Những ngôi sao xa xôi
Lí Minh Khuí
KI?N TH?C C?N D?T
Tác giả
Tác phẩm
Nội dung
Nghệ thuật
Hoàn cảnh sống và chiến đấu
Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong
I - T�m hi?u chung
Lê Minh Khuê sinh năm 1949, quê ở Thanh Hoá.
Thuộc thế hệ nhà văn thời kỳ chống Mỹ.
Là thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn.
Trước 1975
Viết về cuộc sống chiến đấu của thanh niên xung phong, bộ đội trên đường Trường Sơn.
Viết về những chuyển biến xã hội và con người trên tinh thần đổi mới
Sau 1975
Sở trường: Viết truyện ngắn với ngòi bút miêu tả tâm lí phụ nữ tinh tế, đặc sắc.
Thời điểm kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra ác liệt
Lê Minh Khuê là phóng viên chiến trường, có dịp gặp gỡ các thanh niên xung phong
Hoàn cảnh sáng tác
Tình huống truyện
TH1: Khi Phương Định đi phá bom  Bộc lộ tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm
TH2: Chi tiết cơn mưa đá  Bộc lộ tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, lạc quan, yêu đời
Ngôi kể: ngôi thứ nhất
Chân thực, gần gũi
Hiện thực khốc liệt
Thế giới nội tâm
Phần 3: Phần còn lại
 Sau phút hiểm nguy, niềm vui của cả tổ với cơn mưa bất chợt
Phần 2: Tiếp…... tự bịa ra nữa
 Một lần phá bom Nho bị thương, cả tổ chăm sóc
Phần 1: Từ đầu…... ngôi sao trên mũ
 Hoàn cảnh sống và làm việc của tổ trinh sát mặt đường
Bố cục
“Những ngôi sao xa xôi” chỉ những ngôi sao tỏa sáng lấp lánh trên bầu trời đêm. Đó chính là biểu tượng cho vẻ đẹp vĩnh hằng của vũ trụ.
Đặt trong nội dung câu chuyện, “Những ngôi sao xa xôi” trở thành hình ảnh ẩn dụ chỉ những cô gái thanh niên xung phong nơi núi rừng Trường Sơn xa xôi. Họ như những ngôi sao lặng lẽ tỏa sáng cho thế hệ trẻ noi theo. Họ chính là biểu tượng về phẩm chất cách mạng, tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, lạc quan, đầy trẻ trung, mơ mộng.
“Những ngôi sao xa xôi” còn giúp thể hiện chủ đề tác phẩm. Đây là một nhan đề mang nét đặc trưng của văn học thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước.
Ý nghĩa nhan đề
Tóm tắt
Ba Nữ thanh niên xung phong (Định và Nho, chị Thao) đã làm thành một tổ trinh sát mặt đường tại một cao điểm trên tuyến đường Trường Sơn
Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất đá phải sang lắp do bom địch gây ra, đánh dấu vị trí của các trái bom chưa nổ và phá bom
Tuy vậy, họ vẫn lạc quan yêu đời, có những giây phút thanh thản, mơ mộng và họ rất yêu thương nhau trong tình đồng đội, dù mỗi người một cá tính
Phương Định, nhân vật kể chuyện và là nhân vật chính, là cô gái hay mơ mộng, luôn nhớ về những kỷ niệm với gia đình và thành phố quê hương. Đoạn cuối chuyện tập trung tả tâm trạng Phương Định trong một lần phá bom và Nho bị thương
1
2
3
4
Tóm tắt
a) Hoàn cảnh sống:
Sống trong một cái hang, dưới chân cao điểm, giữa một vùng trọng điểm trên đường Trường Sơn
Con đường bị đánh lở loét, hai bên đường không có lá xanh, thân cây bị tước khô cháy, đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bay ầm ì xa dần
 Nguy hiểm, ác liệt, khó khăn
b) Công việc:
Chạy lên cao điểm giữa ban ngày, phơi mình giữa vùng trọng điểm
Đo khối lượng đất đá, đến bom chưa nổ, khi cần thì phá bom
 Khó khăn, gian khổ, đối mặt với cái chết, đòi hỏi sự dũng cảm và tinh thần trách nhiệm cao
Ở trên tuyến đường Trường Sơn
Nơi tập trung bom đạn, sự nguy hiểm và ác liệt
Nguy hiểm, gần với cái chết
Cần sự dũng cảm, bình tĩnh, chính xác
a) Vẻ đẹp chung:
Lòng yêu nước, lí tưởng sống cao đẹp
Họ là những cô gái tuổi đời rất trẻ, mười tám đôi mươi
Không ngần ngại hi sinh tuổi trẻ, ước mơ, mạng sống cống hiến cho đất nước
Tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm
Tinh thần trách nhiệm
Lòng dũng cảm
Luôn sẵn sàng ra chiến trường
Quên mình vì công việc
Bình tĩnh, tự tin chiến thắng nỗi sợ cá nhân
Kể về công việc với giọng điệu bình thản
a) Vẻ đẹp chung:
Tinh thần đồng đội gắn bó thân thiết
Quan tâm, lo lắng, chăm sóc cho nhau
Thân thiết như chị em ruột
Sát cánh bên nhau trong chiến đấu
a) Vẻ đẹp chung:
Tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, yêu đời
Vẽ chân dung ngộ nghĩnh
Nữ tính, thích làm đẹp
Cơn mưa đá ở cuối truyện
a) Vẻ đẹp chung:
Lòng yêu nước, lí tưởng sống cao đẹp
Lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm cao
Tinh thần gắn bó, yêu thương đồng đội
Tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, yêu đời
 Lòng yêu nước, là vẻ đẹp đại diện, tiêu biểu cho chủ nghĩa anh hùng Cách mạng Việt Nam trong thời kì chống Mĩ cứu nước
a) Vẻ đẹp chung:
b) Vẻ đẹp riêng:
Nho
Thao
Phương Định
 …nhẹ nhàng và mát mẻ như một que kem trắng.
Cái gối trên tay Nho nhỏ nhắn, màu trắng. Nho thêu những bông hoa cầu
thả và loè loẹt. Những đường viền to như dây thừng. Có ai chê, Nho phớt tỉnh, ta cứ đưa trên mũi kim như không có gì xảy ra
 Em út, thích ăn kẹo và may vá, đáng yêu như một que kem, hay tắm ngoài suối, mặc dù bị thương nhưng vẫn cứng cỏi và bản lĩnh
 Hồn nhiên, đáng yêu, dũng cảm
Nho
b) Vẻ đẹp riêng:
Còn chị Thao thì muốn làm y sĩ. Chồng chị sẽ là một anh bộ đội đeo quân hàm đại uý, hay đi xa và có râu quai nón. Chị không thích sống cạnh chồng hàng ngày, vì như thế, tình yêu sẽ chóng vô vị.
Chị Thao móc bánh bích qui trong túi, thong thả nhai. Những khi biết rằng cái sắp tới sẽ không êm ả thì chị tỏ ra bình tĩnh đến phát bực. Nhưng thấy máu, thấy vắt là chị nhắm mắt lại, mặt tái mét, áo lót của chị cái nào cũng thêu chỉ màu. Chị lại hay tỉa đôi lông mày của mình, tỉa nhỏ như cái tăm. Nhưng trong công việc, ai cũng gờm chị: cương quyết, táo bạo.
b) Vẻ đẹp riêng:
Thao
- Hành động: bình tĩnh trước thử thách, dứt khoát trong công việc
- Tính cách: can đảm, thích hát, thích làm duyên, sợ máu và vắt
 Chị cả, đảm đang trong công việc, mềm yếu trong tình cảm.
b) Vẻ đẹp riêng:
Thao
b) Vẻ đẹp riêng:
Phương Định
HOẠT ĐỘNG NHÓM
Hãy làm rõ vẻ đẹp của nhân vật Phương Định qua các tiêu chí:
- Xuất thân
- Ngoại hình
- Tính cách, sở thích
- Trong công việc (1 lần phá bom)
- Trong mối quan hệ với đồng đội
...................................
b) Vẻ đẹp riêng:
Phương Định
- Xuất thân: là con gái Hà Nội
- Ngoại hình:
+ Là một cô gái khá
+ Hai bím tóc dày, khá mềm
+ Một cái cổ cao, kiêu hãnh
+ Một đôi mắt “trông xa xăm”
b) Vẻ đẹp riêng:
Phương Định
- Tính cách, sở thích:
+ Thích nhìn mình trong gương, rất điệu
+ Thích hát, thích ngắm mưa đá, hay ngồi mơ màng
 Lời tự kể của nhân vật, là người tự tin, ý thức được vẻ đẹp, tính cách của bản thân
 Bản thân là người mơ mộng, lãn mạng, hồn nhiên
b) Vẻ đẹp riêng:
Phương Định
TRƯỚC CƠN MƯA ĐÁ
Nhưng mưa đá. Lúc đầu tôi không biết. Nhưng rồi có tiếng lanh canh gõ trên nóc hang. Có cái gì vô cùng sắc xé không khí ra từng mảnh vụn. Gió, và tôi thấy đau, ướt cả má.
- Mưa đá! Cha mẹ ơi! Mưa đá!
Tôi chạy vào bỏ trên bàn tay đang xoè ra của Nho mấy viên đá nhỏ. Lại chạy ra, vui thích cuống cuồng. Những niềm vui con trẻ của tôi lại nở tung ra, say sưa, tràn đầy…
- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh
Vắng lặng đến phát sợ. Cây còn lại xơ xác.
Đất nóng. Khói đen vật vờ từng cụm trong không trung 
Lưỡi xẻng chạm vào quả bom, tiếng động sắc đến gai người, cứa vào da thịt
Vỏ quả bom nóng…dấu hiệu chẳng lành
b) Vẻ đẹp riêng:
Phương Định
- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh
b) Vẻ đẹp riêng:
- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh
+ Tâm trạng
Tôi không sợ nữa
Tôi sẽ không đi khom
Tôi rùng mình, thấy mình làm quá chậm
Tim tôi cũng đập không rõ
Phương Định
- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh
+ Tâm trạng
+ Hành động
b) Vẻ đẹp riêng:
Phương Định
Tôi đến gần quả bom
Tôi dùng xẻng đào....
Chờ tiếng bom nổ
- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh
+ Tâm trạng
+ Hành động

 Dũng cảm, can đảm, tự trọng, khéo léo, nghiêm túc trong công việc
Miêu tả tinh tế, cụ thể, chi tiết, tạo cảm giác hồi hộp
b) Vẻ đẹp riêng:
Phương Định
- Trong MQH với đồng đội
+ Thấu hiểu và gắn bó với chị Thao, Nho như chị em gái
+ Lo lắng, chăm sóc khi Nho bị thương
+ Luôn nghĩ những người đẹp nhất là những người mặc quân phục, có ngôi sao trên mũ
 Gắn bó, tình cảm, yêu thương đồng đội
Phương Định
b) Vẻ đẹp riêng:
Chị Thao, Phương Định và Nho là những cô gái bình dị, có cá tính và vô cùng đáng yêu. Tổ quốc cần, họ sẵn sàng đón nhận những nguy hiểm. Và cuộc sống ác liệt nơi chiến trường đã biến họ thành những anh hùng
Hình ảnh ba cô gái thanh niên xung phong
Hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam yêu nước, dũng cảm, gan dạ, sẵn sàng hi sinh tuổi trẻ và sinh mạng để bảo vệ Tổ quốc
Lựa chọn ngôi kể phù hợp
Nghệ thuật xây dựng nhân vật, miêu tả tâm lí nhân vật
Ngôn ngữ tinh tế, nhịp điệu dồn dập gợi không khí chiến trường
Băi h?c d?n dđy lă k?t th�c !
C?m on câc em !