Chương I : Chất – Nguyên tử - Phân tử

Bài 2 : CHẤT
Những vật tồn tại xung quanh ta hoặc trong không gian được gọi là vật thể.

I. Chất có ở đâu?

? Hãy kể thêm những vật thể mà em biết.

BÀI 2 : CHẤT

? Vật thể được chia làm mấy loại. Phân biệt mỗi loại?

? Hãy sắp xếp các vật thể kể trên thuộc vật thể tự nhiên và vật thể nhân tạo
? Hãy cho biết loại vật thể và chất cấu tạo nên từng vật thể trong bảng sau:
=> Kết luận: _Chất có ở khắp nơi, ở đâu có vật thể là ở đó có chất._

_Một vật thể có thể được tạo ra từ một chất hay nhiều chất_

_Một chất có thể tạo ra nhiều vật thể khác nhau_

* Chất có trong mọi vật thể, mà vật thể có ở khắp nơi, cho nên …

1.Chất có ở đâu?

chất có ở khắp nơi.

BÀI 2 : CHẤT
II- Tính chất của chất

Các em hãy cho biết đặc điểm của các chất sau:

Màu

Mùi

Vị

Thể

Dạng

Tan

Cháy

Muối

Đường

Tinh bột

Trắng

Không

Mặn

Trắng

Không

Ngọt

Trắng

Không

Ngọt

Rắn

Hạt

Tan

Có

Có

Không

Rắn

Rắn

Hạt

Hạt

Tan

Không

Những đặc điểm trên của các chất ta gọi là gì? Những đặc điểm đó có thay đổi không? Vậy tính chất của chất là gì?
Kết luận: _Chất có ở khắp nơi, ở đâu có vật thể là ở đó có chất._

BÀI 2 : CHẤT

I. Chất có ở đâu?

II. Tính chất của chất

_1/ Mỗi chất có những tính chất nhất định 1.1. Tính chất của chất: gồm 2 loại: _- Tính chất vật lý: + Trạng thái hay thể (rắn, lỏng, khí); màu, mùi, vị. + Tính tan trong nước hay trong một số chất lỏng khác. + Nhiệt độ nóng chảy; nhiệt độ sôi. + Khối lượng riêng; nhiệt dung riêng. + Tính dẫn điện; dẫn nhiệt… - Tính chất hóa học: (khả năng biến đổi chất này thành chất khác) + Tính cháy. + khả năng bị phân hủy. + Khả năng oxi hóa
Kết luận: _Chất có ở khắp nơi, ở đâu có vật thể là ở đó có chất._

BÀI 2 : CHẤT

I. Chất có ở đâu?

II. Tính chất của chất

_1/ Mỗi chất có những tính chất nhất định_

_1.1. Tính chất của chất: _

- Tính chất vật lý: Trạng thái, màu sắc, mùi, vị, tính tan, nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, khối lượng riêng, tính dẫn điện, dẫn nhiệt… - Tính chất hóa học: Tính cháy, khả năng bị phân hủy, khả năng oxi hóa

_1.2. Làm thế nào biết được tính chất của chất?_

_a) Quan sát_
Quan sát kỹ một số chất có trong bảng dưới đây, hãy cho biết tính chất bề ngoài của chúng:
_ b) Dùng dụng cụ đo _ Muốn biết được một chất nóng chảy hay sôi ở nhiệt độ nào, có khối lượng riêng bao nhiêu, ta phải dùng dụng cụ đo. Ví dụ:
Kết luận: _Chất có ở khắp nơi, ở đâu có vật thể là ở đó có chất._

BÀI 2 : CHẤT

I. Chất có ở đâu?

II. Tính chất của chất

_1/ Mỗi chất có những tính chất nhất định_

_1.1. Tính chất của chất: _

- Tính chất vật lý: Trạng thái, màu sắc, mùi, vị, tính tan, nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, khối lượng riêng, tính dẫn điện, dẫn nhiệt… - Tính chất hóa học: Tính cháy, khả năng bị phân hủy, khả năng oxi hóa

_1.2. Làm thế nào biết được tính chất của chất?_

_a) Quan sát_

_ b) Dùng dụng cụ đo _ Muốn biết được một chất nóng chảy hay sôi ở nhiệt độ nào, có khối lượng riêng bao nhiêu, ta phải dùng dụng cụ đo. Ví dụ:
_ _
_ _

_ b) Dùng dụng cụ đo_
Kết luận: _Chất có ở khắp nơi, ở đâu có vật thể là ở đó có chất._

BÀI 2 : CHẤT

I. Chất có ở đâu?

II. Tính chất của chất

_1/ Mỗi chất có những tính chất nhất định_

_1.1. Tính chất của chất: _

- Tính chất vật lý: Trạng thái, màu sắc, mùi, vị, tính tan, nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, khối lượng riêng, tính dẫn điện, dẫn nhiệt… - Tính chất hóa học: Tính cháy, khả năng bị phân hủy, khả năng oxi hóa

_1.2. Làm thế nào biết được tính chất của chất?_

_a) Quan sát_
_ _
_ b) Dùng dụng cụ đo_

_c) Làm thí nghiệm_

Muốn biết chất có tan trong nước, dẫn điện, dẫn nhiệt hay không phải làm thí nghiệm.

Dầu ăn có tan trong nước và trong xăng A92 hay không? Quan sát và trả lời câu hỏi trên.
Dầu ăn không tan trong nước cất nhưng tan trong xăng A92.
Kết luận: _Chất có ở khắp nơi, ở đâu có vật thể là ở đó có chất._

BÀI 2 : CHẤT

I. Chất có ở đâu?

II. Tính chất của chất

_1/ Mỗi chất có những tính chất nhất định_

_1.1. Tính chất của chất: _

_1.2. Làm thế nào biết được tính chất của chất?_

_a) Quan sát_

_ b) Dùng dụng cụ đo_

_c) Làm thí nghiệm_

_2/ Ích lợi của việc hiểu biết tính chất của chất_
Câu hỏi ?1) Làm thế nào phân biệt được nước và cồn?

Trả lời 1) Giống nhau: Đều là chất lỏng, không màu. Khác nhau: Cồn cháy được, nước thì không. Như vậy, ta lấy ở mỗi lọ một ít chất lỏng đem đốt: - Nếu cháy được thì chất lỏng đó là cồn.

- Nếu không cháy được, chất lỏng đó là nước.

?2) Em biết gì về mức độ nguy hiểm của axit đặc? Hiểu biết tính chất axit đặc để làm gì?

2) Axit đặc rất háo nước nên làm bỏng, cháy da thịt, vải, giấy...

Nhỏ axit sunfuric đặc vào giấy

Các vết đen trên giấy là do

axit đặc làm cháy giấy

*Axit sunfuric đặc

gây bỏng rất nặng

-> _cẩn thận_ khi làm thí nghiệm với axit sunfuric đặc, không để axit dây vào người, vải, áo quần.
?3) Hãy kể ra những ứng dụng của nhôm mà em biết?
Kết luận: _Chất có ở khắp nơi, ở đâu có vật thể là ở đó có chất._

BÀI 2 : CHẤT

I. Chất có ở đâu?

II. Tính chất của chất

_1/ Mỗi chất có những tính chất nhất định_

_1.1. Tính chất của chất: _

_1.2. Làm thế nào biết được tính chất của chất?_

_a) Quan sát_

_ b) Dùng dụng cụ đo_

_c) Làm thí nghiệm_

_2/ Ích lợi của việc hiểu biết tính chất của chất_

_a) Giúp phân biệt chất này với chất khác, tức nhận biết chất. b) Biết cách sử dụng chất. c) Biết ứng dụng chất thích hợp vào đời sống và sản xuất._
_EM CÓ BIẾT Nguyên nhân nào gây chết người khi sử dụng máy phát điện (không vì điện giật) hoặc đốt lò than sưởi ấm vào mùa đông? Do khí cacbon oxit sinh ra khi chạy máy nổ phát điện, đốt lò than trong phòng kín. K_hi được hít vào phổi _cacbon oxit _ sẽ gắn chặt với Hemoglobin trong hồng cầu nên máu không thể chuyên chở ôxy đến tế bào_. Triệu chứng ngộ độc thường bắt đầu bằng cảm giác bần thần, nhức đầu, buồn nôn, khó thở rồi từ từ đi vào hôn mê, ngưng thở và tử vong. Vì vậy, cần chú ý sử dụng máy phát điện hay lò than nơi thoáng khí. _
Bµi 1: a)

*Vật thể tự nhiên: thân cây, khí quyển… *Vật thể nhân tạo: bàn, ghế…

b) Xung quanh chúng ta có vô số vật thể, phân làm 2 loại:

-Vật thể tự nhiên: cấu tạo từ chất

-Vật thể nhân tạo: làm từ vật liệu (do chất tạo nên)

 Ta nói: Ở đâu có vật thể, ở đó có chất.
BÀI TẬP Bài 2: Hãy kể tên ba vật thể được làm bằng :
Bài 2: Hãy kể tên ba vật thể được làm bằng :
*Nhôm b) Thủy tinh c) Chất dẻo

Bài làm

*Nhôm : mâm, thau, xoong *Thủy tinh : ly, kính, chén thủy tinh *Chất dẻo : ca nhựa, lốp xe, thau nhựa
Bài 3: Hãy chỉ ra đâu là vật thể đâu là chất trong những từ (_in nghiêng)_ sau;

_a) Cơ thể người _có 63-68 % khối lượng là _nước_.

b) _Than chì_ là chất dùng làm lõi _bút chì._

c) _Dây điện_ làm bằng _đồng_ được bọc một lớp _chất dẻo_.

d) _Áo_ may bằng sợi bông ( 95-98%là _xenlulozo_) mặc thoáng mát hơn may bằng _Ninol_ ( một thứ tơ tổng hợp).

e) _Xe đạp_ được chế tạo từ; _sắt , nhôm , cao su…_

Vật thể: Cơ thể , bút chì, dây điện, áo , xe đạp…

Chất: Than chì, nước, đồng, chất dẻo, xenlulozo, ninol, sắt, nhôm, cao su.
III. Chất tinh khiết – hỗn hợp

BÀI 2 : CHẤT (tt)

1. Nước tự nhiên như nước sông suối, ao, hồ…: ngoài thành phần nước, còn có một số chất rắn (tan hoặc lơ lửng), chất khí (cacbonic), oxi…

2. Nước khoáng chứa thành phần nước, hòa tan một lượng lớn chất rắn, chất khí một số chất khoáng như canxi, magie, natri, iot…
3. Nước cất: được tạo ra bằng cách _chưng cất : _đun sôi nước tự nhiên ,hơi nước bay lên qua hệ thống làm lạnh, ngưng tụ thành nước_. _Từ bất kỳ loại nước tự nhiên nào cũng chỉ thu được một loại nước cất như nhau, tức thành phần chỉ là nước.
1. Hỗn hợp

Hỗn hợp gồm hai hay nhiều chất trộn lẫn vào nhau (Tính chất thay đổi)

Ví dụ: Nước khoáng, nước ao, nước biển, nước đường

2. Chất tinh khiết

Chất tinh khiết là chất không lẫn chất khác (tính chất nhất định) Ví dụ : Nước, hidro, oxi …

III. Chất tinh khiết – hỗn hợp

BÀI 2 : CHẤT (tt)

3. Tách chất ra khỏi hỗn hợp

Dựa vào tính chất của các chất có trong hỗn hợp không thay đổi, người ta đã dùng các phương pháp : bay hơi, chiết, lọc, chưng cất, từ tính,… để tách riêng các chất ra khỏi hỗn hợp.
Bài 6: Cho biết khí cacbondioxit( cacbonnic) làm đục nước vôi trong . Làm thế nào có thể nhận biết được khí này trong hơi thở chúng ta.

Dùng dụng cụ thu khí từ hơi thở .

-Thử bằng dung dịch nước vôi trong nếu vẩn đục thì hơi thở của chúng ta có khí cacbonnic.

BÀI 2 : CHẤT (tt) Bài 7: Hãy kể hai tính chất giống nhau và hai tính chất khác nhau giữa nước khoáng và nước cất.
Bài 7: Hãy kể hai tính chất giống nhau và hai tính chất khác nhau giữa nước khoáng và nước cất.
-Giống nhau : Đều là chất lỏng, không màu, không mùi, không vị.

-Khác nhau :

+Nước cất có nhệt độ sôi là 100 độ C và có D=1g/cm khối

+Nước khoáng sôi khác 100 độ C, khối lượng riêng khác 1g/cm khối

BÀI 2 : CHẤT (tt)