H DO
IN
K
T
Ấ
U
X
N
Ả
S
H
MÔ HÌN
C
Á
C
À
V
H
N
A
O
D
INH
K
T
Ấ
U
X
N
Ả
S
:
7
I
À
B

Tiến trình dạy học

Mở đầu

Khám phá

Luyện tập

Vận dụng

Liệt kê các chủ thể sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế

Lấy ví dụ về các mô hình sản xuất kinh doanh của chủ thể đó

Người nông dân – Sản xuất
NN

Doanh nghiệp – thành lập
công ty

Hộ gia đình – làm kinh
tế trang trại

Tiến trình dạy học

Mở đầu

Khám phá

Luyện tập

Vận dụng

Tiến trình dạy học

Mở đầu

Khám phá

Luyện tập

Vận dụng

1. Sản xuất kinh doanh và vai trò của sản xuất
kinh
doanh
a) Em hãy mô tả

quá trình sản xuất
kinh doanh các
sản phẩm được đề
cập trong hình
ảnh trên và chỉ ra
các nguồn lực cần
thiết cho quá trình
sản xuất kinh
doanh sản phẩm
đó.
b) Theo em, mục
đích của việc sản
xuất kinh doanh là
gì?

Phân phối đến các cửa hàng

5

Đóng gói thành phẩm

4

Chế biến

3

Bảo quản

2

Vắt sữa

1

Mục đích của việc sản xuất
kinh doanh:  Tạo ra hàng hoá,
dịch vụ cung cấp cho thị
trường và thu được lợi nhuận

Quá trình sản xuất kinh doanh mặt hàng sữa

Chè là một đặc sản nỏi tiếng của tỉnh Thái
Nguyên. Với xu hướng tiêu dùng và nhu cầu
thị trường ngày càng gia tăng, việc sản xuất
chè hữu cơ đã giúp người trồng chè ở các
vùng chè đặc sản nồi tiếng ở Thái Nguyên có
thu nhập cao và thu hút ngày càng nhiều lao
động vào sản xuất kinh doanh. Không những
thế, chè Thái Nguyên còn được xuất khẩu
đến nhiều quốc gia trên thế giới, mang lại
nguồn thu cho đất nước.

Vai trò

Em hãy cho biết việc
sản xuất kinh doanh
chè mang lại lợi ích gì
cho các chủ thể của
nền kinh tế?

 - Người trồng chè ở các vùng chè đặc
sản nồi tiếng ở Thái Nguyên có thu nhập
cao.
 - Tạo việc làm, thu hút ngày càng nhiều
lao động vào sản xuất kinh doanh.
 - Đất nước có nguồn thu từ việc xuất
khẩu chè.

Sản xuất kinh doanh và vai trò của sản xuất kinh
doanh
Vai trò

SảnKinh
xuất kinh
doanh
doanh

góp phần quyết
việc làm cho
người lao động

Sản xuất

là quá trình sử dụng lao
động, vốn, kỹ thuật, tài
nguyên thiên nhiên để tạo
ra hàng hóa, dịch vụ cung
cấp cho thị trường và thu
được lợi nhuận.

kinh doanh
Vai trò

tạo ra thu nhập
cho chủ thể sản
xuất kinh doanh

Vai trò 1

đáp ứng nhu cầu
tiêu dùng của xã
hội

Mô hình hộ kinh tế gia đình
Đọc thông tin và trả lời câu hỏi a) Em hãy căn cứ vào các

thông tin để xác định chủ thể
của mô hình kinh tế hộ gia
đình.
b) Em hãy liệt kê lĩnh vực sản
xuất kinh doanh của mô hình
kinh tế hộ gia đình ở thông
tin 2 và trường hợp trên.

c) Em có ý kiến như thế nào về nhận định: Mô hình kinh tế hộ gia đình
thường có quy mô sản xuất kinh doanh nhỏ, vốn đầu tư thấp?

Nội dung

Đặc điểm mô hình Hộ sản xuất kinh doanh

Mô hình kinh tế hộ gia đình là một hình thức sản xuất
kinh doanh thuộc sở hữu của hộ gia đình, trong đó
 Khái niệm
các thành viên có tài sản chung, cũng đóng góp công
sức để sản xuất kinh doanh.
  Về lĩnh
vực hoạt
động:
 Quy mô
sản xuất
kinh doanh

nông nghiệp; tiểu thù cóng nghiệp; buôn bán
nhỏ;

Ưu điểm
 

Mô hình này cỏ quy mô nhỏ lẻ, bộ máy quản lí gọn nhẹ, dễ
tạo việc làm  

 Hạn chế

 thường nhỏ, vốn đầu tư thấp, chủ yếu sử dụng kinh
nghiệm, công nghệ và sức lao động truyền thông

Khó huy động vốn nên khó tăng quy mô và đầu tư trang

b)Mô hình kinh tế hợp tác xã
Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách
pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và
hợp tác tương trợ lân nhau trong hoạt động sản xuất, kinh
doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành
viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân
chủ trong quản ló hợp tác xã

Chủ thể của mô hình kinh tế hợp tác xã? Theo em, mô hình kinh tế hợp tác xã
được hình thành như thế nào? Mục đích tham gia hợp tác xã của các thành viên
là gì?

Mô hình kinh tế hợp tác xã
 Nội dung
Hợp tác xã
 Chủ thể Tổ chức, tập thể.
Do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp
tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh
Hình
doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của
thành
thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm,
bình đẳng và dân chủ trong quản lí hợp tác xã.
Tìm kiếm việc làm, vì lợi ích nhu cầu chung.
 Mục đích Hợp tác với nhau nhằm phát triển phong trào hợp tác
xã trên quy mô địa phương, vùng, quốc gia và quốc
tế.

c)Mô hình doanh nghiệp
Đọc thông tin 2 trang 45 và trả lời câu hỏi

- Em hãy cho biết những lĩnh
vực sản xuất kinh doanh nào
của các hợp tác xã được nhắc
đến ở thông tin 2?
- Em hãy liệt kê các lĩnh vực
sản xuất kinh doanh khác của
hợp tác xã mà em biết.

Mô hình kinh tế hợp tác xã
 Nội
Hợp tác xã
dung
 Chủ thể Tổ chức, tập thể.
Do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác
tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh,
Hình
tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên,
thành
trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân
chủ trong quản lí hợp tác xã.
 Mục đích Tìm kiếm việc làm, vì lợi ích nhu cầu chung.
Hợp tác với nhau nhằm phát triển phong trào hợp tác xã
trên quy mô địa phương, vùng, quốc gia và quốc tế.
 
Trồng nấm linh chi, nắm rơm và sản xuât phân hữu cơ,
 Lĩnh vực
trồng dưa lưới trong nhà màng. chế biến thành công rượu vang từ
kinh doanh quả thanh long,...
 

Tính hợp pháp và tính tổ chức của doanh nghiệp X.
Tính hợp pháp

Tính tổ chức

Doanh nghiệp ông
Q được nhà nước
cấp phép hoạt động

Kinh doanh mặt hàng
điện tử gia dụng, vốn
thành lập

Phải chịu trách nhiệm
trước pháp luật về
hoạt động kinh doanh
của mình

Ông Q là chủ, có
trụ sở giao dịch, có
cơ cấu nhân sự, bộ
máy điều hành

Những vấn đề chung về mô hình doanh nghiệp
 Khái niệm

 Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có
tài sản, trụ sở giao dịch ổn định, được đăng kí kinh
doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích
thực hiện các hoạt động kinh doanh
 Đặc điểm của doanh nghiệp

 Tính kinh
doanh

Tính hợp
pháp 

 Mục đích hoạt động là tạo ra lợi nhuận thông qua
mua bán, sản xuất, kinh doanh hàng hoá/dịch
vụ,...
 Đã đăng kí và được cấp phép kinh doanh.

 Có tổ chức điều hành, cơ cấu nhân sự, trụ sở giao
Tính tổ chức  dịch, tài sản riêng và tư cách pháp nhân (trừ loại

Mô hình doanh nghiệp
Đọc thông tin trang 46 và trả lời câu hỏi
a) Em hãy căn cứ vào thông tin trên để xác định đặc điểm
về pháp lí của doanh nghiệp.
b) Hãy liệt kê các loại hình doanh nghiệp được nhắc đến ở
thông tin trên và cho biết đặc điểm về nguồn gốc hình
thành vốn của từng loại hình doanh nghiệp đó. Ngoài các
loại hình trên, em còn biết các loại hình doanh nghiệp nào
khác?
c) Em hãy phân biệt các loại hình doanh nghiệp được nhắc
đến ở thông tin trên.

Cơ sở pháp lý của việc hình thành doanh nghiệp
 Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng,
có tài sản, trụ sở giao dịch ổn định, được
 Khái niệm đăng kí kinh doanh theo quy định của pháp
luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động
kinh doanh
Tính hợp
 Đã đăng kí và được cấp phép kinh doanh.
pháp 

Doanh nghiệp nhà nước
Doanh nghiệp nhà nước: là tổ chức kinh doanh do Nhà nước thành lập
hoặc tham gia thành lập đầu tư trên 50% vốn điều lệ và quản lí hoặc
tham gia quản lí với tư cách chủ sở hữu, là một pháp nhân kinh tế,
hoạt động theo pháp luật và bình đẳng trước pháp luật.
-

Doanh nghiệp do Nhà nước
nắm giữ 100% vốn điều lệ:
công ty trách nhiệm hữu
hạn một thành viên.

Doanh nghiệp do Nhà nước
nắm giữ trên 50% vốn điều lệ
hoặc tồng số cồ phần cổ quyền
biểu quyết: công ty trách
nhiệm hữu hạn hai thành viên
trở lên, công ty cổ phần

Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên
 là doanh nghiệp do một tổ chức hoặc một cá
nhân làm chủ sở hữu; chủ sở hữu công ty chịu
 Khái
trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản
niệm
khác của công ty trong phạm vi số vốn điều lệ
của công ty.
 Quy
 Vốn điều lệ tại thời điềm đăng kí doanh nghiệp
định
là tồng giá trị tài sản do chủ sở hữu cam kết góp
về
và ghi trong Điều lệ công ty
vốn
 Ít rủi ro hơn công ty tư nhân, cơ cấu tổ chức đơn
Ưu
giản, chủ sở hữu toàn quyền quyết định mọi vấn
điểm 
đề liên quan đến hoạt động của công ty.

   Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
 Khái
niệm

 Công ty trách nhiệm hữu hạn có hai thành viên trở lên là
doanh nghiệp trong đó thành viên có thể là tổ chức, cá
nhân; số lượng thành viên không vượt quá 50.

Pháp lý   Công ty có tư cách pháp nhân.
Huy
động
vốn 

Không được quyền phát hành cồ phần để huy động vốn.
vốn điều lệ của công tỵ khi đăng kí doanh nghiệp là tồng
giá trị phần vốn góp các thành viên cam kết góp vào công
ty.

 Thành
viên

Thành viên chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ
tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã
góp vào doanh nghiệp

Ưu
điểm 

 Ít gây rủi ro cho người góp vốn, việc quản lí, điều hành
công ty không quá phưc tạp.

Công ty cổ phần là doanh nghiệp được hình thành bằng vốn
đóng góp của nhiều người, vốn điều lệ được chia thành nhiều
phần bằng nhau gọi là cổ phần.
Cổ đông có thể là tổ chức, cá nhân, chỉ chịu
trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản
trong phạm vi số vốn, có quyền tự do chuyển
nhượng cồ phần,

Cổ
đông
Đặc điểm
của công
ty cổ phần

Công ty cồ phần có tư cách pháp
nhân kể từ ngày được cấp giấy
chứng nhận đăng kí kinh doanh, có
quyền phát hành chứng khoán

Pháp
lý

Ưu điểm

Mức độ rủi ro của các cổ đông
không cao, cơ cấu vốn cùa
công ty cồ phần linh hoạt, khả
năng huy động vốn cao thông
qua phát hành cồ phần

Đặc điểm của doanh nghiệp tư
nhân
Chủ sở hữu duy nhất của doanh nghiệp
là cá nhân chủ doanh nghiệp, có quyền
tăng hoặc giảm vốn đầu tư, không tách
bạch tài sản của chủ doanh nghiệp và tài
sản của doanh nghiệp, không có tư cách
pháp nhân.

Khái niệm

Chủ doanh nghiệp là đại diện theo pháp luật của
doanh nghiệp, toàn quyền quyết định hoạt động
kinh doanh, sử dụng lợi nhuận và chịu trách
nhiệm vô hạn toàn bộ tài sản của doanh nghiệp
và của chủ doanh nghiệp.

Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá
nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài
sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp.

Phân biệt các loại hình doanh
nghiệp

Loại hình doanh
nghiệp

Đặc điểm

Công ty trách nhiệm
hữu hạn hai thành
viên trở lên

Là doanh nghiệp có từ 02 đến 50 thành viên là tổ chức,
cá nhân.

Công ty trách nhiệm
hữu hạn một thành
viên

Là doanh nghiệp do một tổ chức hoặc một cá nhân làm
chủ sở hữu.

Doanh nghiệp nhà
nước

Được tổ chức quản lí dưới hình thức công ty trách nhiệm
hữu hạn, công ty cổ phần.

Công ty cổ phần

Số lượng có đổng tôi thiểu là 03 và không hạn chế số
lượng tối đa, cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về các khoản
nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong
phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp.

Doanh nghiệp tư
nhân

Là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu
trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt

a) Em hãy quan sát hình ảnh trên và cho biết các lĩnh vực sản xuất kinh doanh
của doanh nghiệp; nhận xét về xu hướng sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp.
b) Theo em, nếu căn cứ vào quy mô thì có thể phân chia doanh nghiệp thành
các loại nào?

Lĩnh vực kinh doanh và phân chia loại hình
doanh nghiệp
Căn cứ vào quy mô thì có thể
phân chia doanh nghiệp thành
các loại:

30

DN+X D
Dvực KD củaVDN
Các lĩnh

NN

Doanh
nhỏ.
Doanh
Doanh
Doanh

nghiệp siêu
nghiệp nhỏ.
nghiệp vừa.
nghiệp lớn.

Dịch vụ
Công nghiệp và xây
dựng

Nông, lâm, thủy sản.

Tiến trình dạy học

Mở đầu

Khám phá

Luyện tập

Vận dụng

Câu 1. Em đồng tình hay không đồng tình với những ý kiến nào
sau đây?

 Nội dung
a. Sản xuất kinh doanh góp phản
làm giảm tệ nạn xã hội.
b. Kinh doanh phát triển làm hạn
chế các nghề truyền thống ở địa
phương.
c. Kinh doanh trực tuyến không
đòi hỏi phải đầu tư nhiều nhà
xưởng và trí tuệ.
d. Sản xuất kinh doanh góp phần
quan trọng để thực hiện mục tiêu
dân giàu, nước mạnh.

Không đồng
tình

Đồng tình
  
 
 
 

x
x

 
 

x
 

x
 

Câu 2. Em hãy cùng các bạn trong nhóm thảo luận đề nhận biết điểm khác nhau của các mô
hình sản xuất kinh doanh:

Giữa mô hình hộ sản xuất kinh doanh và doanh nghiệp tư nhân.
 Doanh nghiệp tư nhân: không Hộ kinh doanh: không
có tư cách pháp nhân,
có tư cách pháp nhân, chịu
chủ doanh nghiệp chịu trách
trách nhiệm bằng toàn bộ
nhiệm vô hạn về tài sản của
tài sản của chủ hộ, tính chất
Chủ doanh nghiệp.
hoạt động manh mún.
  Giữa mô hình hộ sản xuất kinh doanh và hợp tác xã.
 Hợp tác xã: Được phép góp
vốn, mua bán cổ
 Hộ kinh doanh: Chỉ được tham
phần và thành
gia với tư cách pháp nhân trong
lập doanh nghiệp với tư
các hoạt động mua, góp vốn,
cách hợp tác xã nhưng không
mua cổ phần doanh nghiệp.
được vượt quá 50% vốn điều
lệ (ghi trong báo cáo tài chính

Câu 2. Em hãy cùng các bạn trong nhóm thảo luận đề nhận biết điểm khác nhau của các mô
hình sản xuất kinh doanh:

Giữa doanh nghiệp tư nhân với công ty trách nhiệm hữu hạn một
thành viên.
Công ty TNHH 1 thành viên: Để huy
động vốn, công ty TNHH 1 thành
 Công ty tư nhân: không được phát viên có thể phát hành trái phiếu và
hành bất cứ loại chứng khoán nào được phát hành cổ phần trong
để huy động vốn. 
trường hợp chuyển đổi loại
hình doanh nghiệp thành công ty cổ
phần
  Giữa công ty tư nhân và công ty hợp danh.
 Doanh nghiệp tư nhân: Do một
cá nhân làm chủ và tự chịu trách
nhiệm bằng toàn bộ tài sản của
mình về hoạt động của doanh
nghiệp.

 Công ty Hợp danh: Do ít nhất 2
cá nhân là đồng chủ sở hữu công ty
và được gọi là thành viên hợp danh,
cùng nhau chịu trách nhiệm bằng
toàn bộ tài sản của mình về nghĩa vụ
của công ty.

Câu 2. Em hãy cùng các bạn trong nhóm thảo luận đề nhận biết điểm khác nhau của các mô
hình sản xuất kinh doanh:

Giữa công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành
viên trở lên.
Công ty trách nhiệm hữu
 Công ty cổ phần có sự khác biệt hạn từ hai thành viên trở lên,
đó là Vốn điều lệ được
vốn điều lệ không chia thành
chia thành những phần bằng
cổphần hay cổ phiếu,tỷ lệ vốn
nhau gọi là cổ phần và được ghi góp có thể là những phần không
nhận bằng cổ phiếu.
bằng nhau.

Câu 3. Em hãy tìm hiểu các mô hình sản xuất kinh doanh ở địa phương
theo gợi ý sau:

BÀI TẬP LỚN

Tìm hiểu và
nhận xét ưu
điểm, hạn
chế của một
số mô hinh
hộ sản xuất
kinh doanh
ở địa
phương em.

Tìm hiểu một
mô hinh hợp
tác xã sản
xuất kinh
doanh trong
thực tế, giới
thiệu mô
hình này với
các bạn
trong lớp.

Tìm hiểu
trong thực
tiễn một
doanh
nghiệp
thuộc một
trong các
loại hình
sau và
giới thiệu
vài nét về
doanh
nghiệp đó

Câu 4. Em có lời khuyên gì với các nhân vật trong những tình huống sau?
 Tình huống 1

 Theo em, anh C có nên làm
theo lời khuyên đó không? Vì
sao?

 Những ngày nóng nhàn, anh C cùng nhiều thanh niên
trong xã lên thảnh phố làm thuê. Lao động vất vả, phải
sống xa nhà, tốn thêm chỉ phi thuê nhà trọ, ăn uống, xe
cộ....nhưng thu nhập cũng chăng được bao nhiêu. Mới
đây, có người bà con khuyên anh chọn một mô hình kinh
doanh phù hợp để phát triển sự nghiệp ở quê, không lên
thành phố làm thuê nữa.

Nên nghe theo lời khuyên. Vì
chọn một mô hình khác để
kinh doanh vừa thu lại lợi
nhuận cao, thu nhập lại ổn
định hơn
 

 Tình huống 2

 Em có lời khuyên gì cho bạn
N?

 Các bạn trong lớp 10A đều yêu mến N vi bạn không chỉ
học giỏi mà còn rất khéo tay, làm được nhiều loại bánh
ngon. Nhà ở ngay gần chợ phố huyện, nhận thấy khả
năng có thể kinh doanh đẻ phát triển kinh tế gia đỉnh. N
có ý định sau khi tốt nghiệp phổ thông sẽ học thêm kĩ
thuật làm bánh để mở cửa hàng chuyên kinh doanh bánh

Thử trải nghiệm mở tiệm
bánh của riêng mình để kinh
doanh vì nếu yêu thích mình
sẽ cháy hết mình vì đam mê
đó, có đam mê thì sẽ có