cho hành vi của họ gây ra?
3. Chính quyền địa phương, cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội cần làm gì để giúp đỡ bé Kim Ngân?
1. Bé Kim Ngân trong đoạn phóng sự đã bị xâm phạm những quyền nào?
2. Bố mẹ của Kim Ngân sẽ chịu những hậu quả gì cho hành vi của họ gây ra?
3. Chính quyền địa phương, cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội cần làm gì để giúp đỡ bé Kim Ngân?
- Các quyền trẻ em mà bé Kim Ngân bị xâm phạm là: quyền được yêu thương; quyền được chăm sóc; quyền được đi học; quyền được bảo vệ sức khỏe, tính mạng, danh dự và nhân phẩm; bị lạm dụng sức lao động.
- Bị dư luận xã hội lên án.
- Bị pháp luật trừng trị: Tóa án tỉnh Bình Dương đã tuyên phạt 6 năm tù đối với cha mẹ bé Kim Ngân về 2 tội: hành hạ con và cố ý gây thương tích.
- Chăm sóc sức khỏe, nuôi dưỡng bé.
- Nhận làm con nuôi hoặc nhận đỡ đầu cho bé.
- Đóng góp tự nguyện bằng tiền hoặc hiện vật để giúp đỡ bé Ngân.
BÀI 13: QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ, CHĂM SÓC
VÀ GIÁO DỤC CỦA TRẺ EM VIỆT NAM
Quan sát tranh và cho biết những bức tranh này liên quan đến quyền gì của trẻ em?
Quyền được học tập
Quyền được vui chơi, giải trí
Quyền được chăm sóc sức khỏe, y tế.
Quyền được yêu thương
Quyền được có khai sinh và quốc tịch
Quyền được đối xử công bằng, bình đẳng
Quyền được bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm.
BÀI 13: QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ, CHĂM SÓC
VÀ GIÁO DỤC CỦA TRẺ EM VIỆT NAM
1. Các quyền cơ bản của trẻ em Việt Nam.
Trẻ em Việt Nam có quyền được được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục:
Quyền được bảo vệ của trẻ em bao gồm những nội dung gì?
Quyền được bảo vệ
Trẻ em có quyền
được khai sinh,
có quốc tịch


Được nhà nước, xã hội tôn trọng, bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm, danh dự
Quyền được chăm sóc
Trẻ em được chăm sóc nuôi dạy, bảo vệ sức khoẻ, được sống chung với cha mẹ, được hưởng sự chăm sóc của các thành viên khác trong gia đình
Trẻ em tàn tật, khuyết tật được nhà nước và xã hội giúp đỡ trong việc điều trị phục hồi chức năng


Trẻ em không nơi nương tựa được nhà nước, xã hội, tổ chức chăm sóc, nuôi dạy



Quyền được giáo dục

Trẻ em có quyền được học tập, được dạy dỗ
Trẻ em được vui chơi giải trí, tham gia các hoạt động văn hoá thể thao
BÀI 13: QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ, CHĂM SÓC
VÀ GIÁO DỤC CỦA TRẺ EM VIỆT NAM
1. Các quyền cơ bản của trẻ em Việt Nam.
Trẻ em Việt Nam có quyền được được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục:
- Quyền được bảo vệ: quyền được khai sinh và có quốc tịch; quyền được tôn trọng, bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm và danh dự; quyền có tài sản riêng.
- Quyền được chăm sóc: quyền được chăm sóc sức khỏe; quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng; quyền được sống chung với cha mẹ.
- Quyền được giáo dục: quyền được học tập, quyền vui chơi, giải trí, hoạt động văn hóa nghệ thuật, thể dục, thể thao, du lịch; quyền được phát triển năng khiếu; quyền được tiếp cận thông tin, bày tỏ ý kiến và tham gia các hoạt động xã hội.
Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục của trẻ em
được Hiến pháp quy định
Điều 11: Quyền được khai sinh và có quốc tịch
1. Trẻ em có quyền được khai sinh và có quốc tịch.
2. Trẻ em chưa xác định được cha, mẹ, nếu có yêu cầu thì được cơ quan có thẩm quyền giúp đỡ để xác định cha, mẹ theo quy định của pháp luật.
Điều 12. Quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng
Trẻ em có quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng để phát triển thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức.
Điều 13. Quyền sống chung với cha mẹ
Trẻ em có quyền sống chung với cha mẹ.
Không ai có quyền buộc trẻ em phải cách ly cha mẹ, trừ trường hợp vì lợi ích của trẻ em.
Điều 14. Quyền được tôn trọng, bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm và danh dự
Trẻ em được gia đình, Nhà nước và xã hội tôn trọng, bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm và danh dự.
Điều 15. Quyền được chăm sóc sức khoẻ
1. Trẻ em có quyền được chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ.
2. Trẻ em dưới sáu tuổi được chăm sóc sức khoẻ ban đầu, được khám bệnh, chữa bệnh không phải trả tiền tại các cơ sở y tế công lập.
Điều 16. Quyền được học tập
1. Trẻ em có quyền được học tập.
2. Trẻ em học bậc tiểu học trong các cơ sở giáo dục công lập không phải trả học phí.
Điều 17. Quyền vui chơi, giải trí, hoạt động văn hoá, nghệ thuật, thể dục, thể thao, du lịch
Trẻ em có quyền vui chơi, giải trí lành mạnh, được hoạt động văn hoá, nghệ thuật, thể dục, thể thao, du lịch phù hợp với lứa tuổi.
Điều 36. Nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng
Cha mẹ có nghĩa vụ và quyền cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng con chưa thành niên…
Điều 37. Nghĩa vụ và quyền giáo dục con
Cha mẹ có nghĩa vụ và quyền giáo dục con, chăm lo và tạo điều kiện cho con học tập, tạo điều kiện cho con được sống trong môi trường gia đình đầm ấm, hoà thuận;
Điều 92. Việc trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng con sau khi ly hôn
Sau khi ly hôn, vợ, chồng vẫn có nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng con chưa thành niên. Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con.
Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000
Bộ luật Dân sự năm 1995
Điều 37. Quyền được hưởng sự chăm sóc giữa các thành viên trong gia đình
Con, cháu chưa thành niên được hưởng sự chăm sóc, nuôi dưỡng của cha mẹ, ông bà; con, cháu có bổn phận kính trọng, chăm sóc và phụng dưỡng cha mẹ, ông bà.
Điều 41. Quyền đối với quốc tịch
Mỗi cá nhân đều có quyền có quốc tịch.
Điều 55. Khai sinh
Mọi người khi sinh ra đều có quyền được khai sinh. 
BÀI 13: QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ, CHĂM SÓC
VÀ GIÁO DỤC CỦA TRẺ EM VIỆT NAM
2. Bổn phận của trẻ em.
Tình huống:
Gia đình vốn nghèo, đông con, bố mẹ Tú phải làm lụng vất vả để lo cho anh em Tú được đi học. Nhưng do đua đòi ham chơi, Tú nhièu lần trốn học đi chơi với những bạn xấu. Kết quả học tập ngày càng kém. Có lần bị bố mắng, Tú đã bỏ đi cả đêm không về. Cuối năm học, do không đủ điểm, Tú phải ở lại lớp.
Câu hỏi:
Em có nhận xét gì về bạn Tú? Theo em, Tú đã không làm tròn những bổn phận nào của trẻ em?
BỔN PHẬN
CỦA
TRẺ EM
- Yêu Tổ quốc
- Tôn trọng pháp luật
- Kính trọng ông bà
- Chăm chỉ học tập
- Không sa vào tệ nạn xã hội
Hiến pháp quy định

Con cháu có bổn phận yêu quý, kính trọng biết ơn ông bà cha mẹ; có quyền và nghĩa vụ chăm sóc nuôi dưỡng ông bà, cha mẹ đặc biệt khi ông bà, cha mẹ ốm đau, già yếu. Nghiêm cấm con cháu có hành vi ngược đãi, xúc phạm bố mẹ, ông bà.
BÀI 13: QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ, CHĂM SÓC
VÀ GIÁO DỤC CỦA TRẺ EM VIỆT NAM
2. Bổn phận của trẻ em.
- Đối với gia đình: yêu quý, kính trọng, hiếu thảo với ông bà cha mẹ, giúp đỡ gia đình làm những việc vừa sức.
- Đối với nhà trường: chăm chỉ học tập, kính trọng thầy cô, đoàn kết với bạn bè.
- Đối với xã hội: sống có đạo đức, tôn trọng pháp luật, yêu quê hương, đất nước, có ý thức xây dựng Tổ quốc…
BÀI 13: QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ, CHĂM SÓC
VÀ GIÁO DỤC CỦA TRẺ EM VIỆT NAM
3. Trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội.
Để trẻ em phát triển toàn diện gia đình, nhà trường xã hội phải
có trách nhiệm gì?
2. Nhà trường
Chăm sóc và giáo dục, có trách nhiệm bồi dưỡng trẻ em trở thành công dân có ích cho đất nước.
Cha mẹ hoặc người đỡ đầu chịu trách nhiệm đầu tiên trong việc bảo vệ, chăm sóc, nuôi dạy trẻ em, tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của trẻ em
1. Gia đình
3. Nhà nước và xã hội:
Tạo điều kiện tốt nhất bảo vệ quyền lợi của trẻ em cho sự phát triển của trẻ
BÀI 13: QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ, CHĂM SÓC
VÀ GIÁO DỤC CỦA TRẺ EM VIỆT NAM
- Gia đình là người chịu trách nhiệm trước tiên trong việc tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của trẻ em.
- Nhà nước và xã hội tạo mọi điều kiện tốt nhất để bảo vệ quyền lợi của trẻ em, chăm sóc, giáo dục và bồi dưỡng các em trở thành những công dân có ích cho đất nước.
3. Trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội.
Những hoạt động hỗ trợ thực hiện Quyền trẻ em.
Bà Quảng Thị Kim Hoa đã có những hành vi đánh đập các em nhỏ được bà trông giữ tại nhà năm 2008 tại Biên Hoà. 
Hành vi của bà đúng hay sai? Vì sao?
HĐXX đã quyết định tuyên phạt bị cáo 18 tháng tù và buộc phải bồi thường cho gia đình bị hại 6,8 triệu đồng.
Vì lợi ích mười năm phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người.
Bài tập d (SGK/Tr42): Trong trường hợp bị kẻ xấu đe dọa, lôi kéo vào con đường phạm tội (VD: trộm cắp) em sẽ làm gì?
1. Tìm mọi cách phản ánh ngay cho cơ quan công an hoặc chính quyền địa phương.
2. Im lặng bỏ qua.
3. Nói với bố mẹ, hoặc các thầy cô giáo trong trường và đề nghị giúp đỡ.
4. Biết là sai nhưng vì bị đe dọa nên sợ, phải làm theo lời dụ dỗ.
Hoàn thiện các bài tập còn lại trong SGK
Tìm hiểu bài 14: Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên