CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN
VỚI LỚP HỌC TRỰC TUYẾN

Ngồi học đúng
tư thế, ghi chép
bài đầy đủ.

Tập trung nghe
giảng, xây dựng
bài học.

Luôn mở camera suốt
tiết học và tắt mic khi
người khác nói.

SINH 9

CHỦ ĐỀ:
BÀI 23:

ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG
NHIỄM SẮC THỂ (2TIẾT)
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
II. Hiện tượng dị bội thể
III. Hiện tượng đa bội thể

ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Xác định dạng đột biến trong các hình ảnh ?

Ví dụ:

2n = 8 NST

Thể dị bội

2n + 1 = ?9 NST
2n - 1 = ?7 NST

Thể đa bội

4n = 16
? NST

Bộ NST (2n + 1), (2n-1) và (4n) có sự sai khác
về Số
.................
lượng so với bộ NST (2n)
Thế nào là đột biến số lượng NST?
Đột biến số lượng NST là những biến đổi về số lượng
trong bộ NST của loài

ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST ?
- Đột biến số lượng NST là những biến đổi số lượng xảy ra ở một
hoặc một số cặp NST nào đó hoặc ở tất cả các cặp của bộ NST.
- Các dạng đột biến số lượng NST
+ Thể dị bội (biến đổi số lượng NST xảy ra ở một hoặc một số cặp NST
nào đó)
+ Thể đa bội (biến đổi số lượng NST xảy ra ở tất cả cặp NST)

? Sự biến đổi số lượng ở NST thấy ở những dạng nào
A

B

Bộ NST ruồi giấm 2n = 8

2n = 7

2n - 1

Thể 1 nhiễm

MẤT

C

2n = 9 2n + 1

Thể 3 nhiễm

THÊM

D

2n = 6

Thể không
nhiễm

MẤT

2n - 2

n=4

n=4

2n = 8

n=5

n=3

Bộ NST người bình thường
2n = 46 NST

Bộ NST người mắc bệnh Đao
2n + 1 = 47 NST

THỂ TAM NHIỄM

Trẻ bị bệnh Down (2n+1) NST

Đặc điểm của mắt, miệng, tay ở trẻ bị bệnh Đao khác so với trẻ bình thường

ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
- Hiện tượng thể dị bội là đột biến thêm hoặc mất nhiễm sắc thể ở
một cặp nhiễm sắc thể nào đó.
- Các dạng thể dị bội: + Thể tam nhiễm (2n +1)
+ Thể một nhiễm (2n -1)
+ Thể không nhiễm (2n -2)

CƠ CHẾ PHÁT SINH THỂ DỊ BỘI CÓ (2N+1) VÀ (2N-1)NST.
Tế bào sinh giao tử:

(Bố hoặc mẹ)

(Mẹ hoặc bố)

GP

Hợp tử
Thể 2n +1

Thể 2n - 1

Giải thích sự hình thành thể dị bội có (2n+1) và (2n-1)NST?

ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
II. Thể dị bội

2. Sự phát sinh thể dị bội

- Cơ chế phát sinh thể di bội
+ Trong giảm phân có 1 cặp NST tương đồng không phân ly tạo 1 giao tử
có cả hai NST của một cặp và 1 giao tử không mang NST nào của cặp đó
+ Sự thụ tinh của các giao tử bất thường này với các giao tử bình thường
sẽ tạo ra các thể dị bội (2n+1) và (2n-1).
- Nguyên nhân: do ảnh hưởng của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể,
do các tác nhân vật lý, hóa học. Các tác nhân trên dẫn đến sự phân ly không
bình thường của cặp NST nào đó trong quá trình giảm phân gây ra thể dị bội.
- Hậu quả: Gây biến đổi hình thái (hình dạng, kích thước, màu sắc) ở TV
hoặc gây bệnh NST ở người . VD: Bệnh đao, bệnh Tơcnơ...

ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NST

Dưa hấu tam bội

Nho tam bội
Cam tam bội

Hậu quả đột biến số lượng NST

BỆNH ĐAO

Người mắc bệnh Tớcnơ

Hội chứng Claiphentơ (XYY)
Bệnh ở nam - Biểu hiện: Bị lệch ngón, chiều cao cao hơn mức bình thường,
các bộ phận có tỷ lệ không cân đối, ít cơ bắp, ít lông trên cơ thể, ít râu so với
bạn bè cùng trang lứa, tinh hoàn và dương vật bị nhỏ, đầu vú to,…

Hội chứng tam nhiễm
(XXX)

Bệnh nhân là nữ - Biểu hiện: Ngoại hình thường thấy gồm chiều cao bất thường, da
của mí mắt trên gấp theo chiều dọc che góc trong của đuôi mắt, thiếu cơ bắp và ngón
út bị cong về phía ngón áp út, đầu nhỏ, Khả năng vận động kém

Tật thừa ngón tay do đột biến số lượng NST gây ra
Do thừa 1 NST
ở cặp 13,14,15

SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG ĐẾN ĐỘT BIẾN

PHUN THUỐC HÓA HỌC

NƯỚC BỊ Ô NHIỄM

KHÔNG KHÍ BỊ Ô NHIỄM

MÁY BAY MỸ RẢI CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM (ĐIÔXIN)

ĐỂ HẠN CHẾ PHÁT SINH CÁC ĐỘT BIẾN
THEO EM CHÚNG TA CẦN LÀM GÌ?

Sử dụng hơp lí thuốc bảo vệ thực vật

Tích cực tham gia bảo vệ môi trường

Sử dụng thực phẩm an toàn

VẬN DỤNG
Chọn câu trả lời đúng nhất?

Câu 1: Đột biến thể dị bội là dạng đột biến:
a. NST bị thay đổi về cấu trúc
b. Bộ NST tăng theo bội số của n và lớn hơn 2n
c. Bộ NST tăng thêm hoặc mất đi 1 NST
d. Bộ NST chỉ có 1 NST của mỗi cặp tương đồng
Câu 2: Sự biến đổi số lượng ở một cặp NST thường thấy ở những dạng nào?
a. Thể tam nhiễm
b. Thể một nhiễm.
c. Thể không nhiễm.
d. Câu a, b và c.
Câu 3: Tìm câu phát biểu sai:
a. Trường hợp bộ NST lưỡng bội bị thêm hoặc mất 1 NST ở 1 hoặc một số cặp

NST gọi là dị bội thể
b. Dị bội thể xảy ra do có 1 cặp NST không phân li ở kì sau của giảm phân
c. Đột biến dị bội thể chỉ gặp ở thực vật
d. Bệnh Đao có 3 NST trong cặp số 21 của người

TỔNG KẾT
Chọn từ
hoặc
cụm từ
điền vào
sơ đồ
sao cho
phù hợp
với
kiến
thức

Khái Niện: là những biến
đổi số lượng xảy ra ở một
hoặc một số cặp NST nào
đó hoặc ở tất cả bộ NST.

Đột biến
số lương
NST

1

Các dạng

Đa bội thể

Khái niệm Thể dị bội là cơ thể mà
trong tế bào sinh dưỡng có một hoặc
một số cặp NST bị thay đổi về số
lượng.

Dị bội
2
thể

2n + 1

Các dạng

2n-1 3
2n4-2

DẶN DÒ

- Hoàn thành bài học.
- Chuẩn bị bài tiếp theo