g
n
ộ
đ
i
ở
Kh
G
N
Ắ
L
G
N
CÙ
E
H
NG

Hình ảnh những chú cún, chú
mèo… thân thiện dễ thương trong
thực tế hay trong những câu chuyện,
những bộ phim ..ít nhiều hẳn đã trở
thành một phần trong kí ức tuổi thơ
của em. Hãy chia sẻ về tình cảm
của bản thân về một trong số
những thú cưng ấy?

Từ khi biết thuần hóa các loài vật để nuôi trong nhà,
con người đã có tình yêu mến các loài vật. Đặc biệt
là các loài vật gần gũi với con người như chó, mèo,
trâu, bò, chim chóc,… Các loài vật nuôi đóng vai trò
rất lớn trong đời sống lao động và tình cảm của con
người. Thế nhưng, ngày nay, khi đời sống phát triển,
con người ngày càng phai nhạt tình yêu thương đối
với chúng. Phải chăng, chúng ta ngày càng mất dần
đi tình yêu thương loài vật nuôi? Theo các em chúng
ta cần có những hành động và suy nghĩ gì về động
vật trong cuộc sống hiện nay? Để trả lời được câu
hỏi trên chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua bài học hôm
nay.

VĂN BẢN
2:
MỘT
CON MÈO NẰM NGỦ TRÊN

NGỰC TÔI

Anh Ngọc

TRẢI NGHIỆM
CÙNG VĂN
BẢN

I/ Tìm hiểu chung
1/ Tác giả

- Anh Ngọc tên thật là Nguyễn Đức
Ngọc, sinh 1943, quê Nghệ An.
- Phong cách sáng tác: hồn thơ tinh tế,
nhân hậu đậm chất suy tư.
Tập thơ tiêu biểu: Hương đất màu
cờ(1977), Một con mèo nằm ngủ trên
ngực tôi (1977), Thơ Anh Ngọc – Thơ với
tuổi thơ (2003), Gửi lại thời gian (2008)

I/ Tìm hiểu chung
2/ Tác phẩm
- Xuất xứ: In trong tập Thơ Anh Ngọc – Thơ
với tuổi thơ (NXB Kim Đồng, 2003).

Đọc với giọng to, rõ
ràng, tình cảm và
thích thú.

BỐ CỤC
Phần 1: 3 khổ
đầu -> Hình
ảnh con mèo
nằm trên ngực.

Phần 2: còn lại
-> Tình cảm
của tác giả với
con mèo.

?/ Em hình dung thế nào về hình ảnh “một
con mèo nằm ngủ trên ngực tôi”?

“Một con mèo
Chú mèo đang say giấc nồng
nằm ngủ trên
trên ngực của nhân vật “tôi”.
ngực tôi”
?/ Theo em, nhân vật “tôi” ca hát về điều gì?

Nhân vật “tôi” Hát những lời ru mềm mại để
đang
cho chú mèo yên giấc ngủ

?/ Những dấu
hiệu hình thức
nào cho thấy
“Một con mèo
nằm ngủ trên
ngực tôi là” là
một bài thơ?

Số tiếng mỗi dòng: linh hoạt
(Thơ tự do).
Bài thơ chia thành 5 khổ thơ, mỗi
khổ thường có 4 dòng thơ (riêng
D
khổ thơ 5 có 6 dòng thơ).
Chủ yếu gieo vần chân.
Câu

thơ

ngắt

nhịp

nhàng.
Ngôn ngữ thơ hàm súc.

nhịp

II. Đọc hiểu văn bản

1. Nét độc đáo của bài
thơ
?/ Em hãy nhận biết và phân tích

một số từ ngữ, hình ảnh miêu tả con
mèo nằm ngủ trên ngực tôi trong khổ
thơ thứ hai.

Khép lại rồi đôi mắt biếc trong veo
Khép lại rồi hàm răng dài nhọn hoắt
Nỗi kinh hoàng của bầy chuột nhắt
Khép lại rồi móng vuốt của đêm đen

1. Nét độc đáo của bài
thơ
Nét độc đáo
Biểu hiện
Từ ngữ
Hình ảnh

trong veo, nhọn hoắt, nỗi kinh hoàng, móng vuốt
D

đôi mắt biếc trong veo, hàm răng nhọn
hoắt, móng vuốt khép lại

Nhận xét: một chú mèo vừa đáng yêu nhưng cũng vừa
hung dữ trước những con chuột.

1. Nét độc đáo của bài
thơ
?/ Xác định biện pháp tu từ, cách

ngắt nhịp, tác dụng trong khổ thơ
thứ năm?

Ngủ đi, ngủ đi đôi tai vểnh ngây thơ
Ngủ đi, ngủ đi cái đuôi dài bướng bỉnh
Ngủ đi, ngủ đi con hổ con kiêu hãnh
Hàng ria mép ngang tang, đôi mắt biếc trong veo…

Nét độc đáo
Biện pháp tu
từ

Ngắt nhịp

1. Nét độc đáo của bài
thơ
Biểu hiện
- Hoán dụ (ngây thơ, bướng bỉnh, kiêu hãnh, ngang
tang).
D
- Điệp từ (ngủ đi).
- 2/2/3/3 ở ba câu đầu -> Vỗ về chú mèo.
- 5/5 hoặc 3/2/3/2 ở câu cuối.

Tác dụng: Diễn tả sinh động vẻ đẹp hình thể, tính cách của chú mèo.
Cách ngắt nhịp chậm rãi -> cảm xúc của nhân vật “tôi” nhẹ
nhàng, sâu lắng.

?/ Theo em, các từ ngữ “trên ngực tôi”,
“trái tim” được tác giả sử dụng nhiều
lần trong bài thơ có mục đích gì?
Một con mèo nằm ngủ trên ngực
tôi
Dưới con mèo trái tim tôi đang

đập
Trái tim tôi hoa nhịp trái tim mèo
Trên ngực tôi một con mèo nằm
ngủtim mình ca hát
Tôi nằm nghe trái
Trên ngực tôi nằm ngủ một con
mèo

Sử dụng từ ngữ gần
gũi quen thuộc, đạt
hiệu quả cao trong
việc thể hiện tình
yêu thương với chú
mèo của nhân vật
“tôi”.

2. Tình cảm cảm xúc của nhà
thơ
?/ Xác định những câu thơ
bộc lộ trực tiếp cảm nhận
của nhân vật “tôi” khi
để cho con mèo nằm ngủ
yên trên ngực mình?

?/ Xác định những câu thơ bộc lộ trực
tiếp cảm nhận của nhân vật “tôi” khi
để cho con mèo nằm ngủ yên trên
ngực mình?

Tôi nằm nghe nhịp nhàng thánh
thót
Trái tim tôi hoà nhịp trái tim mèo
Trái tim tôi trong một phút bỗng mềm
đi
Một nỗi gì lâng lâng như hạnh phúc
Tôi nằm nghe trái tim mình ca
hát
Trên ngực tôi nằm ngủ một con

2. Tình cảm cảm xúc của nhà
thơ

?/ Em nhận ra nhân vật “tôi” đã
dành tình cảm như thế nào cho chú
mèo?
Gắn bó, chở che, yêu
thương đùm bọc và luôn
cảm thấy hạnh phúc, vui
sướng khi được bên cạnh
chú mèo.

3. Thông
điệp
- Hãy biết yêu thương, chở che cho những loài vật nhỏ bé
gần gũi quanh mình.
- Hãy để trái tim mình được rung cảm, được đập những nhịp
đập yêu thương và lắng nghe những nhịp đập ấy để biết
sống sâu, sống chậm, sống ý nghĩa hơn.

III. Tổng kết
1/ Nội dung

Bài thơ thể
hiện tình cảm
yêu thương,
nâng niu,
trân trọng
của tác giả
dành cho chú
mèo.

2/ Nghệ thuật

- Lựa chọn
những hình ảnh,
từ ngữ, biện
pháp tu từ độc
đáo.
- Lối gieo vần
linh hoạt, cách
ngắt nhịp uyển
chuyển.

Luyện tập
Chia sẻ suy nghĩ của em cùng các bạn trong lớp về vấn đề
bảo vệ động vật trong đời sống hiện nay? Em có những
hành động cụ thể gì để thể hiện tình yêu thương và bảo vệ
động vật của bản thân?

Để bảo vệ các loài động vật bản thân
em cần phải:
- Không săn bắt, ngược đãi các loài động.
- Báo cho cơ quan chức năng những hành động như săn
bắt, buôn bán trái phép động vật.
- Tuyên truyền cho mọi người biết về vai trò của động vật
trong đời sống.

Vận dụng
Hãy thể hiện tình cảm của em đối với thiên nhiên, loài vật
theo cách mà em thấy phù hợp nhất: vẽ tranh, làm thơ, viết
nhật kí, sưu tầm những bức ảnh, bản nhạc,…liên quan.