LỊCH SỬ 7

(Kết nối tri thức)

CHƯƠNG 1:
TÂY ÂU TỪ THẾ KỈ V ĐẾN
NỬA ĐẦU THẾ KỈ XVI
TIẾT: 1+2+3
BÀI 1:
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT
TRIỂN CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY
ÂU

KH

G
N
Ộ
ỞI Đ

1
Cầu Tháp
(London – Anh)

Đây là những địa danh thuộc thành phố
và quốc gia nào?

2
Đền Parthenon
(Roma – Ý)

3
Tháp Eifel
(Pari – Pháp)

4
Cổng thành Brandenburg 
(Berlin – Đức)

Tôi là ai?

Sáclơmanho (Charlemagne)
(? - 28 tháng 1, 814 Sau CN)
Sáclơmanho (Charlemagne) là vị
vua lỗi lạc của vương triều Carôlanhgiêng
với thành tích chủ yếu của ông là về mặt
quân sự. Ông trị vì 46 năm nhưng đã tiến
hành 55 cuộc viễn chinh lớn nhỏ, không
chỉ có công thống nhất vùng Tây và Trung
Âu mà còn đặt nền móng hình thành đế
chế La Mã “thần thánh” sau này. Ông
được coi là “cha đẻ của châu Âu”.

LỊCH SỬ 7

(Kết nối tri thức)

CHƯƠNG 1:
TÂY ÂU TỪ THẾ KỈ V ĐẾN
NỬA ĐẦU THẾ KỈ XVI
TIẾT: 1+2+3

BÀI 1:
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT
TRIỂN CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở
TÂY ÂU

MỤC
TIÊU
Kiến thức

- Kể lại được những sự kiện chủ yếu về quá
trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây
Âu.
- Trình bày được đặc điểm của lãnh địa
phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ
phong kiến Tây Âu.
- Mô tả được sơ lược sự ra đời của Thiên
Chúa giáo.
- Phân tích được vai trò của thành thị trung
đại.

Phẩm chất

- Chăm chỉ: Tích cực tìm hiểu
thông tin về quá trình hình
thành và phát triển của chế độ
phong kiến ở Tây Âu.
- Trách nhiệm: Trân trọng
những giá trị văn hóa thời trung
đại (những giá trị văn hóa của
Thiên Chúa giáo, thành thị, hội
chợ, các trường đại học, tinh
thần hiệp sĩ, …)

CẤU TRÚC BÀI HỌC
• Quá trình hình thành xã hội
phong kiến ở Tây Âu.

1

2

3

4

• Sự ra đời của Thiên Chúa giáo.

• Lãnh địa phong kiến
và quan hệ xã hội của
chế độ phong kiến ở
Tây Âu.

• Sự xuất hiện và vai
trò của thành thị
trung đại

TIẾT:

BÀI 1: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT
TRIỂN CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU
1. Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu

NHIỆM VỤ 1:
HS quan sát H2 và đọc và khai thác thông tin tư liệu phần 1 trong SGK (Tr9,10) để hoàn thành phiếu học tập số 1:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Yêu cầu
? When: Đế quốc La Mã suy yếu vào  
thời gian nào?
? Who: Ai đã tràn xuống chiếm đất  
của La Mã?
? What: Khi tiến vào lãnh thổ của  
La Mã người Giéc man đã làm gì?
? Where: Quá trình phong kiến hóa
diễn ra mạnh mẽ ở đâu?
? How: Sự hình thành các giai cấp
trong xã hội phong kiến như thế
nào?

Sản phẩm

Góc góp ý .
Nhận xét phiếu học tập của các
bạn theo kĩ thuật 321: cho 3 lời
khen; 2 hạn chế và 1 lời góp ý

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Yêu cầu

Sản phẩm

? When: Đế quốc La Mã suy yếu vào  
- Từ thế kỷ III, đế quốc La Mã lâm vào tình trạng khủng
thời gian nào?

hoảng.

? Who: Ai đã tràn xuống chiếm đất   - Từ thế kỷ V, các bộ tộc người Giéc man từ phương Bắc
của La Mã?

tràn xuống xâm chiếm lãnh thổ dẫn đến sự diệt vong của
đế quốc La Mã

? What: Khi tiến vào lãnh thổ của La   - Người Giéc-man tiêu diệt các quốc gia cổ đại Hi Lạp và
Mã người Giéc man đã làm gì?

Rô-ma. Thành lập nhiều vương quốc mới: Ăng-glôXắcxông, Phơ-răng, Tây Gốt, Đông Gốt…

? Where: Quá trình phong kiến hóa
-Vương quốc Phờ-răng
diễn ra mạnh mẽ ở đâu?
? How: Sự hình thành các giai cấp
trong xã hội phong kiến như thế nào?

- Xuất hiện các giai cấp mới lãnh chúa và nông nô.

Xác định vị trí
của các quốc
gia mới được
thành lập.

1. Quá trình hình thành
xã hội phong kiến ở Tây
Âu

- Nửa cuối thế kỉ V, các tộc người
Giéc-man xâm chiếm tiêu diệt đế quốc
Rô-ma.
- Thành lập nhiều vương quốc mới
như: vương quốc Ăng-lô Xắc-xông,
Phơ-răng,….
- Xã hội: chia làm 2 giai cấp:
+ Lãnh chúa phong kiến.
+ Nông nô.
 
=> Xã hội phong kiến ở Tây Âu được
hình thành.

TIẾT:

BÀI 1: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU
1. Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu
2. Lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ phong kiến ở Tây
Âu.

NHIỆM VỤ 2
Em hãy quan sát H3, H4 kết hợp thông
tin SGK hoàn thành nội dung vào PHT
số 2; kĩ thuật Think-pair-share (thời gian
5 phút).
Thế nào là
lãnh địa
phong kiến
Đặc điểm
của lãnh
địa là gì?

01 - Think: HS làm việc cá nhân, thời gian 2 phút
02

- Pair: Sau đó, HS trao đổi cặp đôi (bạn bên cạnh),
thời gian 2 phút

- Share: HS được mời chia sẻ, GV gọi ngẫu nhiên
03 theo STT, HS nêu ý kiến không trùng lặp với ý kiến
của HS khác, thời gian 1 phút

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Yêu cầu
Câu 1: Em hiểu thế nào là Lãnh  
địa phong kiến? Quan sát hình 3
sgk, em có nhận xét gì về tổ chức
hoạt động của lãnh địa phong
kiến.
Câu 2: Em hãy cho biết đặc điểm  
của nền kinh tế lãnh địa là gì?
Nêu nhận xét của em về nền kinh
tế đó?

Sản phẩm

Góc góp ý .
Nhận xét phiếu học tập của các
bạn theo kĩ thuật 321: cho 3 lời
khen; 2 hạn chế và 1 lời góp ý

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Yêu cầu
Sản phẩm
Câu 1: Em hiểu thế nào là Lãnh   Là vùng đất rộng lớn mà các quý tộc chiếm đoạt
địa phong kiến? Quan sát hình 3 được và nhanh chóng bị họ biến thành khu đất riêng
sgk, em có nhận xét gì về tổ chức của mình. (Lãnh địa là đơn vị chính trị và kinh tế cơ
hoạt động của lãnh địa phong bản trong thời kì phong kiến phân quyền ở Châu
kiến.
Âu.)
Câu 2: Em hãy cho biết đặc điểm   - Đặc trưng cơ bản của lãnh địa: là đơn vị kinh tế,
của nền kinh tế lãnh địa là gì? chính trị độc lập (quận đội, luật pháp, tòa án, chế độ
Nêu nhận xét của em về nền kinh thuế khóa, tiền tệ và hệ thống đo lường riêng) mang
tế đó?
tính tự cung, tự cấp. Không trao đổi với bên ngoài,
đóng kín của một lãnh chúa.
- Nhà vua không có quyền can thiệp vào lãnh địa của
lãnh chúa (quyền “miễn trừ”)

Em hãy điền vào vị trí 1 – 7 sao cho đúng.
Nhà thờ
Lâu đài của
lãnh chúa
1

Nhà của
nông nô

2

6

Dinh thự

7

Tường cao
bao quanh

3

Hệ thống
nước chảy
xung quanh
Nhà kho

5

4

Bức thứ nhất: thể hiện các lãnh chúa yết kiến
nhà vua. Các lãnh chúa đội mũ, trang phục khác
nhau nhưng không quỳ lạy trước nhà vua (cho
thấy vị trí “bình đẳng tương đối”), Trong tranh có
cả ảnh kị sĩ mặc áo giáp sắt đứng yết kiến nhà
vua phía sau các lãnh chúa.
Bức thứ 2: Đời sống của lãnh chúa: hội họp, đi
săn, ở trong các lâu đài rộng lớn.
Bức thứ 3: Tả cảnh lao động của những người
nông nô (cày cấy, gieo hạt, thu hoạch,..) nông
dân đảm nhiệm hoạt động kinh tế chủ đạo trong
các lãnh địa.

Em
sựcó
phân
nhận
chia
xétđẳng
gì vềcấp,
xã giàu
hội phong
nghèo rất
kiếnrõTây
rệt
giữa
Âu? lãnh chúa và nông nô trong xã hội phong
kiến Tây Âu.

hãyem,
điềnquan
vào vịhệtrígiữa
1, 2,lãnh
3, 4
?Em
Theo
sao cho
đúng nô
và nêu
trò
chúa
và nông
như rõ
thếvai
nào?
vị tríquan
các tầng
giaisẽcấp
đó.tới hệ
Mối
hệ đó
dẫn
quả
1 gì?
Vua
Banhệcấp
- Quan
bócruộng
lột đất cho quý tộc
quân sự và nhà thờ để đổi lấy sự
- Nông
>Lãnh chúa
ủng nô
hộ của

1

Quý nghĩa
tộc quân
sự và
quý tộc tăng
=>
nông
nô.
2 khởi

2

lữ
Nhận đất phong. Cung cấp các
hiệp sĩ, binh lính và tham chiến.
Ủng hộ tiền bạc cho vua.
3 Hiệp sĩ
Có mối quan hệ mật thiết với quý
tộc để bảo vệ quý tộc.

3

4
Sơ đồ thể hiện sự phân tầng giai cấp trong xã hội phong kiến Châu Âu.

4

Nông nô
Lệ thuộc vào lãnh chúa, canh tác
nông nghiệp trên đất của lãnh
chúa và phải nộp tô thuế.

- Khái niệm: Là những vùng đất đai rộng lớn mà các
quý tộc chiếm đoạt được đã nhanh chóng bị họ biến
thành khu đất riêng của mình gọi là lãnh địa phong
kiến.

2. Lãnh địa phong kiến
và quan hệ xã hội của
chế độ phong kiến ở Tây
Âu.

- Đặc điểm: Kinh tế lãnh địa mang tính tự cung
tự cấp. Trong đó nông nghiệp đóng vai trò chủ
đạo.

- Quan hệ xã hội:
+ Lãnh chúa sống bằng việc bóc lột sức lao động của
Nông Nô.
+ Nông nô là lực lượng sản xuất chính. Nhận ruộng đất
của lãnh chúa để sản xuất và nộp tô thuế.

TIẾT:

BÀI 1: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU
1. Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu
2. Lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ phong kiến ở Tây
Âu.
3. Sự ra đời của Thiên Chúa giáo

Bài tập dự án
2. Quá trình hình thành và phát triển của đạo
Thiên Chúa giáo.
Thời gian

Thiên chúa giáo
Người đứng đầu
là gì?
Địa điểm

1. Nêu hiểu biết về Chúa Giê - su

Vai trò của Thiên
Chúa giáo thời kì
trung đại ở Tây Âu?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Thời gian

 

Địa điểm

 

Người đứng đầu

 

Thiên chúa giáo là  
gì?
Vai trò của Thiên  
Chúa giáo thời kì
trung đại ở Tây
Âu?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Thời gian

- Đầu công nguyên

Địa điểm

- Vùng Giê-ru-sa-lem (thuộc Pa-le-xtin ngày nay).

Người đứng đầu

- Giáo hoàng

Thiên chúa giáo là - Thiên Chúa Giáo là đạo thờ Đức Chúa Trời. Tức là Đấng
gì?
làm vua cõi Trời, Đấng đã tạo dựng ra vạn vật.
Vai trò của Thiên
Chúa giáo thời kì
trung đại ở Tây
Âu?

- Ban đầu, đó là tôn giáo của những người nghèo khổ, bị
áp bức nhưng sau đó trở thành công cụ cai trị về mặt tinh
thần của giai cấp thống trị.

Chúa Giê(khoảngsu
4 TCN – 3 tháng 4, 33 SCN)
Giê-su, Giê-xu, Yêsu, Jesus, Gia-tô còn
được gọi là Giêsu Kitô, Jesus Christ,
hay Gia-tô Cơ-đốc là một nhân vật
lịch sử người Do Thái, nhà giảng
thuyết, người sáng lập ra Kitô giáo vào
thế kỉ thứ 1.

Quá trình hình thành và phát triển của đạo Thiên Chúa giáo

Số Pi quanh
Thời
gian
- Đầu
ta
công
ngu
yên

Địa điểm
- Vùng Giê-ru-salem (thuộc Pa-lextin ngày nay)
đầu
g
n
ứ
đ
i
ờ
ư
g
N
Giáo hoàng

Thiên Chúa Giáo là
đạo thờ Đức Chúa
Trời. Tức là Đấng
làm vua cõi Trời,
Đấng đã tạo dựng ra
vạn vật.

Vai trò
- Ban đầu, đó là tôn giáo của
những người nghèo khổ, bị
áp bức nhưng sau đó trở
thành công cụ cai trị về mặt
tinh thần của giai cấp thống
trị.

Thiên Chúa giáo du nhập vào
Việt Nam khi nào?
Ở Việt Nam, Thiên Chúa giáo được truyền bá từ
cuối thế kỉ XVI bởi Alếcxăng Đơ Rốt và hiện nay
nước ta có khoảng 7% người dân theo đạo Thiên
Chúa.

Chúa Giêsu

Vatican nằm giữa thủ đô Roma
của nước Ý, Vatican vỏn vẹn chỉ
44ha và dân số chưa đến 1.000
người, là một trong những quốc
gia nhỏ bé nhất thế giới. Với
những tín đồ Công giáo trên toàn
thế giới, Vatican được coi là
mảnh đất thiên đường nơi Chúa
ban phước. 

Quảng trường Thánh Phêrô (Vatican)

Giáo Hoàng là chức vụ đứng
đầu Giáo Hội Công Giáo, do
hội đồng Hồng Y giáo chủ bầu
ra, giữ chức từ khi đăng quang
tới khi qua đời.

Đức giáo hoàng Francis

- Thiên Chúa giáo ra đời vào đầu
công nguyên ở vùng Giê-ru-sa-lem
(thuộc Pa-le-xtin ngày nay).

3. Sự ra đời của Thiên Chúa
giáo

- Ban đầu, đó là tôn giáo của
những người nghèo khổ, bị áp bức
nhưng sau đó trở thành công cụ cai
trị về mặt tinh thần của giai cấp
thống trị.
- Đến thế kỉ IV, Thiên Chúa giáo
được công nhận là quốc giáo của
đế quốc La Mã.

TIẾT:

BÀI 1: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU
1. Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu
2. Lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ phong kiến ở Tây
Âu.
3. Sự ra đời của Thiên Chúa giáo
4 Sự xuất hiện các thành thị trung đại

Quan sát H6,7 và
đọc tư liệu 1.5
thực hiện nhiệm
vụ (theo kĩ thuật
công đoạn)

Một góc thành phố Phi-ren-xê (Italia)

Trường Đại học Bô-lô-na (Italia)

Nhóm 1,2

Nhóm 3,4

Nguyên nhân dẫn tới sự
xuất hiện Thành thị trung
đại? Cư dân thành thị bao
gồm những ai?

Thành thị trung đại có vai
trò như thế nào? Vì sao nói
“Thành thị là hình ảnh
tương phản với lãnh địa”?

*Nguyên nhân dẫn tới sự xuất hiện Thành thị
trung đại:
+ Do sản xuất phát triển, Tây Âu xuất hiện những
tiền đề của nền kinh tế hàng hóa, thị trường buôn
bán tự do.

Nhóm 1,2

+ Trong các ngành thủ công nghiệp đã diễn ra quá
trình chuyên môn hóa.
+ Trước tình hình đó, để có điều kiện thuận lợi
nhất cho hoạt động sản xuất, thợ thủ công đến ngã
ba đường, bến sông, nơi có đông người qua lại lập
xưởng sản xuất và buôn bán hình thành các thành
thị.
+ Có những thành thị do lãnh chúa lập ra hoặc
được phục hồi từ những thành thị cổ đại.
* Cư dân thành thị:
+ Thợ thủ công và thương nhân.

Vai trò:
- Phá vỡ nền kinh tế tự nhiên của các lãnh địa.
- Tạo điều kiện cho sự hình thành và phát triển của
nền kinh tế hàng hóa.

Nhóm 3,4

- Góp phần xóa bỏ chế độ phong kiến phân quyền,
xây dựng chế độ phong kiến tập quyền.
- Đưa đến sự xuất hiện của tầng lớp thị dân
- Tạo cơ sở để xây dựng nền văn hóa mới, nhiều
trường đại học được thành lập.
- Mang lại không khí tự do, cởi mở.
“Thành thị là hình ảnh tương phản với lãnh địa”
Vì: Trong lãnh địa, kinh tế mang tính chất “tự
cung, tự cấp”; còn trong thành thị đã có sự buôn
bán, trao đổi sản phẩm.

Luật thành thị

1.Tự do: Bất cứ ai, bao gồm cả những người
nông no trốn thoát ra từ một lãnh địa, sống ở
thành thị đủ một năm và một ngày đều được tự
do.
2. Miễn giảm: Thị dân được quyền miễn và
không phải làm việc trong lãnh địa
3. Tư pháp: Các thành thị có tòa án riêng.
Các công dân có uy tín được bầu ra để xét xử
các vụ án liên quan đến thị dân.
4.Đặc quyền thương mại: Thị dân có thể bán
hàng tự do trong chợ của thành thị và họ có
thể thu phí đối với người ngoài thành thị muốn
giao dịch ở đó.

? Em có nhận xét gì về luật
Thành thị trung đại?
- Mang lại không khí tự do,
cởi mở.
 Là cơ sở cho sự phát triển
và ảnh hưởng đến xã hội Tây
Âu về chính trị, kinh tế, văn
hóa.

Nguyên nhân

- Cuối thế kỉ XI, sản xuất phát triển, hàng hóa
thừa được đi bán  Thành thị trung đại xuất
hiện .
- Phá vỡ nền kinh tế tự nhiên của các lãnh địa.

4.Sự xuất hiện các

- Tạo điều kiện hình thành và phát triển nền
kinh tế hàng hóa.

thành thị trung đại
Vai trò

- Góp phần xóa bỏ chế độ phong kiến phân
quyền, xây dựng chế độ phong kiến tập quyền.
- Đưa đến sự xuất hiện của tầng lớp thị dân
- Tạo cơ sở để xây dựng nền văn hóa mới,
nhiều trường đại học được thành lập.
- Mang lại không khí tự do, cởi mở.

Thành phố Firenze
thuộc Ý. Firenze là thủ
phủ của vùng Toscana,
Ý. Từ 1865 đến 1870
đây cũng là thủ đô của
vương quốc Ý. Từ thời
trung cổ Firenze đã là
trung tâm kinh tế và
văn hoá của châu Âu,
được xem như là nơi
phát động trào lưu thời
kỳ phục hưng của Ý
Phi-ren-xê (Firenze) - Italia

LUYỆN TẬP

BẢO VỆ
RỪNG XANH

Trả lời đúng các câu hỏi
để giúp các chú khỉ
ngăn chặn hành vi
phá rừng của nhóm lâm tặc

LT

1

2

3

5
4

Câu 1: Cuối thế kỉ V, xã hội Tây Âu có biến động to
lớn gì?
   A. Dân số gia tăng.
   B. Sự xâm nhập của người Giéc-man.
   C. Công cụ sản xuất được cải tiến.
   D. Kinh tế hàng hóa phát triển.

B. Sự xâm nhập của người Giéc-man.

Câu 2: Việc làm nào của người Giec-man đã tác động trục
tiếp đến sự hình thành xã hội phong kiến châu Âu?
 A. Tiêu diệt đế quốc Rô-ma.
 B. Thành lập hàng loạt vương quốc mới.
 C. Chia ruộng đất và phong tước vị cho tướng lĩnh và quý
tộc người Giec-man.
 D. Thành lập các thành thị trung đại.

C. Chia ruộng đất và phong tước vị cho tướng
lĩnh và quý tộc người Giec-man.

Câu 3: Hai giai cấp cơ bản trong xã hội phong
kiến châu Âu là:
   A. địa chủ và nông dân
   B. chủ nô và nô lệ
   C. lãnh chúa và nông nô
   D. tư sản và nông dân

C. lãnh chúa và nông nô

Câu 4: Ý nào sau đây không đúng khi nói về lãnh địa phong
kiến?
A. Lãnh địa là trung tâm giao lưu buôn bán thời phong kiến.
B. Lãnh địa là vùng đất thuộc quyền sở hữu của các lãnh
chúa phong kiến.
C. Lãnh địa là đơn vị chính trị và kinh tế cơ bản trong thời
kì phong kiến phân quyền ở châu Âu.
D. Nông nô là lao động chủ yếu trong các lãnh địa.

A. Lãnh địa là trung tâm giao lưu
buôn bán thời phong kiến.

Câu 5: Lãnh chúa phong kiến được hình thành
từ những tầng lớp nào?
   A. Chủ nô Rô-ma
   B. Quý tộc Rô-ma
   C. Tướng lĩnh và quý tộc người Giec-man
   D. Nông dân tự do

C. Tướng lĩnh và quý tộc người
Giec-man

LUYỆN TẬP
Câu 2: Em hãy lập và hoàn thành bảng theo mẫu dưới đây.
Nội dung

Lãnh địa phong kiến

Thành thị trung đại

Thời gian xuất hiện  Đầu thế kỉ V đến thế kỉ IX

  Từ thế kỉ X

Thành phần cư dân  Lãnh chúa và nông nô

 
Thương
nhân và thợ thủ công

Hoạt động kinh tế  Nông nghiệp
chủ yếu

 
Thủ
công nghiệp,
thương nghiệp

VẬN DỤNG
Bài tập: Tìm hiểu và cho biết một số dấu ấn tiêu biểu của thành thị trung
đại (các thành phố cổ, trường đại học, …) còn được bảo tồn, gìn giữ và
phát triển đến ngày nay.
*Các thành thị:
+ Phi-ren-xê,
+ Giê-nô-va,
+ Vê-nê-xi-a, ...

*Các trường học lâu đời:
+ Ox-phớt,
+ Bô-lô-nha, ...
*Các hội chợ: Săm-pa-nhơ, ...

01

Đại học Bologna được xem là
trường đại học cổ nhất trong
thế giới phương Tây. Trải qua
gần 10 thế kỷ hình thành và
phát triển, Đại học Bologna
trở thành một trong những
nhân chứng vô cùng quan
trọng trong nền văn hóa châu
Âu. 

(Đại học Bo-lo-na (I-ta-li-a)