Trình bày sơ đồ nội dung lợi thế
của thành Đại La ?

§¹i La m¶nh ®Êt ®Þnh ®« lý t­ëng

VÒ lÞch sö:
Cao V­¬ng
®· ®Þnh ®«

VÒ
§Þa lý:
thuËn lîi

VÒ
tiÒm n¨ng:
dåi dµo

Tiết : 101,102,103
I. Ñoïc vaø tìm hieåu chuù thích
1. Ñoïc
Giọng văn : Khích lệ lòng yêu
nước bất khuất quyết chiến thắng
kẻ thù xâm lược bằng việc học
“Binh thư yếu lược”.

(Trần Quốc Tuấn)

Tiết : 101,102,103
2. Tìm hieåu chuù thích
a.Tác giả:

(Trần Quốc Tuấn)

Trần Quốc Tuấn (1231-1300)
- Tước Quốc công tiết chế
Hưng Đạo Vương là danh
tướng kiệt xuất thời Trần.
- Người văn võ song toàn, có
công lao lớn trong hai chống
quân Mông - Nguyên.
- Ông được tôn vinh là “Đức
Thánh Trần” và lập đền thờ ở
nhiều nơi.

Tượngđài
TrầnH ưngĐạo
tại núi
Y ênPhụ
KinhMôn,
H ải Dương

Đền thờ Đức Thánh Trần ngày lễ hội tháng Tám âm lịch
hàng năm tại xã Hưng Đạo (Chí Linh, Hải Dương)

Dựng lại Hội nghị Bình Than tại bến Lục Đầu
Chí Linh (Hải Dương)

Tượng đài Trần Hưng
Đạo tại TP Vũng Tàu

Tượng đài Trần Hưng
Đạo tại Nam Định

Tượng đài Trần Hưng
Đạo đúc bằng đồng

Tượng đài Trần Hưng
Đạo tại Trường Sa

Tiết : 101,102,103
b.Tác phẩm :
* Binh thư yếu lược :

(Trần Quốc Tuấn)

Đây là cuốn binh thư mà Trần Quốc
Tuấn đã dày công biên soạn để cho
tướng sĩ học tập nhằm chống lại 50 vạn
quân Nguyên.
* Hịch tướng sĩ:
Có tên chữ Hán là “Dụ chư tì
tướng hịch văn” được công bố tháng
9.1284, tại cuộc duyệt binh ở bến Đông
Bộ Đầu (Thăng Long) trước cuộc kháng
chiến chống quân Mông - Nguyên lần
thứ 2.

Chữ Trần (Hán tự) gồm bộ
A và chữ Đông hợp lại

HÀO KHÍ ĐÔNG A

Tiết : 10`,102,103
Hịch tướng sĩ:
Giới thiệu về thể hịch:
 Hịch là thể văn nghị luận

thời xưa, được vua chúa,
tướng lĩnh một phong trào
dùng để cổ động, thuyết
phục, hoặc kêu gọi đấu
tranh chống thù trong giặc
ngoài.
 Kết cấu chặt chẽ, lý lẽ sắc
bén, dẫn chứng thuyết
phục. Thường được viết
theo thể văn biền ngẫu.

(Trần Quốc Tuấn)
- PhÇn më ®Çu: cã tÝnh chÊt nªu
vÊn ®Ò.
- PhÇn thø hai: nªu truyÒn thèng
vÎ vang trong sö s¸ch ®Ó g©y
lßng tin tư­ëng.
- PhÇn thø ba: nhËn ®Þnh t×nh
h×nh, ph©n tÝch ph¶i tr¸i ®Ó g©y
lßng c¨m thï giÆc.
- PhÇn kÕt thóc: nªu chñ tr­ư¬ng
cô thÓ vµ kªu gäi ®Êu tranh.

Tiết : 101,102,103
(Trần Quốc Tuấn)
Hịch tướng sĩ:
So sánh giữa hịch và chiếu
Giống nhau : Thể văn nghị luận, kết
cấu chặt chẽ, lập luận sắc bén, viết
bằng văn xuôi hoặc văn vần. Dùng để
ban bố công khai do vua, tướng lĩnh
biên soạn.
Khác nhau : Chiếu dùng để ban bố
mệnh lệnh. Hịch dùng để cổ vũ, kêu
gọi, khích lệ tinh thần, cũng có khi
khuyên nhủ, răn dạy thần dân và
người dưới quyền.

Tiết : 101,102,103
(Trần Quốc Tuấn)
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Nội dung:
Bài “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn phản ánh tinh thần yêu
nước nồng nàn của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống
ngoại xâm, thể hiện lòng căm thù giặc, ý chí quyết thắng.
2. Bố cục văn bản

Phần 1: “Từ đầu ... lưu tiếng tốt” : Nêu gương sáng trong sử sách.
Phần 2: “Huống chi ... cũng vui lòng” : Tố cáo sự ngang ngược của kẻ
thù và nói lên lòng căm thù giặc.
Phần 3: “Các ngươi ... có được không ?” : Phân tích phải trái, làm rõ
đúng sai.
Phần 4: “còn lại” : Nhiệm vụ cấp bách, khích lệ tinh thần chiến đấu.

3.Phân tích:

a.Nêu gương sáng trong sử sách:

 Tướng :
- Kỉ Tín, Do Vu, Cảo Khanh, Kính Đức
- Vương Công Kiên, Cốt Đãi Ngột Lang
Quan nhỏ :

- Thân Khoái
Gia thần :
- Dự Nhượng 
=>
Địa vị khác nhau song đều trung thành, không sợ
nguy hiểm, quên mình vì chủ vì nước.

Lòng trung quân ái quốc  như một luận
cứ làm cơ sở cho lập luận.

b.Tố cáo tội ác của giặc và tâm sự của tác giả:
…Huèng chi ta cïng c¸c ng­u¬i sinh ph¶i thêi lo¹n
l¹c, lín gÆp buæi gian nan. Ngã thÊy sø giÆc ®i l¹i
nghªnh ngang ngoµi ®u­êng, uèn l­ìi có diÒu mµ sØ
m¾ng triÒu ®×nh, ®em th©n dª chã mµ b¾t n¹t tÓ
phô, th¸c mÖnh Hèt TÊt LiÖt mµ ®ßi ngäc lôa, ®Ó
tho¶ lßng tham kh«ng cïng, gi¶ hiÖu V©n Nam
Vu¬ng mµ thu b¹c vµng, ®Ó vÐt cña kho cã h¹n.
ThËt kh¸c nµo nh­ ®em thÞt mµ nu«i hæ ®ãi, sao cho
khái ®Ó tai v¹ vÒ sau!
Ta th­uêng tíi b÷a quªn ¨n, nöa ®ªm vç gèi; ruét
®au nh­ c¾t, n­uíc m¾t ®Çm ®×a; chØ c¨m tøc ch­ua x¶
thÞt lét da, nuèt gan uèng m¸u qu©n thï. DÉu cho
tr¨m th©n nµy ph¬i ngoµi néi cá, ngh×n x¸c nµy gãi
trong da ngùa, ta còng vui lßng.”

b.Tội ác của giặc và tâm sự của tác giả:
Tội ác của giặc:
- Ngó
thấy

- sứ giặc đi lại nghênh ngang
- uốn lưỡi cú diều sỉ mắng ...
- đem thân dê chó bắt nạt ...
- đòi ngọc lụa, thoả lòng tham
- thu bạc vàng, để vét của kho

-Thật
khác nào

- đem thịt mà nuôi hổ đói.
- sao cho khỏi tai vạ về sau !”...

 Daãn chöùng xaùc
thöïc, lyù leõ saéc saûo.
Nghệ thuật ẩn dụ,
so sánh=> vạch
trần bản chất tham
lam, tàn bạo, hống
hách của giặc.

Khích lệ lòng căm thù giặc và khơi gợi nỗi
nhục mất nước.

b.Tội ác của giặc và tâm sự của tác giả:
Tâm sự của vị Quốc công tiết chế:
… tới bữa quên ăn
- Ta thường … nửa đêm vỗ gối
… ruột đau như cắt
… nước mắt đầm đìa

 Giäng v¨n lóc tha thiÕt
lóc ®anh thÐp hïng hån.

Nhịp dồn dập, ngắn gọn,
ngôn từ ước lệ giàu hình
ảnh có giá trị biểu cảm.
- …xả thịt, lột da, … nuốt gan uống máu  Sử dụng các động từ
- …trăm thân … phơi ngoài nội cỏ
mạnh, thành ngữ,
- …nghìn xác … gói trong da ngựa
 Nghệ thuật phóng đại,
điển cố, văn biền ngẫu.

Tột cùng : lo lắng, đau xót, căm tức, hy sinh.
Lòng yêu nước, lòng căm thù giặc, tinh thần
sẵn sàng hy sinh vì nghĩa lớn.

C .Phân tích phải trái – làm rõ đúng sai:
*.Nhắc đến mối thân tình giữa chủ và tướng:
Các ngươi

Cùng Ta

không có mặc
không có ăn
quan nhỏ
lương ít
đi thủy
đi bộ
Cùng sống chết

thì ta cho áo
thì ta cho cơm
thì ta thăng chức
thì ta cấp bổng
thì ta cho thuyền
thì ta cho ngựa
Cùng vui cười

 Câu văn biền
ngẫu nhiều ý, hai vế
song hành, điệp cấu
trúc câu.
 Cách đối xử chu
đáo, hậu hĩnh mối
quan hệ gắn bó
khăng khít.

Nhắc nhở, khích lệ ý thức trách nhiệm và nghĩa vụ
của bề tôi đối với vua, tình cốt nhục như huynh đệ.

C .Phân tích phải trái – làm rõ đúng sai:
*.Phê phán những biểu hiện sai trái:
Tình cảnhđất
nước
thấy chủ nhục

Thái độ
bản thân
không biết lo
thấy nước nhục không biết thẹn
hầu quân giặc
không biết tức
nghe nhạc ...
không biết căm
chọi gà, đánh bạc, săn bắn, uống ...
vui thú ruộng vườn, quyến luyến ...

 Câu văn biền
ngẫu nhiều ý, hai vế
song hành, điệp cấu
trúc câu., nghệ thuật
liệt kê
 Phê phán thái độ
bàng quan thờ ơ, ăn
chơi nhàn rỗi, chỉ lo
vun vén cá nhân.

Quên hết danh dự, bổn phận, mất cảnh giác, lối
sống cầu an hưởng lạc cần phải phê phán.=> khích
lệ lòng tự trọng của tướng sĩ

c.Phân tích phải trái – làm rõ đúng sai:
*.Hậu quả và thảm hại tất yếu:
Nếu ham chơi
Giặc đến
 Câu trúc câu đối
cựa gà trống Không đâm thửn áo giáp giặcxứng và đối lập. Điệp
ngữ, điệp cấu trúc câu,
Không
dung
mưu
lược
nhà
mẹo cờ bạc
tăng tiến.
binh
ruộng lắm ... Khong dung làm việc quân cơ
 Nước mất, nhà
tiền của nhiều
không mua được
tan, bị bắt làm tù
chó săn khỏe
không đuổi được binh, bị mất tất cả,
chén rượu ngon Không làm giặc say chết chịu khổ nhục, tiếng
dơ muôn đời.
tiếng hát hay Không làm giặc điếc tai

Cảnh báo bức tranh thảm họa, nỗi đau đớn nhục
nhã của cảnh nước mất, thân làm nô lệ.

4.Nhiệm vụ cấp bách cần làm:
Lời kêu gọi – cũng là lời mệnh lệnh:
 Nâng cao tinh thần cảnh giác
- Học tập Binh thư yếu lược.
- Vạch ra hai con đường : sống chết, vinh - nhục.
- Để tướng sĩ thấy rõ và chỉ có
thể lựa chọn một con đường :
địch hoặc ta.

Kết quả:

? Nhiệm vụ cấp bách
cần làm của tướng sĩ
là gì ? Và kết quả
mang lại ?

 Lập luận sắc bén rõ
ràng. Thái độ tác giả : dứt
khoát, cương quyết. Câu
kết : giọng tâm tình, tâm sự
 Bày tỏ gan ruột của một
chủ tướng yêu nước.

- thái ấp vững bền, bổng lộc được hưởng thụ.
- gia quyến êm ấm, vợ con bách niên giai lão.  Bức tranh đất
- tổ tiên được tế lễ, thờ cúng.
nước đẹp đẽ.
- trăm năm sau còn lưu tiếng thơm.

Khích lệ, động viên đến mức cao nhất ý chí và
quyết tâm chiến đấu của tướng sĩ.

Tiết : 101,102,103
(Trần Quốc Tuấn)
III.Tổng kết:
 Ghi nhớ :
 SGK

Nghệ thuật:
 Lập luận sắc bén, lí lẽ, dẫn chứng xác thực, đầy
thuyết phục, giọng văn khi tha thiết, khi hùng tráng,
câu văn biền ngẫu.
 Kết hợp hài hoà giữa yếu tố chính luận và văn
chương.

Nội dung:
 Phản ánh tinh thần yêu nước nồng nàn, ý chí
quyết tâm đánh giặc cứu nước của Trần Quốc
Tuấn và dân tộc.

Sơ đồ lập luận của văn bản:
Hịch tướng sĩ

Khích lệ
lòng căm thù
giặc, nỗi
nhục mất
nước

Khích lệ
ý Khích lệ lòng Khích lệ lòng
chí lập công
tự trọng,
trung quân ái
danh, xả
nhận rõ cái
quốc, lòng
thân vì nước. sai, thầy rõ
ân nghĩa
cái đúng.
thuỷ chung.

Khích lệ lòng yêu nước bất khuất, quyết
chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược.

1. Bµi cò : - N¾m râ néi dung c¬ b¶n vµ nghÖ thuËt ®Æc s¾c.
- Häc thuéc lßng “Ta th­êng ... vui lßng”.
2. Bµi míi : - T×m hiÓu vµ so¹n bµi “N­íc §¹i ViÖt ta”, t×m hiÓu t¸c
gi¶ t¸c phÈm.
- T×m hiÓu t¸c gi¶ t¸c phÈm.
- Thùc hiÖn c©u hái SGK.

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n

Quý thÇy c«
vµ c¸c em häc sinh
®· tham dù