 Tết dương lịch năm nay con
được nghỉ học thì cả nhà về
 Không! Chúng con có dự
có đồng
ý với lời nóiđịnh
và đi
suychơi công viên rồi.
thăm ông 1.bàEm
ngoại,
vì mấy
củabận
Hùng
không? Trong tình
tháng rồi nghĩ
bố mẹ
công
Hôm đấy lại là sinh nhật
là em, em sẽ hành
việc và conhuống
bận đinày,
họcnếu
chưa
của bạn con.
động như thế nào?
về quê được.
 Con đã bảo không về quê.
 Công viên 2.lần
Hãy
với bạn về một chuyện
nàychia
consẻchưa
Ông bà ngày nào chẳng
đángtới,
nhớcòn
màviệc
em về
từng trải qua.
tới thì lần sau
gọi điện lên nhà mình!
thăm ông bà thì bố mẹ đã lên
kế hoạch rồi.

Mẹ nói với Hùng

Cuộc sống của mỗi người là một chuỗi những trải nghiệm. Có trải nghiệm
tạo ra niềm vui, hạnh phúc. Có trải nghiệm mang đến kinh nghiệm. Có
trải nghiệm để lại sự nuối tiếc, day dứt. Tất cả đều là bài học quý giá
trong hành trình khôn lớn, trưởng thành của chúng ta.
Hôm nay, các em sẽ được trải nghiệm về những bài học đáng quý ấy qua
những truyện đồng thoại – những bài học giúp chúng ta cảm nhận về
thiên nhiên , con người, cuộc sống trọn vẹn hơn...

NGỮ
VĂN 6

* Tri thức đọc hiểu
Từ đầu năm đến nay các em đã học
được những thể loại nào?
Thế nào là truyện đồng thoại? Đối
tượng của truyện đồng thoại là ai?

Truyện đồng thoại
Nội dung phản ánh
 
Nhân vật
 
Cốt truyện
 

Truyện đồng thoại
Nội dung phản ánh

Phản ánh đặc điểm sinh hoạt của loài vật

Nhân vật

Nhân vật trong truyện đồng thoại thường là
loài vật hoặc đồ vật được nhân hóa.

Cốt truyện

Truyện vừa phản ánh đặc điểm sinh hoạt của
loài vật vừa thể hiện đặc điểm của con người.

* Tri thức đọc hiểu
Truyện đồng thoại
 Là thể loại văn học dành cho cho thiếu nhi.
Nhân vật thường là loài vật hoặc đồ vật được
nhân hóa. Vì thế, chúng vừa phản ánh đặc
điểm sinh hoạt của loài vật hoặc đồ vật vừa
thể hiện đặc điểm của con người.

A. ĐỌC
ĐỌC VĂN BẢN 1:

Trích: “Dế Mèn phiêu lưu kí”
– Tô Hoài-

1. Chuẩn bị đọc

Dựa vào nhan đề và ấn tượng ban
đầu của bản thân khi đọc lướt qua
văn bản, em đoán xem “Bài học
đường đời đầu tiên” được nhân
vật kể lại sau đây là bài học gì?

2. Trải nghiệm cùng văn bản

“Dế Mèn phiêu lưu kí” là truyện đồng thoại
dành cho lứa tuổi thiếu nhi, tác phẩm đã được
dịch ra 40 thứ tiếng trên thế giới.
“Bài học đường đời đầu tiên”trích chương I của
“Dế Mèn phiêu lưu kí”.

Đọc to, rõ ràng, giọng đầy
kiêu hãnh khi miêu tả về vẻ
đẹp của Dế Mèn. Đoạn trêu
chị Cốc đọc với giọng hách
dịch, khi kể về cái chết của
Dế Choắt đọc với giọng
buồn, hối hận.

Đọc lời của
Dế Choắt
Đọc lời của
Dế Mèn

Phân vai đọc
Đọc lời của
chị Cốc

Sắp xếp các sự việc trong văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” của Tô Hoài để
tóm tắt văn bản:
2a.

b.
3

Dế Mèn rất tự hào với kiểu cách con nhà võ của mình.
Anh ta cà khịa với tất cả người hàng xóm.

c.1 Dế Mèn , một chú Dế thanh niên cường tráng, oai phong.
4d.

Dế Mèn khinh miệt một người bạn ở gần hang và gọi anh ta là Dế Choắt bởi anh ta
quá ốm yếu.
6e.

Sau cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn thấy ân hận và nhận lấy cho mình được bài học
đường đời đầu tiên.

g.
5 Dế Mèn đã trêu chị Cốc rồi trốn vào hang sâu dẫn đến cái chết của Dế Choắt.

Tóm tắt văn bản: Bài học đường đời đầu tiên

Dế Mèn, một chú dế thanh niên cường tráng, oai phong. Dế Mèn rất
tự hào với kiểu cách con nhà võ của mình. Anh ta cà khịa với tất cả
người hàng xóm. Dế Mèn khinh miệt một người bạn ở gần hang và gọi
anh ta là Dế Choắt bởi anh ta quá ốm yếu. Dế Mèn đã trêu chọc chị
Cốc rồi trốn vào hang sâu dẫn đến cái chết của Dế Choắt. Sau cái chết
của Dế Choắt, Dế Mèn thấy ân hận và nhận lấy cho mình được bài học
đường đời đầu tiên.
 

3. Suy ngẫm và phản hồi

- Thể loại: truyện đồng thoại
- Nhân vật chính: Dế Mèn
- Ngôi kể: ngôi thứ nhất
Xác định thể loại, ngôi kể, nhân
vật chính của văn bản?

3. Suy ngẫm và phản hồi
3.1 Cốt truyện
Truyện vừa phản ánh đặc điểm sinh hoạt
của loài vật vừa thể hiện đặc điểm tính
cách, lối sống và cách ứng xử của con
người trong cuộc sống.

Truyện gồm có
Truyện phản ánh
những nhân vật
đặc điểm gì?
nào?

3.2 Nhân vật
Dế Mèn, Dế Choắt, chị Cốc…
3.2.1 Nhân vật Dế Mèn
Từ đầu……..có thể sắp đứng đầu thiên
hạ rồi.

3.2.1 Nhân vật Dế Mèn
* Ngoại hình, tính cách

3.2.1 Nhân vật Dế Mèn
* Ngoại hình, tính cách

Phiếu học tập 01
Hình dáng của
Dế Mèn

Hành động của
Dế Mèn

Suy nghĩ của
Dế Mèn

Ngôn ngữ của
Dế Mèn

3.2.1 Nhân vật Dế Mèn
* Ngoại hình, tính cách
Hình dáng của
Dế Mèn

- Chàng dế thanh niên
cường tráng
+ Đôi càng: mẫm bóng
+ Những cái vuốt: cứng,
nhọn
+ Đôi cánh : dài tận chấm
đuôi một màu nâu bóng mỡ
+ Đầu : to, rất bướng
+ Răng: đen nhánh
+ Râu: dài, cong

Hành động của
Dế Mèn

+ Nhai ngoàm ngoạm
+ Co cẳng lên, đạp phanh
phách vào các ngọn cỏ
+ Đi đứng oai vệ
+ Trịnh trọng vuốt râu
+ Cà khịa với tất cả bà
con trong xóm
+ Quát mấy chị Cào Cào
+ Đá ghẹo anh Gọng Vó

Suy nghĩ của
Dế Mèn

+ Tôi tợn lắm.
+ Tôi cho tôi là giỏi.
+ Tôi lầm tưởng
những cử chỉ ngông
cuồng là tài ba.
+ Tôi càng tưởng tôi
là tay ghê gớm, có thể
sắp đứng đầu thiên hạ
rồi.

Ngôn ngữ của
Dế Mèn

+ Gọi Dế Choắt
là “chú mày”,
xưng “anh”
+ Gọi chị Cốc là
“mày”, xưng
“tao”

? Những chi tiết nào của Dế Mèn mang đặc tính vốn có của loài vật, chi tiết nào khiến em
liên tưởng tới đặc điểm con người?

3.2.1 Nhân vật Dế Mèn
* Ngoại hình, tính cách
Hình dáng của
Dế Mèn

Hành động của
Dế Mèn

- Chàng dế thanh niên
cường tráng
+ Đôi càng: mẫm bóng
+ Những cái vuốt: cứng,
nhọn
+ Đôi cánh : dài tận chấm
đuôi một màu nâu bóng mỡ
+ Đầu : to, rất bướng
+ Răng: đen nhánh
+ Râu: dài, cong

+ Nhai ngoàm ngoạm
+ Co cẳng lên, đạp phanh
phách vào các ngọn cỏ
+ Đi đứng oai vệ
+ Trịnh trọng vuốt râu
+ Cà khịa với tất cả bà
con trong xóm
+ Quát mấy chị Cào Cào
+ Đá ghẹo anh Gọng Vó

Suy nghĩ của Dế Ngôn ngữ của Dế
Mèn
Mèn
+ Tôi tợn lắm
+ Tôi cho tôi là giỏi
+ Tôi lầm tưởng
những cử chỉ ngông
cuồng là tài ba
+ Tôi càng tưởng
tôi là tay ghê gớm,
có thể sắp đứng đầu
thiên hạ rồi

+ Gọi Dế Choắt là
“chú mày”, xưng
“anh”
+ Gọi chị Cốc là
“mày”, xưng
“tao”

=> Vừa mang đặc điểm của người vừa mang đặc điểm của loài vật (nhân hóa)- Đây là lối
miêu tả thường được sử dụng ở truyện đồng thoại.
=> Nhân vật Dế Mèn thuộc kiểu nhân vật truyện đồng thoại.

3.2.1 Nhân vật Dế Mèn
* Ngoại hình, tính cách

Phiếu học tập 02
Nhận xét về hình dáng, hành động, suy nghĩ và ngôn ngữ của nhân vật Dế Mèn.
Nét đẹp

Nét chưa đẹp

3.2.1 Nhân vật Dế Mèn
* Ngoại hình, tính cách

Phiếu học tập 02
Nhận xét về hình dáng, hành động, ngôn ngữ và suy nghĩ của nhân vật Dế Mèn.
Nét đẹp
Nét chưa đẹp
- Dế Mèn khỏe mạnh, cường tráng, có - Dế Mèn kiêu căng, tự phụ, xem thường
vẻ đẹp hùng dũng của con nhà võ.
mọi người, hung hăng hống hách, xốc
nổi.

3.2.1 Nhân vật Dế Mèn
* Ngoại hình, tính cách
- Dế Mèn khỏe mạnh, cường tráng, có vẻ đẹp
hùng dũng của con nhà võ.
- Dế Mèn kiêu căng, tự phụ, xem thường mọi
người, hung hăng hống hách, xốc nổi.
=> Dế Mèn vừa mang đặc điểm của loài vật vừa mang
đặc điểm của loài người (kiểu nhân vật trong truyện
đồng thoại)

Câu 1: Đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên được trích từ tác phẩm
nào?
A. Đất rừng phương Nam
B. Dế Mèn phiêu lưu kí
C. Thầy thuốc giỏi cốt ở tấm lòng
D. Những năm tháng cuộc đời
Câu 2: Đoạn trích nằm ở phần nào của tác phẩm?
A. Chương I
B. Chương III
C. Chương VI
D. Chương X
Câu 3: Đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên kể lại theo lời của ai?
A. Dế Mèn
B. Chị Cốc
C. Dế Choắt
D. Tác giả

Câu 4: Hai nhân vật chính trong đoạn trích là ai?
A. Mẹ Dế Mèn và Dế Mèn
B. Dế Mèn và chị Cốc
C. Dế Mèn và Dế Choắt
D. Chị Cốc và Dế Choắt
Câu 5: Tác giả đã khắc họa vẻ ngoài của Dế Mèn như thế nào?
A. Ốm yếu, gầy gò và xanh xao
B. Khỏe mạnh, cường tráng và đẹp đẽ
C. Mập mạp, xấu xí và thô kệch
D. Thân hình bình thường như bao con dế khác
Câu 6: Tính cách Dế Mèn trong đoạn trích như thế nào?
A. Hiền lành, tốt bụng và thích giúp đỡ người khác
B. Khiêm tốn, đối xử hòa nhã với tất cả các con vật xung quanh
C. Hung hăng, kiêu ngạo, xem thường các con vật khác
D. Hiền lành và ngại va chạm với mọi người