KHỞI ĐỘNG
1.Nghe nhạc và trả lời
câu hỏi:
- Tên bài hát?
- Tên tác giả?
- Bài hát ca ngợi ai?

Bài hát: Như có Bác
Hồ trong ngày vui đại
thắng
Tác giả: Phạm Tuyên

2.Nêu cảm nghĩ của
em thật ngắn gọn về
Người được ca ngợi
trong bài hát?

VIDEO

TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
Phần 1: Tác giả Hồ Chí Minh

Giáo viên biên soạn: Đặng Ngọc Ngận

CẤU TRÚC BÀI GIẢNG
TÁC GIẢ HỒ CHÍ MINH

I. Tiểu sử
II. Di sản văn học
III.Kết luận

I. TIỂU SỬ

A

B

5

1+ Tháp Mười đẹp nhất bông sen
Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ (BĐG)

 1/. Sinh 19/5/1890, tại Nghệ
An.

SLIDES
2+ Đất nứơc đẹp vô cùng.EDIT
NhINưGOOGLE
ng Bác
phải ra đi!
on the button under the
Cho tôi làm sóng dưới conClick
tàu
đưapreview
tiễnthatBác
(CLV)
presentation
says "Use

 2/. 1923 – 1941, họat động
CM ở Pháp, Liên Xô, Trung
Quốc, Thái Lan…
3/. 1911, ra đi tìm đường cứu
nước.

as Google Slides Theme".

will get a copy of this document
3+ Người đi hỏi khắp bóngYou
c
ờ Google
châuDrive
Mĩ,andchâu
Phi
on your
will be able
addlor
Những đất tự do, những trtoờedit,
i nô
ệdelete slides.
You đi
havetìm
to be(CLV)
signed in to your
Những con đường CM đang
Google account.

4+ Bác đã về đây, Tổ quốc ơi!
Nhớ thương hòn đất ấm hơi Người
info
on
how to ấ
usey
thischân
template at
Ba mMore
ươ
i
năm
không nghỉ
www.slidescarnival.com/help-use-presentation-template
template
is free
to use
under
Creative
Commons
Attribution license. You can keep the
Mà đThis
ế
n
bây
gi
ờ
m
ớ
i
t
ớ
i
n
ơ
i
(TH)
Credits slide or mention SlidesCarnival and other resources used in a slide footer.

4/. 2/1941, về nước lãnh đạo
phong trào CM tiến tới tổng
khởi nghĩa giành chính quyền

5+ Ngâm thơ ta vốn không ham
Nhưng vì trong ngục biết làm chi đây
Ngày dài ngâm ngợi cho khuây
Vừa ngâm vừa đợi đến ngaỳ tự do (HCM)

5/- Ngày 2/9/1945, HCM đọc bản TNĐL
khai sinh ra nứơc VNDCCH.

6+ Trời bổng xanh hơn, nắng chói lòa
Ta nhìn lên Bác, Bác nhìn ta
Bốn phương cũng chắc nhìn ta đó
Nứơc VN dân chủ cộng hòa (TH)

6/- Từ 8/1942 đến 9/1943, Bác bị chính quyền Tửơng Giới
thạch bắt giam khi Người sang TQ tranh thủ sự viện trợ
quốc tế.

7+ Bác đã lên đường theo tổ tiên
Mác- Lênin thế giới Người Hiền
Ánh hào quang đỏ thêm sông núi
Dắt chúng con cùng nhau tiến lên (TH)

7/- Ngày 2/9/1969, HCM qua đời.
 

6

 

 
 

* Năm 1990, kỉ niệm 100 năm ngày sinh của Bác, Tổ chức
giáo dục, khoa học và văn hóa Liên hiệp quốc (UNESCO) suy
tôn Bác là “Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, nhà văn
hóa”

II

VIDEO

II. DI SẢN VĂN HỌC
1. Quan điểm sáng tác
Hồ Chí Minh coi văn nghệ là một vũ khí chiến
đấu phụng sự cho sự nghiệp cách mạng.
Hồ Chí Minh luôn đề cao tính chân thật và tính
dân tộc của văn chương.
Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến đối tượng
tiếp nhận và mục đích sáng tác để quyết định
nội dung và hình thức của tác phẩm.

II. DI SẢN VĂN HỌC
2. Sự nghiệp văn học
2.1. Văn chính luận
Nội dung, mục đích: trực tiếp tố cáo tội
ác kẻ thù hoặc thể hiện nhiệm vụ chính
trị của cách mạng qua từng chặng đường
lịch sử.
Nghệ thuật: được viết không chỉ bằng lí
trí sáng suốt, trí tuệ sắc sảo mà còn bằng
cả tấm lòng yêu ghét nồng nàn, được
biểu đạt bằng những lời văn chặt chẽ,
súc tích.

Tàu Amiral Latouche Tréville, con tàu đã đưa người thanh
niên yêu nước Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu
nước từ cảng Sài Gòn

II. DI SẢN VĂN HỌC
2. Sự nghiệp văn học
2.1. Văn chính luận
Nội dung, mục đích: trực tiếp tố cáo tội ác kẻ thù
hoặc thể hiện nhiệm vụ chính trị của cách mạng
qua từng chặng đường lịch sử.
Nghệ thuật: được viết không chỉ bằng lí trí sáng
suốt, trí tuệ sắc sảo mà còn bằng cả tấm lòng yêu
ghét nồng nàn, được biểu đạt bằng những lời văn
chặt chẽ, súc tích.
Tác phẩm tiêu biểu: Bản án chế độ thực
dân Pháp, Tuyên ngôn Độc lập, Lời kêu gọi
toàn quốc kháng chiến...

Không thể quên Tuyên ngôn độc lập, một văn kiện lịch sử
trọng đại, một áng văn chính luận mẫu mực; Lời kêu gọi toàn
quốc kháng chiến viết trong giờ phút thử thách đặc biệt của
dân tộc; Không có gì quý hơn độc lập tự do thể hiện sâu sắc
tiếng gọi của non sông đất nước; Di chúc để lại tấm lòng
thương yêu vô hạn của Bác dành cho nhân dân và đề ra chiến
lược phát triển đất nước.

II. DI SẢN VĂN HỌC
2. Sự nghiệp văn học
2.2. Truyện và kí

Truyện ngắn viết bằng tiếng Pháp, đăng báo tại Paris Pari (1922):
Lời than vãn của bà Trưng Trắc (1922), Con người biết mùi hun
khói (1922), Vi hành (1923), Những trò lố hay là Va-ren và Phan
Bội Châu (1925)...

Lời than vãn của bà Trưng Trắc
Les lamentations de Trung Trac

Những trò lố hay là Va-ren và
Phan Bội Châu

II. DI SẢN VĂN HỌC
2. Sự nghiệp văn học
2.2. Truyện và kí
Truyện ngắn viết bằng tiếng Pháp, đăng báo tại Paris Pari (1922): Lời than
vãn của bà Trưng Trắc (1922), Con người biết mùi hun khói (1922), Vi hành
(1923), Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu (1925)...
Nội dung: tố cáo tội ác dã man, bản chất tàn bạo xảo trá của bọn thực dân phong kiến... đề cao những tấm lòng yêu nước và cách mạng..
Nghệ thuật: Nguyễn Ái Quốc tạo được những tình huống truyện độc đáo,
hình tượng sinh động, sắc sảo chứng tỏ một cây bút văn xuôi tài năng, một
trí tuệ sắc sảo.

II. DI SẢN VĂN HỌC
2. Sự nghiệp văn học
2.3. Thơ ca

 Chữ Hán:
- Ngục trung nhật kí: tập nhật kí bằng thơ được Người viết lúc bị chính
quyền Tưởng Giới Thạch giam cầm (mùa thu 1942 đến mùa thu 1943), Bác đã
ghi chép lại những điều tai nghe mắt thấy ở nhà tù Trung Quốc và trên đường
chuyển lao, qua đó phản ánh bộ mặt thối nát của xã hội Trung Quốc thời
Tưởng Giới Thạch. Tác phẩm còn là bức chân dung tự họa phản ánh vẻ đẹp
tâm hồn và nhân cách của người chiến sĩ cộng sản Hồ Chí Minh.
- Những bài thơ chữ Hán Bác viết trong nhiều thời điểm, đặc biệt là những
bài viết trong thời kháng chiến như Nguyên tiêu, Báo tiệp, Thướng sơn...thể
hiện tình yêu đất nước, yêu thiên nhiên sâu sắc và luôn tràn đầy tinh thần lạc
quan.

II. DI SẢN VĂN HỌC
2. Sự nghiệp văn học
2.3. Thơ ca

 Tiếng Việt:
- Những bài thơ nhằm mục đích tuyên truyền Cách mạng: Dân cày, Công
nhân, Ca binh lính, Ca sợi chỉ... có nội dung giản dị, dễ hiểu để mọi người có
thể thực hiện được.
- Những bài thơ nghệ thuật: Pác Bó hùng vĩ, Tức cảnh Pác Bó, Cảnh khuya,
Cảnh rừng Việt Bắc...vừa cổ điển, vừa hiện đại
- Nổi bật trong thơ là hình ảnh một nhân vật trữ tình rất yêu nước, tâm hồn
hòa hợp với thiên nhiên, một phong thái ung dung mà rất bản lĩnh của một nhà
cách mạng, luôn tin vào tương lai tất thắng của cách mạng.

Bác Hồ về thăm bà con Pác Bó (Hà Quảng, Cao Bằng) tháng 2/1961.

Di tích lịch sử Pác Bó nằm trên địa bàn xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Đây là địa điểm
từng gắn với hoạt động của Bác trong giai đoạn đầu trở về Tổ quốc lãnh đạo Cách mạng (1941 - 1945)

 

Toàn cảnh Khu di tích lịch sử Pác Bó nhìn từ flycam -Ảnh: L.Đ.D​

II. DI SẢN VĂN HỌC
3. Phong cách nghệ thuật
3.1. Văn chính luận
 Ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ, lý lẽ đanh thép, giọng văn hùng
hồn, sắc sảo mà thấm đượm tình cảm.
3.2. Truyện và kí
 Rất hiện đại, thể hiện tính chiến đấu mạnh mẽ, nghệ thuật trào
phúng sắc bén, tiếng cười nhẹ nhàng, hóm hỉnh mà thâm thúy.
3.3. Thơ ca
 Thơ tuyên truyền: giản dị, mộc mạc, mang màu sắc dân gian hiện đại.
 Thơ nghệ thuật: viết theo cảm hứng thẩm mỹ, thường là thơ tứ tuyệt,
mang đạc điểm thơ cổ phương Đông.

Gửi nông dân
Ruộng rẫy là chiến trường
Cuốc cày là vũ khí
Nhà nông là chiến sĩ
Hậu phương thi đua với tiền

III

KẾT LUẬN

TIỂU KẾT
Văn thơ Hồ Chí Minh là di sản tinh thần
vô giá, gắn bó sâu sắc với sự nghiệp cách
mạng của Người. Tư tưởng, tình cảm, tâm
hồn cao cả của Người được thể hiện đầy
đủ, đa dạng qua thơ văn đem lại cho người
đọc những bài học lớn.

PHẦN TÁC GIẢ

I. Tiểu sử

TÓM TẮT BÀI GIẢNG

HCM là “Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, nhà văn hóa”; là nhà CM vĩ
đại, đồng thời cũng là nhà văn, nhà thơ lớn của dân tộc.
II. Di sản VH
1. Quan điểm sáng tác

 Hồ Chí Minh coi văn nghệ là một vũ khí chiến đấu phụng sự cho sự nghiệp cách mạng.
 Hồ Chí Minh luôn đề cao tính chân thật và tính dân tộc của văn chương.
 Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến đối tượng tiếp nhận và mục đích sáng tác để quyết
định nội dung và hình thức của tác phẩm.
2. Di sản văn học
2.1. Văn chính
luận
Tác phẩm tiêu biểu: Bản án chế độ thực dân Pháp, Tuyên ngôn Độc lập, Lời kêu

gọi toàn quốc kháng chiến...

TÓM TẮT BÀI GIẢNG
2. Di sản văn học
2.1.
Văn
chính
luận
2.2 Truyện và

kí
Truyện ngắn viết bằng tiếng Pháp, đăng báo tại Paris Pari (1922): Lời

than vãn của bà Trưng Trắc (1922), Con người biết mùi hun khói (1922),
Vi hành (1923), …
2.3.
Thơ
ca phẩm:
Tác

Nhật kí trong tù, Thơ Hồ Chí Minh, Thơ chữ Hán
của Hồ Chí Minh.

3. Phong cách nghệ thuật
3.1. Văn chính
luận
 Ngắn gọn, súc tích,

TÓM TẮT BÀI GIẢNG

lập luận chặt chẽ, lý lẽ đanh thép, giọng
văn hùng hồn, sắc sảo mà thấm đượm tình cảm.

3.2. Truyện và
kí

 Rất hiện đại, thể hiện tính chiến đấu mạnh mẽ, nghệ thuật trào
phúng sắc bén, tiếng cười nhẹ nhàng, hóm hỉnh mà thâm thúy.

3. Thơ
ca Thơ

tuyên truyền: giản dị, mộc mạc, mang màu sắc dân gian
hiện đại.
 Thơ nghệ thuật: viết theo cảm hứng thẩm mỹ, thường là thơ tứ
tuyệt, mang đặc điểm thơ cổ phương Đông.

38

LUYỆN TẬP

Thực hành
bài tập
1/tr29,
SGK.

-Bút pháp cổ điển được thể hiện qua cách miêu tả
khung cảnh thiên nhiên, được miêu tả từ xa, được
khắc hoạ bằng những nét chấm phá qua hình: cánh
chim, chòm mây, không gian chiều tà, không nhằm
ghi lại hình xác mà chỉ cốt truyền được linh hồn của
tạo vật. Màu sắc cổ điển còn được thể ở phong thái
ung dung của nhân vật trữ tình; ở thể thơ tứ tuyệt.
- Tinh thần hiện đại: thiên nhiên trong bài thơ không
tĩnh lặng mà vận động một cách khoẻ khoắn,hướng
tới sự sống, ánh sáng và tương lai. Nhân vật trữ tình
không phải là ẩn sĩ mà là chiến sĩ.

39

VẬN DỤNG

Giáo viên giao nhiệm vụ: Thực hiện bài tập
2/Tr.29 :
- Giáo viên giao nhiệm vụ:
Nêu những bài học thấm thía và sâu sắc mà
anh (chị) tiếp thu được khi học và đọc
những bài thơ trong tập “Nhật kí trong tù”
của HCM.
- HS làm việc cá nhân tại nhà
- HS báo cáo vào tiết sau hoặc nộp sản
phẩm để GV chấm

40

MỞ RỘNG

- Giáo viên giao nhiệm vụ:
+ Đọc các tài liệu sách vở, internet về cuộc đời Hồ Chí Minh.
+ Tìm đọc các tác phẩm văn học của HCM.
+ Lập bảng theo mẫu: Các tác phẩm của Hồ Chí Minh
- HS thực hiện nhiệm vụ và báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ vào tiết học tiếp theo.

TT

Thể loại

Tên tác phẩm
chủ yếu

Hoàn cảnh
sáng tác

Giá trị cơ bản

 

 

 

 

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO
Xin chân thành cảm ơn tác giả các nguồn tài liệu:
1. Đỗ Kim Hồi. (1998). Vợ chồng A Phủ (Giảng văn Văn học Việt Nam). Hà Nội: Giáo dục.
2. Nguyễn Quốc Luân. (1990). Để hiểu rõ hơn ý tứ của truyện ngắn Vợ chồng A Phủ. Tạp chí Văn
học, số 3(1990), tr. 36-37.
3. Phạm Thị Luyến. (2015). Tìm hiểu sự nghiệp văn học của Tô Hoài. Hồ Chí Minh: Đại học Khoa
học Xã hội và Nhân văn Đại học Sư phạm TP.HCM.
4. Nguyễn Phước Bảo Khôi. (2015). Tự ôn tập hiệu quả cho kỳ thi THPT Quốc gia môn Ngữ văn.
Hồ Chí Minh: Đại học Sư phạm TP.HCM.
5. Tài liệu Internet: thpt.education; lib.hcmussh.edu.vn