KIỂM TRA BÀI CŨ
? Thế nào là nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống? Nêu một
vài ví dụ về các sự việc, hiện tượng đời sống cần nghị luận.
• Nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống xã hội là
bàn về một sự việc, hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội, đáng
khen, đáng chê hay có vấn đề đáng suy nghĩ.
Nêu rõ sự việc hiện tượng có vấn đề.
1. Về nội dung:
Phân tích mặt đúng, sai, mặt lợi, hại.
Chỉ ra nguyên nhân, bày tỏ thái độ của người viết.
Bố cục chặt chẽ
Luận điểm rõ ràng, luận cứ xác thực, lập luận
2. Về hình thức: phù hợp.
văndung,
chínhhình
xác, thức
sinh động.
? Nêu các yêu cầuLời
về nội
bài nghị luận về một
sự việc, hiên tượng đời sống.

Tiết 100+101. NỘI DUNG 3.
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ
LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC,
HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG

I. ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG
ĐỜI SỐNG.
1. Tìm hiểu các đề bài (SGK. Tr. 22)
Đề 1: Đất nước ta có nhiều tấm gương học sinh nghèo vượt khó, học giỏi. Em hãy
trình bày một số tấm gương đó và nêu suy nghĩ của mình.
Đề 2: Chất độc màu da cam mà đế quốc Mĩ đã rải xuống các cánh rừng niềm Nam
thời chiến tranh đã để lại di hoạ nặng nề cho hàng chục vạn gia đình. Hàng chục
vạn người đã chết. Hàng vạn trẻ em chịu tật nguyền suốt đời. Cả nước đã lập quỹ
giúp đỡ các nạn nhân nhằm phần nào cải thiện cuộc sống và xoa dịu nỗi đau của họ.
Em hãy nêu suy nghĩ của mình về các sự kiện đó.
Đề 3: Trò chơi điện tử là món tiêu khiển hấp dẫn. Nhiều bạn vì mải chơi mà sao
nhãng học tập và còn phạm những sai lầm khác. Hãy nêu ý kiến của em về hiện
tượng đó.

Đề 4: Đọc mẩu chuyện sau đây và nêu những nhận xét, suy nghĩ của em về con người và
thái độ học tập của nhận vật.
Nguyễn Hiền nhà rất nghèo, phải xin làm chú tiểu trong chùa. Việc chính là quét lá và
dọn dẹp vệ sinh. Nhưng cậu rất thông minh và ham học. Những buổi thầy giảng kinh,
cậu đều nép bên cửa lắng nghe, rồi chỗ nào chưa hiểu, cậu hỏi thầy giảng thêm. Thấy
Nguyễn Hiền thông minh mau hiểu, thầy dạy cho cậu học chữ. Không có giấy, Nguyễn
Hiền lấy lá để viết chữ, rồi lấy que tre xâu thành từng xâu ghim xuống đất. Mỗi ghim là
một bài.Một hôm Nguyễn Hiền xin thầy cho đi thi. Thầy ngạc nhiên bảo:
- Con đã học tập được bao nhiêu mà dám thi thố với thiên hạ?
- Con xin thi thử xem sức học của mình đến đâu.
Năm ấy, Nguyễn Hiền đã đỗ Trạng ngyên. Vua Trần cho Nguyễn Hiền còn nhỏ quá, mới
12 tuổi, nên không bổ dụng.
Một thời gian sau, vua có việc tiếp sứ giả nước ngoài, cho gọi Nguyễn Hiền về triều.
Nguyễn Hiền bảo:
- Đón Trạng nguyên mà không có võng lọng sao? Ông về tâu với vua xin cho đầy đủ
nghi thức.
Vua đành cho các quan mang võng lọng rước quan trạng tí hon về kinh.

I. ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI
SỐNG.
1. Tìm hiểu các đề bài (SGK. Tr. 22)

2. Nhận xét:
- Mỗi đề bài đều có cấu tạo hai phần
ĐỀ

SỰ VIỆC HIỆN TƯỢNG

YÊU CẦU LÀM BÀI

ĐỀ 1 Nhiều tấm gương học sinh nghèo
vượt khó học giỏi.

Trình bày một số tấm gương và nêu
suy nghĩ.

ĐỀ 2 Lập quỹ giúp đỡ các nạn nhân bị
nhiễm chất độc màu da cam.
ĐỀ 3 Trò chơi điện tử hấp dẫn nhưng

Nêu suy nghĩ về các sự kiện đó.

cũng có nhiều tác hại.
Câu chuyện Nguyễn Hiền nhà
ĐỀ 4
nghèo, chịu khó học tập, đỗ Trạng
Nguyên.

Nêu ý kiến của em về hiện tượng đó.
Nêu nhận xét suy nghĩ về nhận vật
trong truyện.

I. ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN
TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
1. Tìm hiểu các đề bài (SGK. Tr. 22)
2. Nhận xét:
- Mỗi đề bài đều có cấu tạo hai phần

- So sánh bốn đề bài đã cho
Đề
So sánh

ĐIỂM
CHUNG
ĐIỂM
KHÁC

ĐỀ 1

ĐỀ 2

ĐỀ 3

ĐỀ 4

Cả bốn đề đều có hai phần: Nêu hiện tượng đời sống và yêu cầu
làm bài. Sự việc hiện tượng đời sống là vấn đề để người làm bài
nêu suy nghĩ, ý kiến của mình
Sự việc hiện tượng được
Đề 1,2,3 thì sự vật hiện tượng chỉ được
gọi tên, người làm bài phải trình bày, mô kể bằng một câu chuyện,
người làm bài phải căn
tả sự việc, hiện tượng đó.
cứ vào đó để nhận xét.

MỘT SỐ ĐỀ TƯƠNG TỰ

II. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT
SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.

Đề bài: (SGK): Báo đưa tin: Bạn Phạm văn Nghĩa, học sinh lớp 7 trường
THCS Bắc Sơn, quận Gò Vấp, nhà ở Hóc môn. Nghĩa thường ra đồng giúp
mẹ trồng trọt .
Một hôm,mẹ thấy Nghĩa cầm tờ giấy hứng cái gì, mẹ hỏi: “ Con làm gì
đấy?” Nghĩa trả lời: “ Con thụ phấn cho bắp”. Vụ ấy rụông bắp nhà Nghĩa
năng suất cao hơn mọi năm.
Ở nhà nghĩa còn nuôi gà nuôi heo. Em còn làm một cái tời để mẹ kéo
nước đỡ mệt.
Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh đã phát động phong trào “ Học
tập Phạm Văn Nghĩa”. Phong trào ấy được các bạn học sinh nhiệt liệt
hưởng ứng”.
Em hãy nêu suy nghĩ của mình về hiện tượng ấy.

II. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ
VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
Đề bài: (SGK):
1. Tìm hiểu đề, tìm ý:
a. Tìm hiểu đề:
- Thể loại: Nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống.
- Nội dung: Nêu hiện tượng người tốt, việc tốt cụ thể là tấm gương
bạn Phạm Văn Nghĩa biết vận dụng sáng tạo khoa học vào thực tế
cuộc sống.
- Yêu cầu: Nêu suy nghĩ của người viết về hiện tượng ấy.

II. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ
VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
1. Tìm hiểu đề, tìm ý:
a. Tìm hiểu đề:
- Thể loại: Nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống.
- Nội dung: Nêu hiện tượng người tốt, việc tốt cụ thể là tấm gương
bạn Phạm Văn Nghĩa biết vận dụng sáng tạo khoa học vào thực tế
cuộc sống.
- Yêu cầu: Nêu suy nghĩ của người viết về hiện tượng ấy.
b. Tìm ý
- Nghĩa là một người con biết thương mẹ.
- Những việc làm tốt của Nghĩa: Nghĩa là một học sinh biết kết hợp học
và hành một cách sáng tạo: thụ phấn cho bắp để có năng suất, làm tời
cho mẹ kéo nước…
- Mọi người làm được như Nghĩa thì cuộc sống sẽ tốt đẹp….

2. Lập dàn ý:
a. Mở bài:
- Giới thiệu hiện tượng Phạm Văn Nghĩa.
- Nêu tóm tắt ý nghĩa của tấm gương đó.
b. Thân bài:
- Phân tích ý nghĩa về những việc làm của Phạm Văn Nghĩa.
- Đánh giá việc làm của Phạm Văn Nghĩa.
- Nêu ý nghĩa của việc phát động phong trào học tập Phạm Văn
Nghĩa.
c. Kết bài:
- Nêu ý nghĩa giáo dục của tấm gương Phạm Văn Nghĩa.
- Rút ra bài học cho bản thân.
3. Viết bài
4. Đọc và sửa chữa bài.

KẾT LUẬN : - Muốn làm tốt bài văn nghị luận về một sự việc, hiên
tượng đời sống, phải tìm hiểu kỹ đề bài, phân tíhc sự việc, hiện tượng
đó để tìm ý, lập dàn bài, viết bài và sửa chữa sau khi viết.
-Dàn bài chung:
+ Mở bài: Giới thiệu sự việc, hiện tượng có vấn đề.
+ Thân bài: Liên hệ thực tế, phân tích các mặt, đánh giá, nhận định.
+ Kết bài: Kết luận, khẳng định, phủ định, lời khuyên.
-Bài làm cần lựa chọn góc độ riêng để phân tích, nhận định; đưa ra ý
kiến, có suy nghĩ và cảm thụ riêng của người viết

LẬP DÀN Ý CHO ĐỀ 4 MỤC I
a. Mở bài: - Giới thiệu hiện tượng Trạng Hiền
- Đó là một tấm gương vượt khó học giỏi, đỗ Trạng Nguyên năm 12 tuổi.
b. Thân bài: - Nhận xét về nhân vật:
+ Nhà nghèo, phải xin làm chú tiểu trong chùa nhưng rất thông minh và ham
học
+ Vượt khó, chủ động, sáng tạo trong học tập, tự tin, dám thi thố với thiên hạ.
+ Có ý thức tự trọng, không để mọi người coi thường thực lực của mình mặc
dù mới 12 tuổi.
- Suy nghĩ về nhân vật:
+ Là một tấm gương sáng ngời trong vượt khó để học giỏi, đỗ đạt cao.
+ Là một hiện tượng xuất chúng hiếm có, làm rạng danh cho thiếu nhi Việt
Nam.
c. Kết bài: - Khẳng định tấm gương Trạng Hiền ...
- Rút ra bài học sâu sắc cho bản thân: biết vượt khó, có ý chí vươn lên trong
học tập, biết chủ động sáng tạo và tự tin trong việc học của mình.

III. LUYỆN TẬP

Học kỹ lý thuyết

Về nhà

Viết đoạn văn nghị luận về hiện
tượng mà em được học hay đã đọc
về hiện tượng, sự việc đời sống
Soạn bài “ Nội dung 4: Nghị luận
về một vấn đề tư tưởng, đạo lí

Làm phần bài tập

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
CÁC EM HỌC SINH