MÔN: TẬP LÀM VĂN

Khởi động

Một số hình ảnh trên sông Hương

Cầu Tràng Tiền

Dân vạn đò

Xóm Cồn Hến

Xóm Cồn Hến

Hoàng hôn trên sông Hương

(1) Cuối buổi chiều, Huế thường trở về trong một vẻ yên tĩnh

lạ lùng, đến nỗi tôi cảm thấy hình như có một cái gì đang lắng
xuống thêm một chút nữa trong thành phố hằng ngày đã rất yên
tĩnh này.

(2) Mùa thu, gió thổi mây về phía cửa sông, mặt nước phía

dưới cầu Tràng Tiền đen sẫm lại, trong khi phía trên này lên
mãi gần Kim Long, mặt sông sáng màu ngọc lam in những vệt
mây hồng rực rỡ của trời chiều. Hình như con sông Hương rất
nhạy cảm với ánh sáng nên đến lúc tối hẳn, đứng trên cầu chăm
chú nhìn xuống, người ta vẫn còn thấy những mảng sắc mơ
hồng ửng lên như một thứ ảo giác trên mặt nước tối thẳm. Phố ít
người, con đường ven sông như dài thêm ra dưới vòm lá xanh
của hai hàng cây.

(3)

Phía bên sông, xóm Cồn Hến nấu cơm chiều, thả khói nghi
ngút cả một vùng tre trúc. Đâu đó, từ sau khúc quanh vắng lặng
của dòng sông, tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá
cuối cùng truyền đi trên mặt nước, khiến mặt sông nghe như
rộng hơn. Và khi dãy đèn bên đường bắt đầu thắp lên những
quả tròn màu tím nhạt, chuyển dần sang màu xanh lá cây và
cuối cùng nở bung ra trong màu trắng soi rõ mặt người qua lại
thì khoảnh khắc yên tĩnh của buổi chiều cũng chấm dứt.

(4)

Huế thức dậy trong một nhịp chuyển động mới, đi vào cuộc
sống ban đầu của nó.
Theo HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG

+ Tìm các phần MB,
TB, KB
+ Xác định nội
dung của từng
phần

(1)

(2)

Mở bài:

Thân bài:

(3)

(4)

Kết bài:

Hoàng hôn trên sông Hương
Giới thiệu màu sắc bao
trùm làng quê ngày
mùa là màu vàng.

- Tả các màu vàng khác
nhau của cảnh vật.
- Tả thời tiết, hoạt động
của con người.

Thể hiện tình yêu quê
hương của tác giả.

Nhận xét về sự yên tĩnh
của Huế lúc hoàng hôn

Tả từng bộ
phận của cảnh
(trình tự không
gian)
Tả sự thay đổi
cảnh theo thời
gian (trình tự
thời gian)

-

Miêu tả sự thay đổi màu sắc từ
lúc hoàng hôn đến lúc tối hẳn.
Hoạt động của con người bên
bờ song, trên mặt song từ lúc
hoàng hôn đến lúc thành phố
lên đèn.
Huế thức dậy sau hoàng
hôn

Chúng ta cần làm gì để bảo vệ
cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp?

Ghi nhớ

III. Luyện tập:

+ Đọc kĩ bài văn Nắng trưa
+ Xác định từng phần của bài văn
+ Tìm nội dung chính của từng phần
+ Xác định trình tự miêu tả của bài văn: mỗi đoạn
của phần thân bài và nội dung của từng đoạn.

Mở bài: (Câu văn đầu) Nhận xét chung về nắng trưa.
Thân bài: Cảnh vật trong nắng trưa (gồm 4 đoạn)
Đoạn 1:
(từ Buổi trưa … đến bốc lên mãi): Hơi đất trong nắng trưa bốc lên dữ dội.
Đoạn 2:
(từ Tiếng gì xa… mắt khép lại): Tiếng võng, tiếng hát ru em trong nắng trưa.
Đoạn 3:
(từ Con gà nào… cũng lặng im): Cây cối và con vật trong nắng trưa.
Đoạn 4:
(từ Ấy thế mà… đến chưa xong): Hình ảnh mẹ trong nắng trưa.
Kết bài: (câu cuối – kết bài mở rộng): Cảm nghĩ về mẹ.

Ghi nhớ

MÔN: TẬP LÀM VĂN

1. Đọc đoạn văn dưới đây:

a. Tác giả tả những sự vật gì trong buổi sớm mùa thu?
b.Tác giả quan sát bằng những giác quan nào?
c. Tìm một chi tiết thể hiện sự quan sát tinh tế của tác giả

Buổi sớm trên cánh đồng
Từ làng, Thủy đi tắt qua đồng để ra bến tàu điện. Sớm đầu thu mát
lạnh. Giữa những đám mây xám đục, vòm trời hiện ra như những
khoảng vực xanh vòi vọi. Một vài giọt mưa loáng thoáng rơi trên
chiếc khăn quàng đỏ và mái tóc xõa ngang vai của Thủy; những sợi
cỏ đẫm nước lùa vào dép Thủy làm bàn chân nhỏ bé của em ướt
lạnh. Người trong làng gánh lên phố những gánh rau thơm, những
bẹ cải sớm và những bó hoa huệ trắng muốt. Bầy sáo cánh đen mỏ
vàng chấp chới liệng trên cánh đồng lúa mùa thu đang kết đòng.
Mặt trời đã mọc trên những ngon cây xanh tươi của thành phố.

a,Tác giả tả những sự vật gì trong buổi
sớm mùa thu?
Buổi sớm trên cánh đồng
Từ làng, Thủy đi tắt qua đồng để ra bến tàu điện. Sớm đầu
thu mát lạnh. Giữa những đám mây xám đục, vòm trời hiện
ra như những khoảng vực xanh vòi vọi. Một vài giọt mưa
loáng thoáng rơi trên chiếc khăn quàng đỏ và mái tóc xõa
ngang vai của Thủy; những sợi cỏ đẫm nước lùa vào dép
Thủy làm bàn chân nhỏ bé của em ướt lạnh. Người trong làng
gánh lên phố những gánh rau thơm, những bẹ cải sớm và
những bó hoa huệ trắng muốt. Bầy sáo cánh đen mỏ vàng
chấp chới liệng trên cánh đồng lúa mùa thu đang kết đòng.
Mặt trời đã mọc trên những ngon cây xanh tươi của thành
phố.

a,Những
sự vật
trong buổi
sớm mùa
thu

-

Đám mây
Giọt mưa
Vòm trời
Giọt mưa
Sợi cỏ
Gánh rau thơm
Bó hoa huệ
Bầy sáo
Mặt trời

b. Tác giả quan sát bằng những giác
quan nào?
- Tác giả quan sát bằng xúc giác: (cảm giác của làn
da):
• Sớm đầu thu mát lạnh
• 1 vài giọt mưa loáng thoáng rơi trên khăn và tóc
• Bàn chân ướt lạnh
- Bằng thị giác: (mắt) thấy đám mây xám đục, vòm
trời xanh vòi vọi, vài giọt mưa …

c, Tìm một chi tiết thể hiện sự quan sát tinh tế của
tác giả
Tác giả đã lựa chọn những chi tiết tả
cảnh rất tinh tế và sử dụng nhiều
giác quan để cảm nhận về vẻ đẹp
riêng của từng cảnh vật.
- Một vài giọt mưa loáng thoáng rơi trên chiếc khăn quàng
đỏ và mái tóc xõa ngang vai của Thủy  tác giả cảm nhận
được giọt mưa rơi trên tóc rất nhẹ.
- Vòm trời hiện ra như những khoảng vực xanh vòi vọi 
gợi cảm giác một không gian rộng lớn, khoáng đãng.
- Bầy sáo cánh đen mỏ vàng chấp chới liệng trên cánh đồng
lúa mùa thu đang kết đòng  gợi vẻ đẹp thanh bình, êm ả
của làng quê Việt Nam.

Bài 2. Lập dàn ý bài văn tả cảnh một buổi
sáng (hoặc trưa, chiều) trong vườn cây
(hay trong công viên, trên đường phố,
trên cánh đồng, nương rẫy).
Bài văn tả cảnh thường có ba phần
• Mở bài: Giới thiệu bao quát về cảnh sẽ tả
• Thân bài: Tả từng phần của cảnh hoặc sự thay
đổi của cảnh theo thời gian.
• Kết bài: Cảm nghĩ của em về cảnh vật đó.

Cánh đồng

dinh thi bich thuy

Gợi ý:
- Mở bài:
Em tả cảnh gì ở đâu? vào thời gian nào? lí do em
chọn cảnh vật để miêu tả là gì?
- Thân bài: Tả nét nổi bật của cảnh vật
+ Tả theo thời gian
+ Tả theo trình tự từng bộ phận
- Kết bài: Cảm nghĩ của em về cảnh vật đó.

Tả bình minh trong vườn
• 1.Mở bài : Giới thiệu khoảnh vườn nhỏ bé của nhà mình buổi
sớm mai.
• 2. Thân bài: Tả cảnh vật trong vườn:
- Màn sương đang tan dần, khoảnh vườn đang tỉnh giấc.
- Cây cối trong vườn tươi tắn, những bông hoa đua nhau nở
khoe sắc dưới ánh nắng bình minh. Ong bướm múa lượn…
- Những hạt sương tan dần tạo thành muôn lạch nước nhỏ xíu.
- Cô gió đánh nhịp cho lá cây vui hát rì rào…
3. Kết bài: Em thích ngắm nhìn khoảnh vườn vào buổi bình
minh, yêu quý khu vườn.

Tả cánh đồng vào buổi chiều
1. Mở bài: Con đường đi học của em uốn quanh làng men theo đồng
lúa. Mỗi chiều đi học về em đều ra đây thư giãn.
2. Thân bài: Tả theo trình tự từng bộ phận.
•Cánh đồng nhuộm vàng màu lúa chín, những đợt sóng lúa nhấp nhô
từng đợt theo làn gió.
•Dọc hai bên là hàng cây xanh cao vút, soi bóng xuống mặt nước trong
veo.
•Đàn trâu bò đang cặm cụi gặm cỏ, dưới hàng cây.
•Bên bờ ruộng mấy bác nông dân đang nghỉ ngơi trò chuyện sau buổi
chiều làm việc vất vả.
3. Kết bài: Cảm nghĩ của bản thân.
Mặt trời dần lui xuống sau rặng tre. Những tia nắng nhạt dần rồi tắt
hẳn. Khoảng khắc hoàng hôn buông xuống trên cây thật đẹp làm sao.