TRƯỜNG THCS TÂN LẬP
LỚP 9 A2

Giaùo vieân: Phạm Thị Tâm

Quan sát tranh và đọc những
câu thơ minh họa cho bức tranh.
Nêu cảm nhận của em về những
câu thơ em vừa tìm được? .

Đáp án
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.
(Đồng chí - Chính Hữu)

Đoạn thơ là một hình ảnh đặc sắc. Đây là một bức tranh đẹp về
tình đồng chí, đồng đội của người lính, là biểu tượng đẹp về cuộc
đời người chiến sĩ.
Trong bức tranh trên, nổi lên trên nền cảnh rừng đêm giá rét là
ba hình ảnh gắn kết với nhau: người lính, khẩu súng và vầng trăng.
Trong cảnh rừng hoang sương muối ấy, những người lính đứng bên
nhau phục kích, chờ giặc. Sức mạnh của tình đồng chí đồng đội đã
giúp học vượt lên mọi khắc nghiệt của thời tiết và mọi gian khổ
thiếu thốn. Tình đồng chí đồng đội đã sưởi ấm lòng họ giữa cảnh
rừng hoang mùa đông, sương muối giá rét. Người lính trong cảnh
phục kích chờ giặc giữa rừng khuya còn có một người bạn nữa đó
là trăng. Suốt đêm vầng trăng vầng trăng ở trên bầu trời cao xuống
thấp dần và có lúc như treo lơ lửng trên đầu mũi súng. Trăng đối
với người chiến sĩ như một người bạn.
“Đầu súng trăng treo” là hình ảnh kết tinh cho cả bài thơ. Hai
hình ảnh súng và trăng mang ý nghĩa biểu tượng. Súng và trăng là
gần và xa, là thực tại và mơ mộng, là chất chiến đấu và chất trữ
tình, chiến sĩ và thi sĩ. Đó là là các mặt bổ sung cho nhau, hài hòa
với nhau của cuộc đời người lính cách mạng. Xa hơn đó cũng có
thể xem là biểu tượng cho thơ ca kháng chiến- nền thơ kết hợp
chất hiện thực và cảm hứng lãng mạn.

Người lính trong cuộc
kháng chiến nào?

https://
www.youtube.com/
watch?
v=ZPcY1uFc_KM

Tiết 46- Văn bản

Phạm Tiến Duật

BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI
XE KHÔNG KÍNH
Không có kính không phải vì xe không có
kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi
Ung dung buồng lái ta ngồi
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
Như sa như ùa vào buồng lái.
Không có kính, ừ thì có bụi,
Bụi phun tóc trắng như người già
Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc
Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.

Không có kính, ừ thì ướt áo
Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời
Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa
Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi.
Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Võng mắc chông chênh đường xe chạy
Lại đi, lại đi trời xanh thêm.
Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim.


-Phạm Tiến Duật (1941 - 2007), quê
ở tỉnh Phú Thọ
-Là nhà thơ tiêu biểu thời chống Mĩ
-Năm 2012 ông, được nhà nước
tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về
văn học, nghệ thuật

Phạm Tiến tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm 1964,
nhưng sau đó không tiếp tục với nghề giáo mà quyết định lên đường nhập
ngũ. Trong thời gian này, ông sống và chiến đấu chủ yếu trên tuyến đường
Trường Sơn. Đây cũng là thời gian ông sáng tác rất nhiều tác phẩm thơ nổi
tiếng. Năm 1969, sau khi đoạt giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ, Phạm
Tiến Duật được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam.
Chiến tranh kết thúc, ông về làm việc tại Ban Văn nghệ, Hội Nhà văn
Việt Nam. Ông sống ở Hà Nội, là Phó trưởng Ban Đối ngoại Hội Nhà văn
Việt Nam. Ông cũng là người dẫn chương trình của chương trình Vui –
Khỏe – Có ích trên kênh VTV3, Đài Truyền hình Việt Nam những năm đầu
lên sóng. Ông là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, được trao tặng Giải
thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001 và được truy tặng Giải
thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật năm 2012.
Ngày 19 tháng 11 năm 2007, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã ký tặng
thưởng Huân chương Lao động hạng nhì cho nhà thơ Phạm Tiến Duật ..

Phạm Tiến Duật

Tác phẩm:

- Bài thơ được viết năm 1969
- Đạt giải nhất cuộc thi thơ trên
báo Văn nghệ năm 1969.

- Được in trong tập thơ: “Vầng
trăng quầng lửa”.

“Tôi viết bài thơ này ở khu Bốn, trong một ngôi làng bị
bom đánh tả tơi thuộc xã Đức Thủy, huyện Đức Thọ,
tỉnh Hà Tĩnh. Khi đó tôi chưa biết gì về Trường Sơn cả,
chỉ mới từ ngoài Bắc vào, đi theo một đơn vị vận tải mà
lính hầu hết là người Bắc Ninh nên mới viết "xoa mắt
đắng". Hồi ấy xe từ chiến trường ra, đường sá gập
ghềnh, bom đạn liên miên, một chiếc xe lành là không
có, toàn xe hơi vỡ kính. Những anh lính lái xe dạn dày
khiến tôi rất thích. Thích con người, thích cách ăn nói.
Đến cái cử chỉ bình dị thò tay ra cửa kính bắt tay đồng
đội cũng đầy ấn tượng. Thế là tôi viết một mạch cảm
xúc bài thơ..."

BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

=> Bài thơ không phải chỉ viết về những chiếc xe không kính,
hay là cái hiện thực khốc liệt của chiến tranh mà chủ yếu nói về
chất thơ của hiện thực ấy, chất thơ của tuổi trẻ hiên ngang, dũng
cảm, trẻ trung, vượt lên thiếu thốn, gian khổ, nguy hiểm của chiến
tranh.

“Tôi phải thêm “Bài thơ về”

. “Những năm đầu theo học Luật
để
báo
trước
cho
mọi người
tại đây
tôi nhớ
nhà kinh
khủng.
Tháng rằng
9 ở bên đó
biết
làtrời
tôise se
viết thơ, chứ
lạnh, buổi sáng sương khói
không
một
thường bayphải
mờ mờ mặt
đất, khúc văn
ngoài cửaBài
sổ, trên
các vòm
xuôi.
thơ
về cây,
tiểu đội xe
gợi nhớ cảnh mùa đông ở quê
không
kính
là cách
nhà. Mỗi buổi
dậy sớm
đi học, đưa chất
tôi hayvăn
nhớ đến
khungvào
cảnh thơ,
một những
liệu
xuôi
bếp lửa thân quen, nhớ lại hình
câu
văn
ảnh bàthơ
nội lụi“đặc”
cụi dậy sớm
nấuxuôi được
nồi xôi, luộc củ khoai củ sắn cho

kết hợp lại trong một cảm
cả nhà”.
hứng chung.”
(Tác giả nói về tác phẩm.)

BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI
XE KHÔNG KÍNH
Hình ảnh chiếc xe không kính Hình ảnh người lính lái xe

HÌNH ẢNH NHỮNG
CHIẾC XE KHÔNG KÍNH
- Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi
- Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước,



- Giọng điệu thản nhiên, cách tả thực,

- Sử dụng biện pháp điệp ngữ, liệt kê, các động từ,,….
-> Hình ảnh những chiếc xe bị tàn phá đến mức trần trụi,
méo mó, biến dạng
-> Hiện thực khốc liệt của chiến trường thời chống Mỹ.

1. “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” sáng tác năm nào ?
Trích trong tập thơ nào?

A

1945 – “Trời mỗi ngày lại sáng”

B

1948 – “Đầu sung trăng treo”

C

1969 – “Vầng trăng – Quầng lửa”

D

1963 – “Hương cây – Bếp lửa”

Ồ ! Tiếc quá.
Sai rồi !
Bạn thử lần
nữamừng
xem !bạn !
Chúc

2/Hình ảnh Những chiếc xe không kính nói lên điều gì?
A/ Tinh thần bất chấp khó khăn của người chiến sĩ lái xe
B/ Sự khó khăn, thiếu thốn của bộ đội ta thời chống Mỹ
C/ Sự khốc liệt của chiến trường thời chống Mỹ
3/ Hai tác phẩm Đồng chí và Bài thơ tiểu đội xe không kính
giống nhau ở điểm nào?
A/ Cùng viết về đề tài người lính.
B/ Cùng viết theo thể thơ tự do.
C/ Cả A và B đều đúng.

4. Bài thơ về tiểu đội xe không kính được sáng tác trong thời
điểm nào?
A.Trước cách mạng tháng Tám
B.Trong kháng chiến chống pháp
C. Trong kháng chiến chống Mĩ
D. Sau năm 1975

5.Nhận định nào đúng về giọng thơ của Phạm Tiến
Duật?
A. Ngôn ngữ bay bổng, trẻ trung, lãng mạn
B. Ngôn ngữ hàm súc, giọng hồn nhiên, trẻ trung
C. Ngôn ngữ vừa mộc mạc, vừa lãng mạn, bay bổng

D Ngôn ngữ mộc mạc, trẻ trung, hồn nhiên, tinh nghịch
D.

Tại
sao con
đường
Trường
Sơn trở
thành
trọng
điểm để
Mĩ ném
bom?

Đường Trường Sơn hay đường mòn Hồ Chí Minh (tiếng Anh: Ho Chi
Minh trail) là mạng lưới giao thông quân sự, tuyến Hậu cần chiến lược
chạy từ lãnh thổ miền bắc Việt Nam vào tới lãnh thổ miền nam Việt Nam
, đi qua miền trung Việt Nam, hạ Lào, và Campuchia. Hệ thống này cung
cấp binh lực, vật chất hậu cần và vũ khí khí tài để chi viện cho 
Quân Giải phóng miền Nam và Quân đội nhân dân Việt Nam trong 16
năm (1959–1975) của thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. 
Binh đoàn Trường Sơn (đoàn 559) Quân đội nhân dân Việt Nam là đơn
vị triển khai các đơn vị công binh, hậu cần, y tế, vận tải, bộ binh và
phòng không để đảm bảo hoạt động của hệ thống đường này. Đường
Trường Sơn còn được những người lính trong cuộc chiến gọi là Tuyến
lửa.
Ở Việt Nam, hệ thống đường này đặt tên là Đường Trường Sơn, lấy tên
của dãy Trường Sơn – dãy núi chạy dọc miền Trung Việt Nam, nơi hệ
thống này đi qua. Về sau, hệ thống này có thêm tên gọi Đường mòn Hồ
Chí Minh (hoặc QL15 ) , tên gọi này (Ho Chi Minh trail) có nguồn gốc
từ Mỹ.[1]

Trong chiến tranh Việt Nam, lực lượng quân sự Mỹ và 
quân đội Sài Gòn đã đánh phá hệ thống giao thông này bằng
một loạt các chiến dịch bộ binh và không quân. Hàng triệu tấn
bom đã được Mỹ ném xuống. Một hệ thống máy móc điện tử,
thường được gọi là Hàng rào Điện tử McNamara, đã được sử
dụng để giúp hướng dẫn máy bay ném bom. Ngoài ra, 
chất độc màu da cam cùng một số loại chất độc diệt cỏ khác đã
được rải xuống nhiều vùng rừng trên đường Trường Sơn làm
trụi lá cây, các dự án tạo mưa và các chất hóa học tạo bùn cũng
được Mỹ sử dụng để phá đường. Bất chấp tất cả những biện
pháp đó, đường Trường Sơn vẫn không bị cắt đứt mà ngày
càng trở nên tinh vi và hoàn thiện hơn. Theo văn bản lịch sử
chính thức của Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (National
Security Agency), đường Trường Sơn được quân đội Hoa Kỳ
 coi là "một trong những thành tựu vĩ đại của nền kỹ thuật quân
sự ở thế kỷ 20."]

Từ năm 1965 đến năm 1972, Mỹ đã huy động khoảng 733.000
chuyến máy bay, đánh phá khoảng 152.000 trận; ném xuống các
tuyến đường Trường Sơn gần 4 triệu tấn bom đạn

Trong lịch sử chiến tranh thế giới, Việt Nam là một đất nước bị
ném bom nhiều nhất. Số bom Mĩ ném xuống Việt Nam gần gấp 3 số
bom sử dụng chiến tranh thế giới lần thứ 2 trong cái tên gọi là chính
sách "Mặt trăng hóa".

Quan sát tranh và đọc những
câu thơ minh họa cho bức tranh.
Nêu cảm nhận của em về những
câu thơ em vừa tìm được? .

Đáp án
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.
(Đồng chí - Chính Hữu)

Đoạn thơ là một hình ảnh đặc sắc. Đây là một bức tranh đẹp về
tình đồng chí, đồng đội của người lính, là biểu tượng đẹp về cuộc
đời người chiến sĩ.
Trong bức tranh trên, nổi lên trên nền cảnh rừng đêm giá rét là
ba hình ảnh gắn kết với nhau: người lính, khẩu súng và vầng trăng.
Trong cảnh rừng hoang sương muối ấy, những người lính đứng bên
nhau phục kích, chờ giặc. Sức mạnh của tình đồng chí đồng đội đã
giúp học vượt lên mọi khắc nghiệt của thời tiết và mọi gian khổ
thiếu thốn. Tình đồng chí đồng đội đã sưởi ấm lòng họ giữa cảnh
rừng hoang mùa đông, sương muối giá rét. Người lính trong cảnh
phục kích chờ giặc giữa rừng khuya còn có một người bạn nữa đó
là trăng. Suốt đêm vầng trăng vầng trăng ở trên bầu trời cao xuống
thấp dần và có lúc như treo lơ lửng trên đầu mũi súng. Trăng đối
với người chiến sĩ như một người bạn.
“Đầu súng trăng treo” là hình ảnh kết tinh cho cả bài thơ. Hai
hình ảnh súng và trăng mang ý nghĩa biểu tượng. Súng và trăng là
gần và xa, là thực tại và mơ mộng, là chất chiến đấu và chất trữ
tình, chiến sĩ và thi sĩ. Đó là là các mặt bổ sung cho nhau, hài hòa
với nhau của cuộc đời người lính cách mạng. Xa hơn đó cũng có
thể xem là biểu tượng cho thơ ca kháng chiến- nền thơ kết hợp
chất hiện thực và cảm hứng lãng mạn.

Người lính trong cuộc
kháng chiến nào?