Thái sư Trần Thủ Độ
TẬP ĐỌC
Theo ĐẠI VIỆT SỬ KÍ TOÀN THƯ
Đại việt sử ký toàn thư
- Bộ quốc sử viết bằng chữ Hán và chữ Nôm của Việt Nam, viết theo thể biên niên.
- Ghi chép lịch sử Việt Nam từ thời đại truyền thuyết Kinh Dương Vương năm 2879 TCN đến năm 1675 đời vua Lê Gia Tông nhà Hậu Lê.
- Đây là bộ chính sử Việt Nam xưa nhất còn tồn tại nguyên vẹn đến ngày nay, là di sản văn hóa vô cùng quý giá của dân tộc Việt Nam.
Trần Thủ Độ (1194 – 1264)
Là người có công lớn trong việc sáng lập nên nhà Trần và là người lãnh đạo cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân Nguyên xâm lược nước ta (1258).
1
2
Mục tiêu
Luyện đọc
1
e7d195523061f1c0c2b73831c94a3edc981f60e396d3e182073EE1468018468A7F192AE5E5CD515B6C3125F8AF6E4EE646174E8CF0B46FD19828DCE8CDA3B3A044A74F0E769C5FA8CB87AB6FC303C8BA3785FAC64AF542475A45392D2F8775CA8396ADF9814316F4BCA66A595152145D02A78D9995D9D21073999643B7859F2D3C4C10EF3DCFD341B293B5F8E08C2DF1
Thái sư Trần Thủ Độ
Trần Thủ Độ là người có công lập nên nhà Trần, lại là chú của vua và đứng đầu trăm quan, nhưng không vì thế mà tự cho phép mình vượt qua phép nước.
Có lần, Linh Từ Quốc Mẫu, vợ ông, muốn xin riêng cho một người chức câu đương. Trần Thủ Độ bảo người ấy:
- Ngươi có phu nhân xin cho chức câu đương, không thể ví như những câu đương khác. Vì vậy, phải chặt một ngón chân để phân biệt.
Người ấy kêu van mãi, ông mới tha cho.
Một lần khác, Linh Từ Quốc Mẫu ngồi kiệu đi qua chỗ thềm cấm, bị một người quân hiệu ngăn lại. Về nhà, bà khóc:
- Tôi là vợ thái sư mà bị kẻ dưới khinh nhờn.
Ông cho bắt người quân hiệu đến. Người này nghĩ là phải chết. Nhưng khi ông ta kể rõ ngọn ngành, ông bảo:
- Ngươi ở chức thấp mà biết giữ phép nước như thế, ta còn trách gì nữa!
Nói rồi, lấy vàng, lụa thưởng cho.
Trần Thủ Độ có công lớn, vua cũng phải nể. Có viên quan nhân lúc vào chầu vua, ứa nước mắt tâu:
- Bệ hạ còn trẻ mà thái sư chuyên quyền, không biết rồi xã tắc sẽ ra sao. Hạ thần lấy làm lo lắm.
Vua đem viên quan đến gặp Trần Thủ Độ và nói:
- Kẻ này dám tâu xằng với trẫm là Thượng phụ chuyên quyền, nguy cho xã tắc.
Trần Thủ Độ trầm ngâm suy nghĩ rồi tâu:
- Quả có chuyện như vậy. Xin Bệ hạ quở trách thần và ban thưởng cho người nói thật.
Theo ĐẠI VIỆT SỬ KÍ TOÀN THƯ.
Chia đoạn
Từ đầu đến ... ông mới tha cho.
1
2
3
Từ Một lần khác... đến ...lấy vàng, lụa thưởng cho.
Phần còn lại.
Tiêu chí đọc và nhận xét
Đọc đúng tiếng, đúng từ,
lưu loát, mạch lạc.
Ngắt, nghỉ hơi đúng ở các dấu câu, cụm từ rõ nghĩa.
Cường độ đọc, tốc độ đọc đạt yêu cầu.
Tiêu chí
Bình thường
Tốt
Rất tốt
1
2
3
1
2
3
1
2
3
Thái sư Trần Thủ Độ
Trần Thủ Độ là người có công lập nên nhà Trần, lại là chú của vua và đứng đầu trăm quan, nhưng không vì thế mà tự cho phép mình vượt qua phép nước.
Có lần, Linh Từ Quốc Mẫu, vợ ông, muốn xin riêng cho một người chức câu đương. Trần Thủ Độ bảo người ấy:
- Ngươi có phu nhân xin cho chức câu đương, không thể ví như những câu đương khác. Vì vậy, phải chặt một ngón chân để phân biệt.
Người ấy kêu van mãi, ông mới tha cho.
Một lần khác, Linh Từ Quốc Mẫu ngồi kiệu đi qua chỗ thềm cấm, bị một người quân hiệu ngăn lại. Về nhà, bà khóc:
- Tôi là vợ thái sư mà bị kẻ dưới khinh nhờn.
Ông cho bắt người quân hiệu đến. Người này nghĩ là phải chết. Nhưng khi ông ta kể rõ ngọn ngành, ông bảo:
- Ngươi ở chức thấp mà biết giữ phép nước như thế, ta còn trách gì nữa!
Nói rồi, lấy vàng, lụa thưởng cho.
Trần Thủ Độ có công lớn, vua cũng phải nể. Có viên quan nhân lúc vào chầu vua, ứa nước mắt tâu:
- Bệ hạ còn trẻ mà thái sư chuyên quyền, không biết rồi xã tắc sẽ ra sao. Hạ thần lấy làm lo lắm.
Vua đem viên quan đến gặp Trần Thủ Độ và nói:
- Kẻ này dám tâu xằng với trẫm là Thượng phụ chuyên quyền, nguy cho xã tắc.
Trần Thủ Độ trầm ngâm suy nghĩ rồi tâu:
- Quả có chuyện như vậy. Xin Bệ hạ quở trách thần và ban thưởng cho người nói thật.
Theo ĐẠI VIỆT SỬ KÍ TOÀN THƯ.
1
2
3
Từ khó đọc
TỪ KHÓ ĐỌC
lập nên
phép nước
khinh nhờn
ngọn ngành
chuyên quyền
trầm ngâm
quở trách
...
CHÚ
THÍCH
Tìm hiểu bài
2
e7d195523061f1c0c2b73831c94a3edc981f60e396d3e182073EE1468018468A7F192AE5E5CD515B6C3125F8AF6E4EE646174E8CF0B46FD19828DCE8CDA3B3A044A74F0E769C5FA8CB87AB6FC303C8BA3785FAC64AF542475A45392D2F8775CA8396ADF9814316F4BCA66A595152145D02A78D9995D9D21073999643B7859F2D3C4C10EF3DCFD341B293B5F8E08C2DF1
Thái sư Trần Thủ Độ
Trần Thủ Độ là người có công lập nên nhà Trần, lại là chú của vua và đứng đầu trăm quan, nhưng không vì thế mà tự cho phép mình vượt qua phép nước.
Có lần, Linh Từ Quốc Mẫu, vợ ông, muốn xin riêng cho một người chức câu đương. Trần Thủ Độ bảo người ấy:
- Ngươi có phu nhân xin cho chức câu đương, không thể ví như những câu đương khác. Vì vậy, phải chặt một ngón chân để phân biệt.
Người ấy kêu van mãi, ông mới tha cho.
1
Trần Thủ Độ giữ chức quan gì trong triều đình?
Trần Thủ Độ giữ chức thái sư - đứng đầu trăm quan.
Đến vua Trần Thái Tông còn cung kính gọi ông là Thượng phụ.
Khi có người muốn xin chức câu đương
Khi có người muốn xin chức câu đương, Trần Thủ Độ đã làm gì?
Câu đương: một chức vụ nhỏ ở xã, giữ việc bắt bớ, áp giải người có tội.
Trần Thủ Độ đồng ý nhưng yêu cầu chặt một ngón chân của người đó để phân biệt với những câu đương khác.
Theo em, Trần Thủ Độ làm như vậy nhằm mục đích gì?
Ông muốn răn đe những kẻ không làm theo phép nước, lợi dụng mối quan hệ để mua quan bán tước.
Cách xử sự lạ lùng, độc đáo, kinh sợ này của Trần Thủ Độ có hàm ý răn đe những kẻ có ý định mua quan bán tước, làm rối loạn kỉ cương, phép nước.
Hành động này đã tác động mạnh mẽ tới xã hội thời ấy, củng cố sự nghiêm minh và uy tín cho bản thân ông và cho triều đại nhà Trần.
Nhận xét
Thái sư Trần Thủ Độ
Một lần khác, Linh Từ Quốc Mẫu ngồi kiệu đi qua chỗ thềm cấm, bị một người quân hiệu ngăn lại. Về nhà, bà khóc:
- Tôi là vợ thái sư mà bị kẻ dưới khinh nhờn.
Ông cho bắt người quân hiệu đến. Người này nghĩ là phải chết. Nhưng khi ông ta kể rõ ngọn ngành, ông bảo:
- Ngươi ở chức thấp mà biết giữ phép nước như thế, ta còn trách gì nữa!
Nói rồi, lấy vàng, lụa thưởng cho.
2
khinh nhờn: coi thường
kể rõ ngọn ngành: nói rõ đầu đuôi sự việc
Trước việc làm của người quân hiệu
Người quân hiệu đã có hành động gì khiến Linh Từ Quốc Mẫu (vợ của thái sư) cho rằng mình bị khinh nhờn?
Người quân hiệu ngăn không cho kiệu của Linh Từ Quốc Mẫu đi qua chỗ thềm cấm.
Thềm cấm: khu vực cấm trước cung vua.
Trước việc làm của người quân hiệu
Trước việc làm của người quân hiệu, Trần Thủ Độ xử lí ra sao?
Sau khi nghe người quân hiệu kể rõ ngọn ngành, Trần Thủ Độ không những không trách móc mà còn thưởng cho vàng, lụa.
Theo em, Trần Thủ Độ làm như vậy là có ý gì?
Ông muốn khuyến khích những người làm đúng phép nước.
Trần Thủ Độ không những không trách phạt người quân hiệu để xoa dịu, chiều lòng vợ mà còn ban thưởng cho người ấy. Bởi vì trong tình huống này, việc làm của người quân hiệu là đúng.
Trần Thủ Độ không vì tình riêng mà làm sai phép nước.
Nhận xét
Thái sư Trần Thủ Độ
Trần Thủ Độ có công lớn, vua cũng phải nể. Có viên quan nhân lúc vào chầu vua, ứa nước mắt tâu:
- Bệ hạ còn trẻ mà thái sư chuyên quyền, không biết rồi xã tắc sẽ ra sao. Hạ thần lấy làm lo lắm.
Vua đem viên quan đến gặp Trần Thủ Độ và nói:
- Kẻ này dám tâu xằng với Trẫm là Thượng phụ chuyên quyền, nguy cho xã tắc.
Trần Thủ Độ trầm ngâm suy nghĩ rồi tâu:
- Quả có chuyện như vậy. Xin Bệ hạ quở trách thần và ban thưởng cho người nói thật.
3
chầu vua: vào triều nghe lệnh của vua
chuyên quyền: nắm mọi quyền hành và tự ý quyết định mọi việc
xã tắc: đất nước, nhà nước
tâu xằng: tâu sai sự thật
Khi có người tâu với vua rằng mình chuyên quyền
Vua Trần có hành động gì khi có người tâu về Trần Thủ Độ. Điều đó cho thấy thái độ của vua với Trần Thủ Độ như thế nào?
- Vua Trần trực tiếp đem viên quan đến gặp Trần Thủ Độ.
- Điều đó cho thấy nhà vua rất tin tưởng và nể trọng Trần Thủ Độ.
Khi có người tâu với vua rằng mình chuyên quyền
Khi biết có viên quan tâu với vua rằng mình chuyên quyền, Trần Thủ Độ nói thế nào?
Ông nói: "Quả có chuyện như vậy. Xin Bệ hạ quở trách thần và ban thưởng cho người nói thật."
Việc Trần Thủ Độ nhận lỗi và xin vua ban thưởng cho viên quan dám nói thẳng cho thấy điều gì?
Điều đó cho thấy Trần Thủ Độ là một người trung thực, cao thượng và đàng hoàng, dám làm, dám chịu trách nghiệm và quý trọng những người dám nói thẳng, nói thật, vì nước, vì dân.
Những lời nói và việc làm của Trần Thủ Độ
cho thấy ông là người như thế nào?
Trần Thủ Độ cư xử nghiêm minh, không vì tình riêng, nghiêm khắc với bản thân, luôn đề cao kỉ cương, phép nước.
Nội dung
Ca ngợi Trần Thủ Độ - một người cư xử gương mẫu, nghiêm minh, không vì tình riêng mà làm sai phép nước.
Luyện đọc diễn cảm
3
e7d195523061f1c0c2b73831c94a3edc981f60e396d3e182073EE1468018468A7F192AE5E5CD515B6C3125F8AF6E4EE646174E8CF0B46FD19828DCE8CDA3B3A044A74F0E769C5FA8CB87AB6FC303C8BA3785FAC64AF542475A45392D2F8775CA8396ADF9814316F4BCA66A595152145D02A78D9995D9D21073999643B7859F2D3C4C10EF3DCFD341B293B5F8E08C2DF1
Thái sư Trần Thủ Độ
Trần Thủ Độ là người có công lập nên nhà Trần, lại là chú của vua và đứng đầu trăm quan, nhưng không vì thế mà tự cho phép mình vượt qua phép nước.
Có lần, Linh Từ Quốc Mẫu, vợ ông, muốn xin riêng cho một người chức câu đương. Trần Thủ Độ bảo người ấy:
- Ngươi có phu nhân xin cho chức câu đương, không thể ví như những câu đương khác. Vì vậy, phải chặt một ngón chân để phân biệt.
Người ấy kêu van mãi, ông mới tha cho.
Trần Thủ Độ là người có công lập nên nhà Trần, lại là chú của vua và đứng đầu trăm quan, nhưng không vì thế mà tự cho phép mình vượt qua phép nước.
1
Câu giới thiệu về Trần Thủ Độ: đọc giọng chậm rãi, rõ ràng.
- Ngươi có phu nhân xin cho chức câu đương, không thể ví như những câu đương khác. Vì vậy, phải chặt một ngón chân để phân biệt.
Câu nói của Trần Thủ Độ với kẻ có ý định mua quan bán tước: đọc giọng nghiêm, lạnh lùng.
Thái sư Trần Thủ Độ
Một lần khác, Linh Từ Quốc Mẫu ngồi kiệu đi qua chỗ thềm cấm, bị một người quân hiệu ngăn lại. Về nhà, bà khóc:
- Tôi là vợ thái sư mà bị kẻ dưới khinh nhờn.
Ông cho bắt người quân hiệu đến. Người này nghĩ là phải chết. Nhưng khi ông ta kể rõ ngọn ngành, ông bảo:
- Ngươi ở chức thấp mà biết giữ phép nước như thế, ta còn trách gì nữa!
Nói rồi, lấy vàng, lụa thưởng cho.
2
- Tôi là vợ thái sư mà bị kẻ dưới khinh nhờn.
Lời của Linh Từ Quốc Mẫu: giọng ấm ức.
- Ngươi ở chức thấp mà biết giữ phép nước như thế, ta còn trách gì nữa!
Lời của Trần Thủ Độ: giọng ôn tồn, điềm đạm.
Thái sư Trần Thủ Độ
Trần Thủ Độ có công lớn, vua cũng phải nể. Có viên quan nhân lúc vào chầu vua, ứa nước mắt tâu:
- Bệ hạ còn trẻ mà thái sư chuyên quyền, không biết rồi xã tắc sẽ ra sao. Hạ thần lấy làm lo lắm.
Vua đem viên quan đến gặp Trần Thủ Độ và nói:
- Kẻ này dám tâu xằng với Trẫm là Thượng phụ chuyên quyền, nguy cho xã tắc.
Trần Thủ Độ trầm ngâm suy nghĩ rồi tâu:
- Quả có chuyện như vậy. Xin Bệ hạ quở trách thần và ban thưởng cho người nói thật.
3
- Bệ hạ còn trẻ mà thái sư chuyên quyền, không biết rồi xã tắc sẽ ra sao. Hạ thần lấy làm lo lắm.
Lời viên quan tâu với vua: giọng tha thiết.
- Kẻ này dám tâu xằng với Trẫm là Thượng phụ chuyên quyền, nguy cho xã tắc.
Lời vua: giọng chân thành, tin cậy.
- Quả có chuyện như vậy. Xin Bệ hạ quở trách thần và ban thưởng cho người nói thật.
Lời Trần Thủ Độ: giọng trầm ngâm, thành thật, gây sự bất ngờ.
Đọc đúng tiếng, đúng từ,
lưu loát, mạch lạc.
Ngắt, nghỉ hơi đúng ở các dấu câu, cụm từ rõ nghĩa.
Cường độ đọc, tốc độ đọc đạt yêu cầu.
Tiêu chí
Bình thường
Tốt
Rất tốt
1
2
3
1
2
3
1
2
3
Tiêu chí đọc và nhận xét
Thể hiện giọng đọc phù hợp với nhân vật.
1
2
3
Củng cố
4
e7d195523061f1c0c2b73831c94a3edc981f60e396d3e182073EE1468018468A7F192AE5E5CD515B6C3125F8AF6E4EE646174E8CF0B46FD19828DCE8CDA3B3A044A74F0E769C5FA8CB87AB6FC303C8BA3785FAC64AF542475A45392D2F8775CA8396ADF9814316F4BCA66A595152145D02A78D9995D9D21073999643B7859F2D3C4C10EF3DCFD341B293B5F8E08C2DF1
Trong truyện "Thái sư Trần Thủ Độ", Trần Thủ Độ được giới thiệu là người như thế nào?
b) Là chú của vua và đứng đầu trăm quan.
c) Là phụ hoàng của vua và luôn thay vua xử lí chuyện triều chính.
a) Là người có công lập nên nhà Trần.
d) Ông không vì địa vị của mình mà tự cho mình vượt qua phép nước.
e) Ông sống ẩn dật, vua thường đến xin ý kiến vì rất trọng dụng ông.
"Những lời nói và việc làm của Trần Thủ Độ cho thấy ông là một người chuyên quyền, dung túng cho người nhà và nghiêm trị những kẻ xàm tấu về bản thân mình." Đúng hay sai?
b) Sai
a) Đúng
Ý nghĩa của câu chuyện?
c) Ca ngợi Trần Thủ Độ là một người gương mẫu, nghiêm minh, không vì tình riêng mà làm sai phép nước.
b) Ca ngợi vua Trần Thái Tông tuy nhỏ tuổi mà anh minh, luôn có lòng tin tưởng trung thần.
a) Phê phán Linh Từ Quốc Mẫu ỷ là vợ thái sư mà làm sai phép nước.
d) Giới thiệu cho chúng ta một số chức quan thời phong kiến.
1
2
Tự đánh giá mục tiêu
Dặn dò
Luyện đọc và trả lời các câu hỏi.
Chuẩn bị bài sau: "Nhà tài trợ đặc biệt của Cách mạng"
Bài học kết thúc.
Hẹn gặp lại!