Kiểm tra bài cũ
Muốn có tri thức để làm tốt bài văn thuyết minh, theo em, người viết cần phải làm gì?
Kể tên một số phương pháp thuyết minh thường gặp mà em biết?
Nhận diện kiểu bài qua các đề văn sau:
- Đề 1: Kể lại một kỉ niệm thời thơ ấu.
- Đề 2: Tả quang cảnh giờ chào cờ ở trường em.
- Đề 3: Giới thiệu về chiếc áo dài Việt Nam.
- Đề 4: Cảm nghĩ về một loài hoa.
- Đề 5: Thuyết minh về một giống vật nuôi có ích.
HĐ cặp đôi (3’) – báo cáo, chia sẻ: Đọc các đề văn thuyết minh sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:
1. Thuyết minh về một giống vật nuôi có ích.
2. Giới thiệu về chiếc áo dài Việt Nam.
3. Thuyết minh về người anh hùng Lê Lợi.
4. Thuyết minh về đền thượng (Lào Cai).
5. Giới thiệu về hoa ngày Tết ở Việt Nam.
6. Thuyết minh về một món ăn dân tộc (bánh chưng, cốm, phở,..)
7. Giới thiệu về một danh lam thắng cảnh.
Nhận xét về phạm vi đối tượng các đề văn nêu trên.
Cấu tạo của mỗi đề văn trên gồm mấy phần, đó là những phần nào?
Đặc điểm của đề văn thuyết minh?
Nhận diện kiểu bài qua các đề văn sau:
- Đề 1: Kể lại một kỉ niệm thời thơ ấu.
- Đề 2: Tả quang cảnh giờ chào cờ ở trường em.
- Đề 3: Giới thiệu về chiếc áo dài Việt Nam.
- Đề 4: Cảm nghĩ về một loài hoa.
- Đề 5: Thuyết minh về một giống vật nuôi có ích.
Hoạt động nhóm 4 (5’) – báo cáo, chia sẻ: Thực hiện yêu cầu a(2), (3), (4)/TL, trang 97
(2). Bố cục văn bản gồm mấy phần? Cho biết nội dung của mỗi phần.
(3). Văn bản diễn đạt có dễ hiểu không? Vì sao?
(4) Phương pháp thuyết minh được sử dụng trong văn bản đã thích hợp chưa? Vì sao?)
Giới thiệu chiếc xe đạp
Mở bài
Thân bài
Giới thiệu cấu tạo, nguyên tắc hoạt động, lợi ích của xe đạp
Xe đạp
Hệ thống truyền động: khung, bàn đạp, trục, ổ bi, đĩa, ổ líp, ổ bi, bánh xe,...
Hệ thống điều khiển:
ghi đông, bộ phanh, ...
Hệ thống chuyên chở: yên xe, dàn đèo hàng, giỏ đựng đồ.
PP thuyết minh: liệt kê; nêu số liệu
PP thuyết minh: liệt kê; giải thích; phân loại, phân tích
PP thuyết minh: liệt kê; giải thích; phân loại, phân tích
Bộ phận chính
Bộ phận phụ
chắn xích, chắn bùn, đèn xe, chuông

PP thuyết minh: liệt kê, giải thích
PP phân loại, phân tích

* Kết bài: Bày tỏ thái độ đối với chiếc xe đạp
* Mở bài: Giới thiệu khái quát xe đạp.
* Thân bài:
- Các bộ phận chính của xe đạp.
+ Hệ thống truyền động.
+ Hệ thống điều khiển.
+ Hệ thống chuyên chở.
- Các bộ phận phụ: chắn xích, chắn bùn, đèn, chuông.
- Lợi ích của xe đạp
* Kết bài: Người viết bày tỏ thái độ đối với xe đạp.
Để làm bài văn thuyết minh:
+ Tìm hiểu kĩ đối tượng thuyết minh.
+ Xác định rõ phạm vi tri thức về đối tượng đó.
+ Sử dụng phương pháp thuyết minh thích hợp; ngôn ngữ chính xác; dễ hiểu.
- Bố cục:
+ Mở bài: Giới thiệu đối tượng thuyết minh.
+ Thân bài: Trình bày cấu tạo, đặc điểm, lợi ích,... của đối tượng.
+ Kết bài: Bày tỏ thái độ đối với đối tượng.
Lập dàn ý cho đề bài: Thuyết minh về cây hoa đào.
* Mở bài: Giới thiệu khái quát về cây hoa đào.
* Thân bài:
Xuất xứ của cây hoa đào.
Phân loại hoa đào.
- Hình dáng, cấu tạo, đặc điểm của cây hoa đào.
- Ý nghĩa của cây hoa đào.
- Cách thức trồng và chăm sóc cây hoa đào.
* Kết bài: Cảm nghĩ của em về cây hoa đào.
Tết đến, xuân về, trăm hoa đua nở. Nhưng đối với người dân miền Bắc chúng ta trong không khí ấm áp của ngày tết không thể thiếu hoa đào. Hoa đào là loài hoa đẹp mang ý nghĩa rất lớn.
Hướng dẫn học bài
- Bài cũ: Học kết luận; hoàn thiện bài viết hoàn chỉnh cho bài tập.
- Bài mới: Thuyết minh về một thể loại văn học