Vua QUANG TRUNG – NGUYỄN HUỆ
Tiết 16-17 _ Văn bản_ HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ _ Ngô gia văn phái_
I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
Trình bày những nét cơ bản về tác giả?

Dòng họ Ngô Thì ở làng Tả Thanh Oai – Hà Tây (cũ). Đó là dòng họ lớn nổi tiếng đỗ cao có tài văn học. Một số người trong gia đình đó đã viết chung tác phẩm _Hoàng Lê Nhất Thống Chí_. - Trong đó có hai tác giả chính là: + Ngô Thì Chí (1753 - 1788) em ruột Ngô Thì Nhậm làm quan dưới thời Lê Chiêu Thống, tuyệt đối trung thành với nhà Lê, từng chạy theo Lê Chiêu Thống khi Nguyễn Huệ sai Vũ Văn Nhậm ra Bắc diệt Nguyễn Hữu Chỉnh. Dâng_“Trung hưng sách”_ bàn kế khôi phục nhà Lê.Sau đó, được Lê Chiêu Thống cử đi Lạng Sơn triệu tập những kẻ lưu vong lập nghĩa binh chống lại Tây Sơn. Trên đường đi, ông bị bệnh mất tại Bắc Ninh, viết 7 hồi đầu tiên. + Ngô Thì Du (1772 - 1840) làm quan dưới triều nhà Nguyễn, là tác giả của 7 hồi tiếp theo (trong đó có hồi thứ 14), ) anh em chú bác ruột với Ngô Thì Chí, học giỏi nhưng không đỗ đạt. Dưới triều Tây Sơn, ông sống ẩn ở Hà Nam.Thời nhà Nguyễn ông làm quan đến năm 1827 thì về nghỉ. +Ngoài ra còn 3 hồi cuối có thể do một số người khác trong dòng họ Ngô Thì viết vào khoảng đầu triều Nguyễn. - Họ là những người rất trung thành với nhà Lê
I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả: Là nhóm tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì…
I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
Văn bản thuộc thể loại nào?

I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
-Thể loại: chí
Em hiểu thể văn này là gì?

I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
-Thể loại: chí
Một thể văn ghi chép sự vật, sự việc, vừa có tính văn học, vừa có tính lịch sử lại vừa mang tính triết lí.

I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
-Thể loại: chí
Trình bày vị trí đoạn trích và hoàn cảnh sáng tác của văn bản?

I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
-Thể loại: chí
-Vị trí đoạn trích: Sgk/70
-Hoàn cảnh sáng tác: Sgk/70
Nêu những hiểu biết của em về tác phẩm “Hoàng Lê nhất thống chí”?

_ -“Hoàng Lê nhất thống chí_” là tác phẩm được _viết bằng chữ Hán. _Tác phẩm viết trong khoảng thời gian dài ở nhiều thời điểm khác nhau, trong _giai đoạn đầy biến động _của xã hội Việt Nam (khoảng cuối thế kỉ XVIII đầu TK XIX). Chế độ phong kiến Việt Nam khủng hoảng trầm trọng, bão táp phong trào nông dân nổ ra ở khắp nơi, tiêu biểu là phong trào Tây Sơn. - Tác phẩm thuộc vào loại tiểu thuyết lịch sử, được viết theo kiểu_ _chương hồi, trong đó gồm 17 hồi. -Đoạn trích trong SGK thuộc hồi thứ 14 của tác phẩm,ghi lại chiến thắng lẫy lừng của vua Quang Trung cùng nghĩa quân Tây Sơn.
I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
3. Bố cục:
Nêu bố cục của văn bản?

3 đoạn + Từ đầu ..._Mậu thân (1788)_: Nguyễn Huệ lên ngôi, thân chinh cầm quân diệt giặc. + tiếp theo.... _rồi kéo vào thành_: Cuộc hành quân thần tốc và chiến thắng lẫy lừng của vua Quang Trung. + còn lại: Sự đại bại của quân tướng nhà Thanh và tình trạng thảm hại của vua tôi lê Chiêu Thống
I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
3. Bố cục: 3 đoạn
Em hãy tóm tắt nội dung của văn bản bằng một đoạn văn ngắn?

Lê Chiêu Thống sợ uy danh của quân Tây Sơn, sang cầu cứu nhà Thanh. Quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị cầm đầu kéo quân vào Thăng Long. Ngô Văn Sở, tướng của Tây Sơn cho quân lui về núi Tam Điệp để bảo tồn lực lượng và cho quân cấp báo với Nguyễn Huệ. Thuận theo lòng tướng sĩ Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế lấy niên hiệu là Quang Trung sau đó tiến quân ra Nghệ An. Ở đây, nhà vua lấy thêm quân mở cuộc duyệt binh lớn, phủ dụ quân sĩ ai nấy đều đồng sức đồng lòng rồi tiến quân ra Bắc. Đến núi Tam Điệp gặp hai tướng Lân, Sở, Ngô Thì Nhậm, bàn kết hoạch sau khi đánh xong quân Thanh, mở tiệc khao quân, hẹn với tướng sĩ tối 30 lên đường, ngày 7 Tết tới Thăng Long. Nửa đêm ngày mồng 3 Kỉ Dậu bắt đầu tấn công đồn Hạ Hồi quân giặc sợ hãi xin hàng. Sau đó tiếp tục tiến công đồn Ngọc Hồi, quân Thanh chống không nổi bỏ chạy tán loạn. Giữa trưa hôm ấy quân Tây Sơn kéo vào Thăng Long. Tôn Sĩ Nghị nghe tin sợ hãi không kịp mặc áo giáp chạy trốn. Vua Lê Chiêu Thống đem hoàng thân quốc thích rời bỏ kinh thành chạy theo quân Thanh đại bại.
I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung
Hãy liệt kê các sự kiện chính vào bảng thống kê sau?

Nhận tin báo, Nguyễn Huệ rất tức giận, định thân chinh đi đánh giặc ngay.
Ngày 24 (tháng 11)

Ngày 25 (tháng chạp)

Ngày 29

Ngày 30 Tết

Mùng 3 Tết

Mùng 5 Tết
-Lên ngôi hoàng đế, niên hiệu Quang Trung.

- Đốc suất đại binh tiến quân ra Bắc.

Đến Nghệ An:

- Gặp Nguyễn Thiếp

-Tuyển thêm lính

- Tổ chức duyệt binh

- Ra lời phủ dụ tướng sĩ.

Đến Tam Điệp:

- Xử trí hai tướng Sở và Lân

- Mở tiệc khao quân

- Tối 30 Tết lên đường ra Bắc…

Công phá đồn Hà Hồi

- Mờ sáng đánh chiếm đồn Ngọc Hồi.

- Trưa tiến quân chiếm kinh thành Thăng Long.

I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản
1. Hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung
Hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung- Nguyễn Huệ được khắc họa về những phương diện nào?

NGUYỄN HUỆ
Hành động mạnh mẽ và quyết đoán

Trí tuệ sáng suốt , nhạy bén

Ý chí và tầm nhìn xa trông rộng

Tài dụng binh như thần

Hình ảnh trong chiến trận

Khi được tin cấp báo quân Thanh đã đến Thăng Long, Bắc Bình Vương (Nguyễn Huệ) đã có phản ứng ntn?
Nghe tin: Giận lắm, họp tướng sĩ, định thân chinh cầm quân đi ngay.

Nghe lời các tướng sĩ, ông đã hành động như thế nào ?
Nghe tin: Giận lắm, họp tướng sĩ, định thân chinh cầm quân đi ngay.

Nghe lời tướng sĩ, lên ngôi Hoàng đế, sau đó hạ lệnh xuất quân (25 tháng chạp năm1788 )

Việc làm đó chứng tỏ ông là con người như thế nào?
Nghe tin: Giận lắm, họp tướng sĩ, định thân chinh cầm quân đi ngay.

Nghe lời tướng sĩ, lên ngôi Hoàng đế, sau đó hạ lệnh xuất quân (25 tháng chạp năm1788 )

Yêu nước, thấu hiểu lẽ phải, có ý chí quyết tâm đánh đuổi quân xâm lược.
Nghe tin: Giận lắm, họp tướng sĩ, định thân chinh cầm quân đi ngay.

Nghe lời tướng sĩ, lên ngôi Hoàng đế, sau đó hạ lệnh xuất quân (25 tháng chạp năm1788 )

Ngày 29 tháng Chạp Quang Trung đã đến đâu? Ở đây ông có những việc làm gì?
Gặp người cống sĩ ở La Sơn là Nguyễn Thiếp

Kén lính và mở cuộc duyệt binh lớn

Sắp xếp đội ngũ, phủ dụ tướng sĩ

Chỉ trong ngày 29 Quang Trung làm được rất nhiều việc lớn. Những việc làm đó cho thấy ông là một người luôn hành động như thế nào?
Gặp người cống sĩ ở La Sơn là Nguyễn Thiếp

Kén lính và mở cuộc duyệt binh lớn

Sắp xếp đội ngũ, phủ dụ tướng sĩ

Hành động mạnh mẽ và quyết đoán
Gặp người cống sĩ ở La Sơn là Nguyễn Thiếp

Kén lính và mở cuộc duyệt binh lớn

Sắp xếp đội ngũ, phủ dụ tướng sĩ

- Hành động mạnh mẽ quyết đoán: từ đầu đến cuối đoạn trích, NH là người hành động một cách xông xáo, nhanh gọn, có chủ đích và rất quả quyết. Nghe tin giặc Thanh đánh chiếm đến kinh thành TL, mất cả vùng đát đai rộng lớn. Ông không hề nao núng, định than chinh cầm quân đi ngay. Rồi chỉ trong vòng hơn 1 tháng, NH đã làm được bao việc lớn: tế cáo trời đất, chế ra áo cổn mũ miện, lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu vua Quang Trung, đốc suất đại binh ra Bắc, đến Hà Tĩnh gặp gỡ Nguyễn Thiếp bàn kế đánh giặc. Sau đó , ra Nghệ An tuyển mộ them quân lính tinh nhuệ và mở một cuộc duyệt binh lớn tại đây. Đọc lời phủ dụ tướng sĩ, định kế hoạch hành quân , đánh giặc và cả kế hoạch đối phó với nhà Thanh sau chiến thắng.
- Hành động mạnh mẽ quyết đoán: từ đầu đến cuối đoạn trích, NH là người hành động một cách xông xáo, nhanh gọn, có chủ đích và rất quả quyết. Nghe tin giặc Thanh đánh chiếm đến kinh thành TL, mất cả vùng đát đai rộng lớn. Ông không hề nao núng, định than chinh cầm quân đi ngay. Rồi chỉ trong vòng hơn 1 tháng, NH đã làm được bao việc lớn: tế cáo trời đất, chế ra áo cổn mũ miện, lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu vua Quang Trung, đốc suất đại binh ra Bắc, đến Hà Tĩnh gặp gỡ Nguyễn Thiếp bàn kế đánh giặc. Sau đó , ra Nghệ An tuyển mộ them quân lính tinh nhuệ và mở một cuộc duyệt binh lớn tại đây. Đọc lời phủ dụ tướng sĩ, định kế hoạch hành quân , đánh giặc và cả kế hoạch đối phó với nhà Thanh sau chiến thắng.
I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản
1. Hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung
- Trí tuệ sáng suốt, nhạy bén
Ý chí và tầm nhìn của vua Quang Trung được thể hiện ntn?

_ … “_Quân Thanh sang xâm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, các ngươi đã biết chưa? Trong khoảng vũ trụ, đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị. Người phương Bắc không phải nòi giống nước ta, bụng dạ ắt khác. Từ đời nhà Hán đến nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của cải, người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi. Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ, các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm điều tàn bạo, nên đã thuận lòng người, dấy nghĩa quân, đều chỉ đánh một trận là thắng và đuổi được chúng về phương Bắc. Ở các thời ấy, Bắc, Nam riêng phận, bờ cõi lặng yên, các vua truyền ngôi lâu dài. Từ đời nhà Đinh tới đây, dân ta không đến nỗi khổ như hồi nội thuộc xưa kia. Mọi việc lợi, hại, được, mất ấy đều là chuyện cũ rành rành của các triều đại trước. Nay người Thanh lại sang, mưu đồ lấy nước Nam ta đặt làm quận huyện, không biết trông gương đời Tống, Nguyên, Minh ngày xưa. Vì vậy ta phải kéo quân ra đánh đuổi chúng. Các ngươi đều là những kẻ có lương tri, lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực, để dựng nên công lớn. Chớ có quen theo thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác ra, sẽ bị giết chết ngay tức khắc, không tha một ai, chớ bảo là ta không nói trước!”.
_ … “_Quân Thanh sang xâm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, các ngươi đã biết chưa? Trong khoảng vũ trụ, đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị. Người phương Bắc không phải nòi giống nước ta, bụng dạ ắt khác. Từ đời nhà Hán đến nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của cải, người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi. Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ, các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm điều tàn bạo, nên đã thuận lòng người, dấy nghĩa quân, đều chỉ đánh một trận là thắng và đuổi được chúng về phương Bắc. Ở các thời ấy, Bắc, Nam riêng phận, bờ cõi lặng yên, các vua truyền ngôi lâu dài. Từ đời nhà Đinh tới đây, dân ta không đến nỗi khổ như hồi nội thuộc xưa kia. Mọi việc lợi, hại, được, mất ấy đều là chuyện cũ rành rành của các triều đại trước. Nay người Thanh lại sang, mưu đồ lấy nước Nam ta đặt làm quận huyện, không biết trông gương đời Tống, Nguyên, Minh ngày xưa. Vì vậy ta phải kéo quân ra đánh đuổi chúng. Các ngươi đều là những kẻ có lương tri, lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực, để dựng nên công lớn. Chớ có quen theo thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác ra, sẽ bị giết chết ngay tức khắc, không tha một ai, chớ bảo là ta không nói trước!”.
Thông báo đất nước lâm nguy có giặc Thanh sang xâm lược.

_ … “_Quân Thanh sang xâm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, các ngươi đã biết chưa? Trong khoảng vũ trụ, đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị. Người phương Bắc không phải nòi giống nước ta, bụng dạ ắt khác. Từ đời nhà Hán đến nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của cải, người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi. Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ, các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm điều tàn bạo, nên đã thuận lòng người, dấy nghĩa quân, đều chỉ đánh một trận là thắng và đuổi được chúng về phương Bắc. Ở các thời ấy, Bắc, Nam riêng phận, bờ cõi lặng yên, các vua truyền ngôi lâu dài. Từ đời nhà Đinh tới đây, dân ta không đến nỗi khổ như hồi nội thuộc xưa kia. Mọi việc lợi, hại, được, mất ấy đều là chuyện cũ rành rành của các triều đại trước. Nay người Thanh lại sang, mưu đồ lấy nước Nam ta đặt làm quận huyện, không biết trông gương đời Tống, Nguyên, Minh ngày xưa. Vì vậy ta phải kéo quân ra đánh đuổi chúng. Các ngươi đều là những kẻ có lương tri, lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực, để dựng nên công lớn. Chớ có quen theo thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác ra, sẽ bị giết chết ngay tức khắc, không tha một ai, chớ bảo là ta không nói trước!”.
Khẳng định chủ quyền của đất nước.

_ … “_Quân Thanh sang xâm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, các ngươi đã biết chưa? Trong khoảng vũ trụ, đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị. Người phương Bắc không phải nòi giống nước ta, bụng dạ ắt khác. Từ đời nhà Hán đến nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của cải, người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi. Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ, các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm điều tàn bạo, nên đã thuận lòng người, dấy nghĩa quân, đều chỉ đánh một trận là thắng và đuổi được chúng về phương Bắc. Ở các thời ấy, Bắc, Nam riêng phận, bờ cõi lặng yên, các vua truyền ngôi lâu dài. Từ đời nhà Đinh tới đây, dân ta không đến nỗi khổ như hồi nội thuộc xưa kia. Mọi việc lợi, hại, được, mất ấy đều là chuyện cũ rành rành của các triều đại trước. Nay người Thanh lại sang, mưu đồ lấy nước Nam ta đặt làm quận huyện, không biết trông gương đời Tống, Nguyên, Minh ngày xưa. Vì vậy ta phải kéo quân ra đánh đuổi chúng. Các ngươi đều là những kẻ có lương tri, lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực, để dựng nên công lớn. Chớ có quen theo thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác ra, sẽ bị giết chết ngay tức khắc, không tha một ai, chớ bảo là ta không nói trước!”.
Tự hào về truyền thống đánh giặc cứu nước của ông cha ta

Tin tưởng vào cuộc kháng chiến chính nghĩa sẽ tất thắng.

_ … “_Quân Thanh sang xâm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, các ngươi đã biết chưa? Trong khoảng vũ trụ, đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị. Người phương Bắc không phải nòi giống nước ta, bụng dạ ắt khác. Từ đời nhà Hán đến nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của cải, người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi. Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ, các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm điều tàn bạo, nên đã thuận lòng người, dấy nghĩa quân, đều chỉ đánh một trận là thắng và đuổi được chúng về phương Bắc. Ở các thời ấy, Bắc, Nam riêng phận, bờ cõi lặng yên, các vua truyền ngôi lâu dài. Từ đời nhà Đinh tới đây, dân ta không đến nỗi khổ như hồi nội thuộc xưa kia. Mọi việc lợi, hại, được, mất ấy đều là chuyện cũ rành rành của các triều đại trước. Nay người Thanh lại sang, mưu đồ lấy nước Nam ta đặt làm quận huyện, không biết trông gương đời Tống, Nguyên, Minh ngày xưa. Vì vậy ta phải kéo quân ra đánh đuổi chúng. Các ngươi đều là những kẻ có lương tri, lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực, để dựng nên công lớn. Chớ có quen theo thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác ra, sẽ bị giết chết ngay tức khắc, không tha một ai, chớ bảo là ta không nói trước!”.
Kêu gọi tướng sĩ đoàn kết một lòng đánh giặc cứu nước.

_ … “_Quân Thanh sang xâm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, các ngươi đã biết chưa? Trong khoảng vũ trụ, đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị. Người phương Bắc không phải nòi giống nước ta, bụng dạ ắt khác. Từ đời nhà Hán đến nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của cải, người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi. Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ, các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm điều tàn bạo, nên đã thuận lòng người, dấy nghĩa quân, đều chỉ đánh một trận là thắng và đuổi được chúng về phương Bắc. Ở các thời ấy, Bắc, Nam riêng phận, bờ cõi lặng yên, các vua truyền ngôi lâu dài. Từ đời nhà Đinh tới đây, dân ta không đến nỗi khổ như hồi nội thuộc xưa kia. Mọi việc lợi, hại, được, mất ấy đều là chuyện cũ rành rành của các triều đại trước. Nay người Thanh lại sang, mưu đồ lấy nước Nam ta đặt làm quận huyện, không biết trông gương đời Tống, Nguyên, Minh ngày xưa. Vì vậy ta phải kéo quân ra đánh đuổi chúng. Các ngươi đều là những kẻ có lương tri, lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực, để dựng nên công lớn. Chớ có quen theo thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác ra, sẽ bị giết chết ngay tức khắc, không tha một ai, chớ bảo là ta không nói trước!”.
Ra kỷ luật nghiêm với quân sĩ.

Trí tuệ sáng suốt và nhạy bén:
*Trí tuệ sáng suốt và nhạy bén:

+ Sáng suốt trong việc phân tích tình hình thời cuộc và thế tương quan chiến lược giữa ta và địch. Đặc biệt NH đã sáng suốt trong việc phân tích lời phủ dụ quân lính ở Nghệ An:
Lời phủ dụ
Khẳng định chủ quyền đất nước

Dã tâm và tội ác của giặc

Tự hào về truyền thống đấu tranh

Kêu gọi sự đồng tâm hiệp lực

Ra kỉ luật nghiêm

Trí

tuệ sáng suốt, nhạy bén

Xử

trí

các tướng sĩ

ở

Tam Điệp

Trí tuệ sáng suốt và nhạy bén:
*Trí tuệ sáng suốt và nhạy bén:

+ Sáng suót nhạy bén trong việc xét đoán và dùng người, thể hiện qua cách xử trí với các tướng sĩ ở Tam Điệp, khi Sở và Lân đều mang gươm đến và xin chịu tội. ÔNg hiểu sở trường, sở đoạn của các tướng sĩ, khen chê đúng người “ Giặc đến không đánh nổi một trận, mới nghe tiếng đã chạy trước, binh pháp dạy rằng quân thua chém tướng, tội của các ngươi đáng chết một vạn lần” và khen đúng việc “ Các ngươi là hạng võ dung, gặp giặc là đánh nhưng TL bị đánh cả bốn mặt, không có song núi để tựa, các ngươi đóng quân trơ trọi ở đấy, lại có người làm nội ứng thì làm sao cử động. Các ngươi đã biết nín nhịn để tránh mũi nhọn, brrn trong thì kích thích lòng quân bên ngoài thì làm cho giặc kiêu căng, ấy là kế đúng”
I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản
1. Hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung
- Ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng
Khả năng điều binh và điều khiển trận đánh của vua Quang Trung được thể hiện ra sao?

Ý chí và tầm nhìn xa trông rộng
Kế sách đánh giặc đã tính sẵn (10 ngày có thể đuổi được người Thanh)

Biết trước kẻ thù thua, sẽ thẹn, việc binh đao không dứt

Tính sẵn kế hoạch ngoại giao sau chiến tranh (chờ 10 năm nữa…)

Ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng, có tinh thần yêu chuộng hòa bình

- Ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng: mới khởi binh đánh giặc chưa dành lại được một tấc đất nào vậy mà vua Quang Trung đã nói chắc như đinh đóng cột “phương lược tiến đánh đã có tính sẵn, chẳng qua mười ngày có thể đuổi được quân Thanh. Lại còn tính sẵn cả kế hoạch ngoại giao sau khi chiến thắng đối với một nước lớn gấp 10 lần nước mình “ chờ 10 năm nữa, cho ta yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng, bấy giờ nước giàu quân mạnh thì ta sợ gì chúng”
- Ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng: mới khởi binh đánh giặc chưa dành lại được một tấc đất nào vậy mà vua Quang Trung đã nói chắc như đinh đóng cột “phương lược tiến đánh đã có tính sẵn, chẳng qua mười ngày có thể đuổi được quân Thanh. Lại còn tính sẵn cả kế hoạch ngoại giao sau khi chiến thắng đối với một nước lớn gấp 10 lần nước mình “ chờ 10 năm nữa, cho ta yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng, bấy giờ nước giàu quân mạnh thì ta sợ gì chúng”
I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung
- Tài dụng binh như thần
Khả năng điều binh và điều khiển trận đánh của vua Quang Trung được thể hiện ra sao?

Cuộc hành quân thần tốc
25 tháng chạp bắt đầu xuất quân ở Huế

Một tuần lế sau đã đến Tam Điệp, cách Huế (500km)

Đêm 30 tháng chạp đã lập tức lên đường, tiến quân ra TL, tất cả đều đi bộ

Vua QT lên kế hoạch ngày 7 tháng giêng vào TL ăn tết

Tài dụng binh
Hành quân thần tốc: Hành quân xa và đi bộ liên tục như vậy nhưng vẫn cơ nào đội ấy hang ngũ tướng sĩ chỉnh tề, trang nghiêm là do tài của người tổ chức, người cầm quân.

Hơn một vạn quân mới tuển đặt ở trung quân, còn quân tinh tuệ bao bọc ở bốn doanh: tiền, hậu, tả, hữu

Tổ chức trận đánh hợp lí

Tổ chức trận đánh
Đến sông Gián: Bắt sống toàn bộ bọn nghĩa binh cùng quân Thanh đi do thám mà vẫn giữ được bí mật.

Tấn công vào đồn Hà Hồi: bí mật bao vây kín làng, bắc loa truyền gọi, địch sợ hãi xin hàng.

Tấn công vào đồn Ngọc Hồi,Thăng Long Quang Trung trực tiếp chỉ huy, cưỡi voi đi đốc thúc, quân dàn trận chữ nhất, đánh giáp lá cà, bao vây đường rút lui của giặc, cho voi giày đạp.

Vị tướng có tài điều binh khiển tướng. Cách đánh bí mật, bất ngờ, biến hóa, nhanh gọn khiến kẻ thù trở tay không kịp

- Hình ảnh vua QT than chinh cầm quân không phải chỉ trên danh nghĩa. Ông là một tổng chỉ huy chiến dịch thực sự: từ việc hoạch định phương lược tiến đánh, đến việc tổ chức quân sĩ, tự mình thống lĩnh một mũi tiến công, cưỡi voi đi đốc thúc, xông xa nơi trận mạc, bày mưu tính kế. Hơn nữa, đội quân của vua QT không phải toàn là tính thiện chiến, lại vừa trải qua những ngày hành quân cấp tốc, không có thì giờ nghỉ ngơi, vậy mà dưới sự lãnh đạo tài tình của vị tổng chỉ huy đã đánh những trận đánh đẹp, thắng áp đảo kẻ thù : Bắt sống quân do thám của địch ở Phú Xuyên, giữu bí mật để tạo thế bất ngờ, nửa đêm (1789 KỈ Dậu) vây kín làng Hà Hồi, quân lính luân phiên dạ ran, làm cho quân giặc ai nấy đều sợ hãi xin đầu hang. Còn công phá đồn Ngọc Hồi, lấy ván ghép phủ rơm. Dấp nước để làm mộc che, dàn trận chữ thập tiến đánh. Khi giáp lá cà thì quăng ván xuống đất, ai nấy cầm dao ngắn chém bừa, người cầm binh khí theo sau cũng nhất tề xông tới.
- Hình ảnh vua QT than chinh cầm quân không phải chỉ trên danh nghĩa. Ông là một tổng chỉ huy chiến dịch thực sự: từ việc hoạch định phương lược tiến đánh, đến việc tổ chức quân sĩ, tự mình thống lĩnh một mũi tiến công, cưỡi voi đi đốc thúc, xông xa nơi trận mạc, bày mưu tính kế. Hơn nữa, đội quân của vua QT không phải toàn là tính thiện chiến, lại vừa trải qua những ngày hành quân cấp tốc, không có thì giờ nghỉ ngơi, vậy mà dưới sự lãnh đạo tài tình của vị tổng chỉ huy đã đánh những trận đánh đẹp, thắng áp đảo kẻ thù : Bắt sống quân do thám của địch ở Phú Xuyên, giữu bí mật để tạo thế bất ngờ, nửa đêm (1789 KỈ Dậu) vây kín làng Hà Hồi, quân lính luân phiên dạ ran, làm cho quân giặc ai nấy đều sợ hãi xin đầu hang. Còn công phá đồn Ngọc Hồi, lấy ván ghép phủ rơm. Dấp nước để làm mộc che, dàn trận chữ thập tiến đánh. Khi giáp lá cà thì quăng ván xuống đất, ai nấy cầm dao ngắn chém bừa, người cầm binh khí theo sau cũng nhất tề xông tới.
I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
II. Phân tích:
1. Hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung
- Lẫm liệt trong chiến trận.
Theo em nguồn cảm hứng nào đã khiến cho nhóm tác giả vốn rất không có thiện cảm với nhà Tây Sơn lại khắc hoạ hình ảnh anh hùng QT đẹp đến như vậy?

I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
II. Phân tích:
1. Hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung
- Lẫm liệt trong chiến trận.
-Tôn trọng sự thật lịch sử, đồng thời chiến công oanh liệt của vua tôi QT là niềm tự hào lớn lao của toàn dân tộc khiến cho họ có những trang viết thật chân thực, sinh động.

- Mặt khác, các ông cũng thấy rõ sự: Suy đồi, kém cỏi, hèn mạt của vua, chúa thời Lê - Trịnh.

I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
II. Phân tích:
1. Hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung
- Lẫm liệt trong chiến trận.
Từ 5 phương diện trên, em có suy nghĩ gì về người anh hùng Quang Trung?

I.Tìm hiểu chung:
I.Tìm hiểu chung:
II. Phân tích:
1. Hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung
*Hình ảnh người anh hùng được khắc họa khá đậm nét…, là người tổ chức và là linh hồn của chiến công vĩ đại.
II. Phân tích:
II. Phân tích:
2. Chân dung quân tướng nhà Thanh và bọn vua tôi phản nước:
a. Quân tướng nhà Thanh.
Quan sát đoạn chữ nhỏ, trước khi bị quân Tây Sơn tiến đánh, thái độ của bọn xâm lược ntn?

II. Phân tích:
II. Phân tích:
2. Chân dung quân tướng nhà Thanh và bọn vua tôi phản nước:
a. Quân tướng nhà Thanh.
-Kiêu căng, tự mãn, chủ quan, khinh thường đối phương.
Đọc đoạn văn sau và tìm chi tiết cho thấy sự thảm hại của quân tướng nhà Thanh?

Tôn Sĩ Nghị sợ mất mật, ngựa không kịp đóng yên, người không kịp mặc giáp, dẫn bọn lính kỵ mã của mình chuồn trước qua cầu phao, rồi nhằm hướng bắc mà chạy. Quân sĩ các doanh nghe tin, đều hoảng hồn, tan tác bỏ chạy, tranh nhau qua cầu sang sông, xô đẩy nhau rơi xuống mà chết rất nhiều. Lát sau cầu lại bị đứt, quân lính đều rơi xuống nước, đến nỗi nước sông Nhĩ Hà vì thế mà tắc nghẽn không chảy được nữa.
Tôn Sĩ Nghị sợ mất mật, ngựa không kịp đóng yên, người không kịp mặc giáp, dẫn bọn lính kỵ mã của mình chuồn trước qua cầu phao, rồi nhằm hướng bắc mà chạy. Quân sĩ các doanh nghe tin, đều hoảng hồn, tan tác bỏ chạy, tranh nhau qua cầu sang sông, xô đẩy nhau rơi xuống mà chết rất nhiều. Lát sau cầu lại bị đứt, quân lính đều rơi xuống nước, đến nỗi nước sông Nhĩ Hà vì thế mà tắc nghẽn không chảy được nữa.
Tôn Sĩ Nghị sợ mất mật, ngựa không kịp đóng yên, người không kịp mặc giáp, dẫn bọn lính kỵ mã của mình chuồn trước qua cầu phao, rồi nhằm hướng bắc mà chạy. Quân sĩ các doanh nghe tin, đều hoảng hồn, tan tác bỏ chạy, tranh nhau qua cầu sang sông, xô đẩy nhau rơi xuống mà chết rất nhiều. Lát sau cầu lại bị đứt, quân lính đều rơi xuống nước, đến nỗi nước sông Nhĩ Hà vì thế mà tắc nghẽn không chảy được nữa.
Em có nhận xét gì về quân tướng nhà Thanh khi quân Tây Sơn đến?

II. Phân tích:
II. Phân tích:
2. Chân dung quân tướng nhà Thanh và bọn vua tôi phản nước:
a. Quân tướng nhà Thanh.
-Khi quân Tây Sơn đến, tướng Tôn Sĩ Nghị và binh lính bỏ chạy hoảng loạn.
→ Sự thất bại thảm hại.
II. Phân tích:
II. Phân tích:
2. Chân dung quân tướng nhà Thanh và bọn vua tôi phản nước:
b. Bọn vua tôi bán nước
Số phận của bọn vua tôi phản nước hại dân Lê Chiêu Thống được miêu tả như thế nào?

II. Phân tích:
II. Phân tích:
2. Chân dung quân tướng nhà Thanh và bọn vua tôi phản nước:
b. Bọn vua tôi bán nước
Lê Chiêu Thống và những bề tôi trung thành của ông ta vì lợi ích riêng của dòng họ mà đem vận mệnh của đất nuớc đặt vào tay giặc tất nhiên phải chịu nỗi sỉ nhục của tên cầu cạnh van xin. Không còn đâu tư cách bậc quân vương → chịu chung số phận bi thảm của kẻ vong quốc.

II. Phân tích:
II. Phân tích:
2. Chân dung quân tướng nhà Thanh và bọn vua tôi phản nước:
b. Bọn vua tôi bán nước
Đớn hèn, nhục nhã, số phận gắn chặt với bọn giặc xâm lược.
II. Phân tích:
II. Phân tích:
3.Nghệ thuật:
Kể chuyện xen kẽ miêu tả một cách sinh động, cụ thể, gây được ấn tượng mạnh

Đều là tả thực với những chi tiết cụ thể nhưng âm hưởng lại rất khác nhau: +Đoạn trên, nhịp điệu nhanh, mạnh, hối hả (“ngựa không kịp đóng yên, người không kịp mặc áo giáp” , “tan tác bỏ chạy, tranh nhau qua cầu sang sông”…) → miêu tả khách quan nhưng vẫn hàm chứa vẻ hả hê, sung sướng của những người thắng trận trước sự thảm bại của lũ cướp nước. +Ở đoạn văn dưới, nhịp điệu chậm hơn, âm hưởng có phần ngậm ngùi, chua xót (miêu tả tỉ mỉ những giọt nước mắt thương cảm của người thổ hào, nước mắt tủi hổ của vua tôi LCT…) → tác giả không thể không xót xa trước sự sụp đổ của một vương triều mà mình từng thờ phụng)
II. Phân tích:
II. Phân tích:
3.Nghệ thuật:
Nêu những đặc sắc của nghệ thuật?

II. Phân tích:
II. Phân tích:
3.Nghệ thuật:
- Lựa chọn trình tự kể theo diễn biến các sự kiện lịch sử.
- Khắc họa nhân vật lịch sử chân thật, sinh động.
- Giọng văn trần thuật thể hiện được thái độ của các tác giả.
II. Phân tích:
II. Phân tích:
III. Tổng kết:
Ghi nhớ Sgk/72
Đọc ghi nhớ

Sgk/72

II. Phân tích:
II. Phân tích:
III. Tổng kết:
Ghi nhớ Sgk/72
IV. Luyện tập
Viết đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về vua Quang Trung Nguyễn Huệ (Hành động mạnh mẽ, quyết đoán)
Hướng dẫn viết đoạn:

Mở đoạn: giới thiệu tác giả, tác phẩm và hình ảnh vua Quang Tung Nguyễn Huệ

Thân đoạn:

+Thái độ tức giận khi nghe tin giặc xâm chiếm

+Làm được nhiều việc trong hơn 1 tháng

Kết đoạn: Cảm nhận chung về nhân vật Nguyễn Huệ là nhân vật chính trong tác phẩm “Hoàng Lê nhất thống chí” của Ngô gia văn phái. Nhóm tác giả đã thể hiện được hành động mạnh mẽ quyết đoán của vua Quang Trung qua hồi 14 của tác phẩm. Ông luôn là con người hành động một cách xông xáo, nhanh gọn, có chủ đích và rất quả quyết. Nghe tin giặc chiếm Thăng Long, ông giận lắm, định thân chinh cầm quân đi ngay. Trong vòng hơn một tháng, ông đã tế cáo trời đất, lên ngôi hoàng đế, tự mình đốc suất đại quân ra Bắc. Nhà vua còn tuyển mộ binh lính, phủ dụ tướng sĩ, định kế hoạch hành quân, đánh giặc và cả kế hoạch đối phó với nhà Thanh. Quả thật, với hành động mạnh mẽ quyết đoán của mình, vua Quang Trung mãi là niềm tự hào và là mốc son chói lọi trong dòng chảy của lịch sử dân tộc.
-Học bài, nắm lại tác giả, tác phẩm -Soạn bài: Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp (Soạn kĩ yêu cầu trong phần tìm hiểu, xem và định hướng cách giải các bài tập)

Dặn dò