Quang Trung
đại phá quân
thanh
(Hồi thứ mười bốn)

01

KHỞI ĐỘNG

NHÌN TRANH ĐOÁN NHÂN
VẬT
NGÔ QUYỀN
QUANG
TRUNG

LÊ LỢI (LÊ THÁI
TỔ)

02
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I. Tìm hiểu chung

* Tóm tắt văn bản:

Quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị cầm đầu kéo quân vào
Thăng Long, định thôn tính nước ta. Bắc Bình Vương
nhận được tin cấp báo từ tướng Ngô Văn Sở, lập tức
lên ngôi vua, chiêu dụ vạn quân để tiêu diệt quân
giặc. Ông chọn thời điểm Tết Nguyên đán để tấn
công, mượn thời cơ khi quân giặc mải mê ăn Tết mà
không kịp chuẩn bị, trở tay không kịp. Tối ngày 30 lên
đường từ Nghệ An, đội quân thần tốc của vua Quang
Trung đã đến được Thăng Long vào nửa đêm mùng 3
Tết, đánh chiếm thành công đồn Hà Hồi, sau đó tiến
vào Ngọc Hồi. Nghĩa quân Tây Sơn thắng lợi hoàn
toàn còn Tôn Sĩ Nghị cùng vua tôi Lê Chiêu Thống
phải bỏ chạy về nước.

I/ TÌM HIỂU CHUNG
1.Tác giả
2.Tác phẩm

1.Tác giả
Ngô Gia Văn Phái

Ngô gia văn phái là một nhóm
tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì ở
làng Tả Thanh Oai, Hà Nội
ngày nay.

Đây là một dòng họ lớn có
truyền thống nghiên cứu và
sáng tác văn chương với những
tên tuổi tiêu biểu như: Ngô Thì
Ức (1709 – 1736), Ngô Thì Sĩ
(1726 – 1780), Ngô Thì Nhậm
(1746 – 1803), Ngô Thì Chí
(1753 – 1788), Ngô Thì Du
(1772 – 1840), Ngô Thì Hương
(1774 – 1821),...

Ngô Gia Văn Phái

2. Tác phẩm
a. Xuất xứ
- Hoàng Lê Nhất thống chí là cuốn tiểu thuyết lịch sử, viết
bằng chữ Hán theo lối chương hồi, gồm 17 hồi. Dựa vào
việc ghi chép những sự kiện lịch sử - xã hội có thực, nhân
vật có thực, địa điểm thực, tác phẩm đã phản ánh những
biến động của lịch sử nước nhà từ cuối thế kỉ XVIII đến
những năm đầu thế kì XIX, trong đó tập trung phơi bày sự
thối nát dẫn đến sụp đổ tất yếu của tập đoàn phong kiến Lê
– Trịnh, đồng thời ca ngợi cuộc khởi nghĩa Tây Sơn do
người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ lãnh đạo.

2. Tác phẩm
Văn bản học nằm
trong hồi thứ 14
về sự kiện vua
Quang Trung đại
phá quân Thanh

2. Tác phẩm
b. Thể loại: Tiểu
thuyết chương hồi
c. Phương thức biểu
đạt chính: tự sự

d. Bố cục
- Gồm 3 phần :
   + Phần 1: (Từ đầu ⇒ năm Mậu Thân)
⇒ Được tin quân Thanh chiếm Thăng Long, Nguyễn
Huệ lên ngôi hoàng đế và cầm quân dẹp loạn.
   + Phần 2: (Tiếp theo ⇒ vào thành)
⇒ Cuộc hành quân thần tốc và chiến thắng lẫy lừng
của vua Quang Trung.
   + Phần 3: (còn lại ) → Hình ảnh thảm bại của bọn
xâm lược và bọn tay sai bán nước.

II/ TÌM HIỂU VĂN BẢN

1. Bối cảnh lịch sử
Cuối năm 1788, mượn cớ giúp nhà Lê, quân Thanh
sang xâm chiếm nước ta.
Nguyễn Huệ nghe tin quân Thanh đến Thăng Long giận
lắm liền họp các tướng sĩ định thân chỉnh cầm quân đi
ngay.

Tướng sĩ xin Bắc Bình Vương lên ngôi để làm yên lòng ngườ
Nguyễn Huệ cho đắp đàn trên núi tế trời đất lên ngôi
Hoàng đế lấy niên hiệu là Quang Trung. Ngày 25 tháng
Chạp năm Mậu Thân hạ lệnh xuất binh

2. Hình tương người anh hùng Quang Trung
(Nguyễn Huệ)

Nhận được tin quân Thanh chiếm Thăng Long Nguyễn
Huệ rất tức giận, không hề nao núng: “định thân chinh
cầm quân đi ngay”.
Trong vòng một tháng (24/11 đến 29/12/1788) ông làm được rất
nhiều việc lớn: làm lễ lên ngôi; đốc xuất đại binh ra Bắc; gặp
La Sơn phu tử NguyễnThiếp; tuyển quân ở Nghệ An; phủ dụ
tướng sĩ; định kế hoạch hành quân,đánh giặc và kế hoạch đối
phó với nhà Thanh sau khi chiến thắng.

⇒ Người bình tĩnh, hành động nhanh, kịp thời, mạnh mẽ,

quyết đoán trước những biến cố lớn.

2. Hình tương người anh hùng Quang
Trung (Nguyễn Huệ)
Ở Nghệ An → gặp gỡ người cống sĩ tham khảo ý
kiến; kén lính “ba suất đinh thì lấy một người”

Ông rất nhạy bén trong việc dụ binh, thu
phục lòng quân: bài hịch “đất nào sao ấy” ngắn
gọn, hào hùng, khích lệ lòng yêu nước và truyền
thống quật cường dân tộc.

Nguyễn Huệ sáng suốt trong việc lựa chọn
tướng tài. Hiểu tường tận năng lực của
tướng sĩ, khen chê đúng người đúng việc.

Người có trí tuệ sáng suốt sâu sắc và nhạy bén.

Tài dụng binh như thần: chiến dịch hành
quân thần tốc ngày 25 rời Phú Xuân - Huế →
ngày29 đến Nghệ An, ngày 30 bắt đầu xuất quân
ở Nghệ An, dự định ngày 7 tháng giêng(7 ngày) sẽ
ăn tết ở Thăng Long (đoạn đường khoảng 650 km
→ 10 ngày đi bộ)
Thực tế: ngày 5 tết đã đến Thăng Long

→ đến nơi đội ngũ vẫn tinh nhuệ
đánh cho quân Thanh tan tác → tài
tổ chức cầm quân.

* Anh hùng Quang Trung trong chiến trận:
Chủ chương đánh là thắng, chiến đấu
dũng mãnh, quyết tử, quân đội nghiêm
minh.
Vua Quang Trung cưỡi voi thân chinh
cầm quân - một tổng chỉ huy chiến
dịch: vừa hoạch định phương lược tiến
đánh vừa tấn công quân sỹ, thống lĩnh
một mũi tiên phong
=> Tạo nên trận thắng đẹp áp đảo kẻ
thù.

* Anh hùng Quang Trung trong chiến
trận:

H/ả ng anh hùng Quang
Trung được khắc hoạ thật oai
phong lẫm liệt, bừng bừng
khí tiết một h/ả đẹp hào hùng
về người anh hùng lịch sử
của dân tộc.

2. Hình tượng người anh hùng Quang Trung (Nguyễn Huệ)
-

Tiếp nhận tin báo, định thân chinh cầm quân đi ngay.

- Tế cáo lên ngôi hoàng đế.
- Hỏi cơ mưu.

- Tuyển mộ quân lính, duyệt binh, phủ dụ quân sĩ, lên kế hoạch
- Tiến quân đánh giặc.
=> Nhạy bén, sáng suốt, hành động mạnh mẽ; có tầm nhìn
xa trông rộng và tài thao lược; lẫm liệt trong chiến trận.

Zalo 0904570992

3. Nhân vật Lê Chiêu Thống
Vua Lê Chiêu Thống và bề tôi trung thành
chỉ vì lợi ích riêng của dòng họ mà mù
quáng “cõng rắn cắn gà nhà”, cấu kết với
nhà Thanh, để rồi đặt vận mệnh của dân tộc
vào tay kẻ thù phương Bắc vốn không đội
trời chung
Lê Chiêu Thống không xứng đáng với vị thế
của bậc quân vương. Kết cục ông phải trả giá
là chịu chung số phận thảm hại của kẻ vong
quốc: “chạy bán sống, bán chết”, nhịn đói để
trốn, ông cùng kẻ cầu cạnh chỉ biết “nhìn nhau
than thở, oán giận chảy nước mắt”

3. Nhân vật Lê Chiêu Thống
+ Đớn hèn, nhục nhã trước quân Thanh.
+ Vì lợi ích của dòng họ, vị thế nhà Lê mà trở
thành những kẻ phản động, cõng rắn cắn gà nhà,
đi ngược lại quyền lợi của dân tộc.
-> Tác giả xót thương, ngậm ngùi cho số phận
của Lê Chiêu Thống.
=> Sự đối lập giữa hai nhân vật có tác dụng
quan trọng trong việc thể hiện chủ đề của đoạn
trích

III/ TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
– Ngôn ngữ kể, tả chân thực, tác phẩm đã khắc họa sinh
động các nhân vật lịch sử, từ nhân vật chính nghĩa đến phản
diện đều được hiện lên rõ nét
– Sử dụng giọng điệu trần thuật thể hiện thái độ của tác giả
với vương triều Lê, với chiến thắng của nhân dân, dân tộc
với bọn cướp nước.

III/ TỔNG KẾT
2. Nội dung
Tác phẩm vừa làm nổi bật những phẩm chất tốt đẹp
của một người anh hùng áo vải Quang Trung –
Nguyễn Huệ, một vị vua văn võ toàn tài, vừa nói lên
tình cảnh thất bại ê chề, nhục nhã của bọn vua quan
bán nước Lê Chiêu Thống cùng quân xâm lược nhà
Thanh.

0
3

LUYỆN TẬP

Câu 1: Ngô gia văn phái là
một nhóm tác giả thuộc
dòng họ nào?
A.Dòng họ Ngô Thì.
B.Dòng họ Nguyễn.
C.Dòng họ Lý.
D.Dòng họ Lê.

Câu 2: Hoàng Lê nhất thống chí
thuộc thể loại nào?
A.

Kí.

B.

Tiểu thuyết chương hồi.

C.

Tùy bút.

D.

Tất cả các đáp án trên đều sai.

Câu 3: Nội dung của “Quang Trung đại phá quân Thanh”
là gì?
A.

Thể hiện tấm lòng yêu nước của vua Quang Trung.

B.

Tập trung phơi bày sự thối nát dẫn đến sụp đổ tất yếu

của tập đoàn phong kiến Lê-Trịnh, đồng thời ca ngợi cuộc
khởi nghĩa Tây Sơn do người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ
lãnh đạo.
C.

Ghi chép lại những sự kiện lịch sử - xã hội có thực.

D.

Tất cả các đáp án trên đều sai.

Câu 4: Hoàng Lê nhất thống chí xây
dựng hình ảnh vua Quang Trung như
thế nào?
A.

Hành động mạnh mẽ, quyết đoán.

B.

Trí tuệ sáng suốt, mẫn cán, điều binh

khiển tướng tài tình.
C.

Tài thao lược, lãnh đạo tài tình, phi

thường.

Câu 5; Trong những đoạn văn nói về cảnh bỏ chạy

khốn cùng của vua Lê Chiêu Thống, tác giả vẫn gử
gắm cảm xúc trong đó, theo em, cảm xúc đó là gì?
A.

Sự bênh vực.

B.

Sự tiếc nuối.

C.

Sự căm phẫn.

D.

Lòng thương cảm.

0
4

VẬN DỤNG

Viết kết nối với đọc:
Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) nêu cảm
nhận về một chi tiết trong văn bản Quang
Trung đại phá quân Thanh để lại cho em ấn
tượng sâu sắc nhất.