Luyện từ và câu
Từ nhiều nghĩa

I. Nhận xét
1. Tìm nghĩa ở cột B thích hợp để nối với các từ ở cột A

A

B

Răng

Bộ phận ở hai bên đầu người, động vật , dùng để nghe

Mũi

Phần xương cứng, màu trắng , mọc trên hàm, dung để
cắn , nhai thức ăn

Tai

Bộ phận nhô lên ở mặt người hoặc động vật có xương
sống, dùng để thở và ngửi

2. Nghĩa của các từ in đậm trong khổ thơ sau có gì khác nghĩa của chúng ở bài
tập 1?
     Răng của chiếc cào
     Làm sao nhai được?
     Mũi thuyền rẽ nước
     Thì ngửi cái gì?
     Cái ấm không nghe
     Sao tai lại mọc?
                        Quang Huy

-  Răng (cào): là nghĩa chuyển từ nghĩa gốc, nhưng răng cào dùng để cào thóc,
ngô,... không dùng để nhai.
-  Mũi (thuyền): là nghĩa chuyển từ nghĩa gốc. Mũi thuyền dùng để rẽ nước, không
dùng để thở và ngửi.
-  Tai (ấm): là nghĩa chuyển từ nghĩa gốc. Tai ấm là bộ phận tay cầm của chiếc ấm,
dùng để rót nước, không dùng để nghe.

Răng cào

Mũi (thuyền)

3. Nghĩa của các từ răng, mũi, tai ở bài tập 1 và bài tập 2 có gì giống nhau?
-  Từ răng: đều chỉ vật sắc, sắp đều nhau thành hàng.
-  Từ mũi: cùng chỉ bộ có đầu nhọn nhô ra phía trước.
-  Từ tai: cùng chỉ bộ phận mọc ở hai bên chìa ra như cái tai.

II : Ghi nhớ

Từ nhiều nghĩa là các từ có một nghĩa gốc và một
hay một số nghĩa chuyển . Các nghĩa của từ nhiều
nghĩa bao giờ cũng có mối liên hệ với nhau

Luyện tập

III : Luyện tập
1. Trong những câu nào, các từ mắt, chân, đầu mang nghĩa gốc và trong những câu nào,
chúng mang nghĩa chuyển ?
a) Mắt:
- Đôi mắt của bé mở to.
- Quả na mở mắt.
b) Chân:
- Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân.
- Bé đau chân.
c) Đầu:
- Khi viết, em đừng ngoẹo đầu.
- Nước suối đầu nguồn rất trong.

Nghĩa gốc

Nghĩa chuyển

Đôi mắt của bé mở to

Quả na mở mắt

Bé đau chân

Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân

Khi viết , em đừng nghẹo đầu

Nước suối đầu nguồn rất trong

2. Các từ chỉ bộ phận cơ thể người và động vật thường là từ nhiều nghĩa. Hãy tìm một số ví dụ về
sự chuyển nghĩa của những từ sau: “lưỡi”, “miệng”, “cổ”, “tay”, “lưng”
- Lưỡi: lưỡi liềm, lưỡi hái, lưỡi dao, lưỡi cày, lưỡi lê, lưỡi gươm, lưỡi búa, lưỡi rìu, lưỡi đao,...
- Miệng: miệng chén, miệng hũ, miệng bình, miệng hố, miệng núi lửa, miệng cốc, miệng ly,
miệng gáo, miệng thùng,...
- Cổ: cổ chai, cổ lọ, cổ bình, cổ áo, cổ tay, cổ chân,...
- Tay: tay áo, tay ghế, tay tre, một tay bóng bàn, tay đua, tay súng, tay cung,...
- Lưng: lưng ghế, lưng đồi, lưng núi, lưng trời, lưng đê, lưng áo,...

Play a game

Từ đồng nghĩa là những
từ như thế nào

Là những từ có nghĩa giống nhau nhưng phát âm khác nhau

Là những từ có nghĩa giống nhau và phát âm giống nhau
Là những từ có phát âm giống nhau nhưng nghĩa khác nhau hoàn
toàn

Từ đồng âm là những từ
như thế nào

Là những từ có nghĩa giống nhau nhưng phát âm khác nhau
Là những từ có phát âm giống nhau nhưng nghĩa khác nhau hoàn
toàn

Là những từ có nghĩa giống nhau và phát âm giống nhau

Từ trái nghĩa là những
từ như thế nào

Là những từ có nghĩa giống nhau nhưng phát âm khác nhau

Là những từ có nghĩa giống nhau và phát âm giống nhau

Là những từ có nghĩa trái ngược nhau

Từ nhiều nghĩa là những từ như thế nào ?
Từ nhiều nghĩa là các từ có một nghĩa gốc và một hay một số
nghĩa chuyển . Các nghĩa của từ nhiều nghĩa bao giờ cũng có
mối liên hệ với nhau