ĐỀ 1.

I. Đọc - hiểu.
Đọc đoạn văn bản và trả lời các câu hỏi sau:
“Mỗi một người đều có vai trò trong cuộc đời
này và đều đáng được ghi nhận. Đó là lí do
để chúng ta không vì thèm khát vị thế cao
sang này mà rẻ rúng công việc bình thường
khác. Cha mẹ ta, phần đông, đều làm công
việc rất đỗi bình thường. Và đó là một thực

tế mà chúng ta cần nhìn thấy. Để trân trọng.
Không phải để mặc cảm. Để bình thản tiến
bước. Không phải để tự ti. Nếu tất cả đều là
doanh nhân thành đạt thì ai sẽ quét rác trên
những đường phố? Nếu tất cả đều là bác sĩ
nổi tiếng thì ai sẽ là người dọn vệ sinh bệnh
viện? Nếu tất cả đều là nhà khoa học thì ai sẽ
là người tưới nước những luống rau? Nếu tất
cả đều là kĩ sư phần mềm thì ai sẽ gắn những

con chip vào máy tính? Phần đông chúng ta
cũng sẽ là người bình thường. Nhưng điều đó
không thể ngăn cản chúng ta vươn lên từng
ngày.”

(Phạm Lữ Ân, Nếu biết trăm năm là hữu hạn,
NXB Hội Nhà văn năm 2012)

Câu 1: Xác định câu chủ đề của đoạn văn? 
- Mỗi một người đều có vai trò trong cuộc
đời này và đều đáng được ghi nhận.
Câu 2: Xét về cấu tạo ngữ pháp, các câu:
“Để trân trọng. Không phải để mặc cảm. Để
bình thản tiến bước. Không phải để tự ti.”
thuộc kiểu câu nào? 
- Thuộc kiểu câu rút gọn.

Câu 3: Chỉ ra và gọi tên ít nhất 01 phép liên kết
có trong đoạn văn. 
- Phép nối: Nhưng (câu cuối)
Câu 4: Tìm và gọi tên thành phần biệt lập trong
đoạn sau: “Mỗi một người đều có vai trò trong cuộc
đời này và đều đáng được ghi nhận. Đó là lí do để
chúng ta không vì thèm khát vị thế cao sang này mà
rẻ rúng công việc bình thường khác. Cha mẹ ta,
phần đông, đều làm công việc rất đỗi bình thường.
Và đó là một thực tế mà chúng ta cần nhìn thấy.”

Câu 4: Tìm và gọi tên thành phần biệt lập
trong đoạn sau: “Mỗi một người đều có vai
trò trong cuộc đời này và đều đáng được ghi
nhận. Đó là lí do để chúng ta không vì thèm
khát vị thế cao sang này mà rẻ rúng công việc
________
bình thường khác. Cha mẹ ta,
phần đông,
đều làm công việc rất đỗi bình thường. Và đó
là một thực tế mà chúng ta cần nhìn thấy.”
- Thành phần phụ chú: phần đông

Câu 5: Sử dụng cấu trúc “Nếu …thì” trong những
câu “Nếu tất cả đều là doanh nhân thành đạt thì ai
sẽ quét rác trên những đường phố? Nếu tất cả đều
là bác sĩ nổi tiếng thì ai sẽ là người dọn vệ sinh
bệnh viện? Nếu tất cả đều là nhà khoa học thì ai sẽ
là người tưới nước những luống rau? Nếu tất cả
đều là kĩ sư phần mềm thì ai sẽ gắn những con
chip vào máy tính?” có tác dụng gì?
- Sử dụng cấu trúc trên nhằm:
+

- Sử dụng cấu trúc “Nếu …thì” nhằm khẳng định:
+ XH phân công nhiệm vụ rất rõ ràng giữa người
lao động trí óc và người lao động chân tay 
+ Bất cứ một công việc nào, con người nào, cũng
đều có những vai trò nhất định để góp phần giúp
ích cho cuộc sống và xây dựng xã hội; 
+ Thái độ trân trọng nghề nghiệp, trân trọng con
người. 

II. Tạo lập văn bản
Câu 1. Theo em, tại sao “Phần đông chúng ta cũng sẽ là
người bình thường. Nhưng điều đó không thể ngăn cản
chúng ta vươn lên từng ngày”? Để vươn lên từng ngày
em cần làm gì?
Câu 2. Về “Chuyện người con gái Nam Xương” của
Nguyễn Dữ, có ý kiến cho rằng: Tác phẩm không chỉ
phản ánh số phận oan nghiệt của người phụ nữ Việt
Nam dưới chế độ phong kiến mà còn khẳng định vẻ đẹp
truyền thống đáng quý của họ. Theo em, ý kiến trên thể
hiện như thế nào qua nhân vật Vũ Nương? (HS tự làm)

II. Tạo lập văn bản
Câu 1. Theo em, tại sao “Phần đông chúng ta cũng
sẽ là người bình thường. Nhưng điều đó không thể
ngăn cản chúng ta vươn lên từng ngày”? Để vươn
lên từng ngày em cần làm gì?
Có nhiều cách diễn đạt khác nhau
nhưng cần hợp lí và có sức thuyết phục
Gợi ý
- Chúng ta cần vươn lên từng ngày vì:

- Chúng ta cần vươn lên từng ngày vì:
+ Cuộc sống luôn vận động và phát triển đòi
hỏi con người phải có ý thức sống tích cực.
+ Vươn lên trong cuộc sống để khẳng định
giá trị sống của bản thân, hoàn thành vai trò
trách nhiệm công dân trong việc xây dựng
và phát triển đất nước 
- Để vươn lên từng ngày cần phải:

- Để vươn lên từng ngày cần phải:
+ Có ý thức sống: Tôn trọng bản thân và xã
hội;
+ Tích cực học tập, có tinh thần học hỏi,
trau dồi các chuẩn mực đạo đức, kỹ năng
sống; 
+ Có nghị lực, bản lĩnh vượt qua những khó
khăn, trở ngại trong cuộc sống; 
+ Có ước mơ, mục tiêu sống tốt đẹp.

Câu 4: Tìm và gọi tên thành phần biệt lập trong
đoạn sau: “Mỗi một người đều có vai trò trong cuộc
đời này và đều đáng được ghi nhận. Đó là lí do để
chúng ta không vì thèm khát vị thế cao sang này mà
rẻ rúng công việc bình thường khác. Cha mẹ ta,
phần đông, đều làm công việc rất đỗi bình thường.
Và đó là một thực tế mà chúng ta cần nhìn thấy.”
- Đọc nội dung gợi ý trong tài liệu.
- Từ dàn bài gợi ý, viết thành bài làm văn hoàn
chỉnh.

Câu 2.
2. Thân bài: Phân tích nhân vật Vũ Nương
để làm sáng tỏ nhận định:  
2.a. Số phận bất hạnh:    
* Phải sống trong nỗi cô đơn, vất vả:
- Nỗi vất vả của Vũ Nương: Một mình gánh
vác gia đình, nuôi dạy con, chăm sóc mẹ già.
- Nỗi cô đơn tinh thần:
+ Cảnh sống lẻ loi.

+ Nỗi nhớ thương khắc khoải.
+ Nỗi lo lắng cho chồng đang chinh chiến nơi xa.
* Chịu nỗi oan và phải tìm đến cái chết:
- Nguyên nhân:
+ Do lời nói ngây thơ của bé Đản.
+ Do Trường Sinh vốn đa nghi, hay ghen lại
đang buồn vì mẹ mất.
+ Do chiến tranh gây ra.
+ Do xã hội phong kiến trọng nam, khinh nữ
+ Do cuộc hôn nhân bất bình đẳng…

* Hậu quả (của nỗi oan):
- Trương Sinh nghi ngờ, gạt đi lời thanh
minh của Vũ Nương, mắng nhiếc, đánh đuổi
Vũ Nương đi.
- Cùng đường Vũ Nương nhảy xuống sông
Hoàng Giang tự vẫn. Đây là phản ứng dữ
dội, quyết liệt của Vũ Nương để bảo vệ nhân
phẩm nhưng cũng là cho thấy nỗi bất hạnh
tột cùng của nàng.

* Sống không hạnh phúc thực sự dưới thủy cung:
Vũ Nương tuy được cứu sống, sống bất tử, giàu
sang, đã được minh oan trên bến Hoàng Giang
nhưng nàng không hạnh phúc thực sự:
- Vẫn nhớ thương gia đình.
- Vẫn mong trở về dương thế mà không thể.
 Kết luận: Số phận Vũ Nương tiêu biểu cho
phận bạc của biết bao người phụ nữ trong xã hội
phong kiến bất công, tàn bạo, nặng nề lễ giáo, hà
khắc.  

2.b. Vẻ đẹp của Vũ Nương:    
* Vẻ đẹp của người phụ nữ xã hội phong kiến.
(dẫn chứng)
* Là người vợ, người mẹ đảm đang, người con
dâu hiếu thảo:
- Đảm đang (khi chồng đi lính):
+ Một mình gánh vác gia đình.
+ Chăm sóc mẹ chồng già yếu.
+ Nuôi dạy con thơ.
- Hiếu thảo (khi mẹ chồng ốm):

- Hiếu thảo (khi mẹ chồng ốm):
+ Nàng hết lòng chăm sóc như với cha mẹ đẻ của
mình (cơm cháo, thuốc thang, an ủi…)
+ Lễ bái thần phật cầu cho bà.
+ Lời trăng trối của bà trước khi mất đã khẳng
định lòng hiếu thảo, tình cảm chân thành của Vũ
Nương.
+ Mẹ chồng mất: nàng lo ma chay chu đáo.
* Là người vợ nết na, thủy chung, giàu lòng vị
tha:

* Là người vợ nết na, thủy chung, giàu lòng vị
tha:
- Khi mới cưới: nàng hết sức giữ gìn khuôn phép.
- Ngày tiễn chồng ra trận, trong lời từ biệt ta thấy
nàng không màng công danh phú quý, chỉ mong
chồng trở về bình yên.
- Ba năm xa chồng, Vũ Nương buồn nhớ khôn
nguôi, nàng bỏ cả điểm trang, toàn tâm toàn ý
chăm sóc gia đình, làm tròn bổn phận của người
vợ, người mẹ trong gia đình.

- Giàu lòng vị tha:
+ Khi bị chồng đổ oan, mắng nhiếc, đánh đuổi đi,
Vũ Nương chỉ đau khổ, thanh minh mà chẳng hề
oán hận, căm ghét chồng. Nàng vẫn bao dung với
người chồng hẹp hòi, ích kỉ.
+ Sống dưới thủy cung nàng vẫn một lòng nhớ
thương gia đình, quê hương. Việc nàng gửi vật
làm tin chứng tỏ nàng vẫn sẵn sàng tha thứ cho
chồng.
+

+ Khoảnh khắc gặp lại, Vũ Nương không trách
móc mà còn hết lời cảm tạ Trường Sinh. Lời nói
ấy cho thấy Vũ Nương hoàn toàn tha thứ cho
chồng. Trường Sinh đã được giải thoát khỏi nỗi
ân hận, day dứt vì sự hàm hồ, hẹp hòi, tàn nhẫn
của mình.
 Kết luận: Vũ Nương trở thành hiện thân cho
vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam thảo hiền,
đức hạnh.  

c. Đánh giá:    
- Xây dựng tình huống truyện độc đáo (xoay
quanh sự ngộ nhận, hiểu lầm lời nói của bé Đản)
- Nghệ thuật kể chuyện đặc sắc, kết hợp hài hòa
yếu tố hiện thực và kì ảo; khắc họa nhân vật
thông qua lời nói trần thuật, lời thoại; hành
động…;
- Xây dựng thành công nhân vật Vũ Nương –
một điển hình cho số phận và vẻ đẹp của người
phụ nữ Việt Nam.

c. Đánh giá:    
- Xây dựng tình huống truyện độc đáo
- Nghệ thuật kể chuyện, kết hợp yếu tố hiện thực
và kì ảo; khắc họa nhân vật…;
- Xây dựng thành công nhân vật Vũ Nương
 Niềm trân trọng và cảm thương sâu sắc, tiếng
nói bênh vực người phụ nữ trong xã hội xưa; tố
cáo xã hội phong kiến nam quyền, nhiều lễ giáo
hà khắc, tố cáo chiến tranh phi nghĩa đã đẩy
người phụ nữ vào những bi kịch đớn đau.