ĐỀ 5.

I. Đọc - hiểu. Đọc ngữ liệu sau đây
và thực hiện các yêu cầu bên dưới.
BÀI TẬP VỀ NHÀ ĐẦY NHÂN VĂN
Đó là bài tập về nhà cuối năm học của thầy Đỗ
Đức Anh (giáo viên bộ môn ngữ văn Trường
THPT Bùi Thị Xuân, Q.1, TP.HCM) dành cho
học sinh lớp mình chủ nhiệm - 10A9. Đáng chú ý,
bài tập về nhà này lại được thầy Đức Anh soạn và
đựng trong những bao thư, gửi phụ huynh trong

buổi họp cuối năm để phụ huynh trao cho học
sinh. Bài tập về nhà đặc biệt gồm có 6 bài tập nhỏ,
đó không phải là những bài tập làm văn thầy Đức
Anh vẫn thường ra mà là những lời dặn dò, nhắn
nhủ của thầy dành cho học sinh lớp mình. Cụ thể,
bài số 1: Hãy để ai đó trong gia đình ôm em nếu
kết quả học tập vừa rồi không được như ý; bài số
2: Hãy tận hưởng mùa hè của mình với tất cả
năng lượng tuổi trẻ; bài số 3: Hãy tranh thủ trau
dồi ngoại ngữ và các kỹ năng mềm cần thiết;

bài số 4: Các bạn nam hãy luôn biết cách vượt
qua giông bão cuộc đời với tinh thần của một
chiến binh. Các bạn nữ hãy đứng dậy, tô thêm
son, mỉm cười và kiêu hãnh tiến về phía trước.
Bởi vì, nếu em không phải là một cái cây thì
chẳng lý gì chúng ta lại cứ phải đứng im một chỗ;
bài số 5: Một buổi tối nào đó trong đời, nếu em
cảm thấy cô đơn hay buồn tủi, hãy hồi tưởng lại
những ký ức dịu dàng của thầy trò mình. Hoặc
lúc nào đó muốn một ai đó lắng nghe nỗi thất

vọng cùng cực của mình, hãy cứ gọi cho thầy, thầy
vẫn luôn ở đây; bài số 6: Hãy luôn là một người tử
tế và hạnh phúc, nghe.
Thời gian nộp bài dành cho bài tập về nhà đặc
biệt này lại được thay bằng lời căn dặn: Em sẽ có
rất nhiều thời gian để hoàn thành 6 bài tập về nhà
đặc biệt này, hãy cứ thong thả, đừng vội nộp bài.
Bởi thầy biết, có những bài tập mà các em phải
mất cả tuổi trẻ, thậm chí cả cuộc đời mới có thể
làm xong.

Cuối bài tập về nhà, thầy Đức Anh không
quên nhắn nhủ học sinh: “Người ta thường nói,
trưởng thành không phải là lúc ta làm được
những điều lớn lao mà là lúc ta hiểu được
những điều nhỏ bé. Con đường trưởng thành sẽ
luôn có sự rời xa theo cách này hay cách khác.
Nhưng hãy tin, lời tạm biệt thực ra không phải là
lời từ biệt mà là một lời hứa hẹn gặp lại. Thầy
rất vui vì những năm tháng tuổi trẻ chúng ta đã
gặp nhau”.

(...) Theo thầy Đức Anh, một năm học không chỉ
kết thúc bằng một lễ tổng kết mà người giáo viên
sẽ vẫn có thể dạy học sinh những bài học về sự tử
tế và chân thành, bằng cách này hay cách khác.
“Bài tập đầu tiên về cái ôm, tôi cũng chia sẻ với
phụ huynh rằng hãy tạo điều kiện và cùng con
hoàn thành bài tập đó. Phụ huynh đọc xong rất
cảm xúc. Về phía học sinh, tôi tin rằng các em sẽ
thực hiện những điều mình nhắn gửi”, thầy Đức
Anh bày tỏ.
(Yến Hoa – Báo “Giáo dục” – Thứ tư, 3/6/2019)

Câu 1: Xác định PTBĐ chính của ngữ liệu.
- tự sự.
Câu 2: Chỉ ra 02 phép liên kết câu và từ ngữ
dùng để thực hiện các phép liên kết ấy trong
phần in nghiêng đậm của văn bản trên. 
- Phép lặp: Trưởng thành
- Phép nối: Nhưng

Câu 3: Theo em, vì sao thầy Đức Anh không trực
tiếp giao bài tập cho học sinh mà lại đựng bài tập
trong những bao thư và gửi phụ huynh trong buổi
họp cuối năm để phụ huynh trao cho học sinh? 
* HS thể hiện những các trình bày lý do khác nhau
nhưng đảm bảo phù hợp “bài tập nhân văn”
* Gợi ý.
- Vì thầy muốn tạo thêm sự gần gũi, thân thiện
giữa cha mẹ và con cái.

- Vì thầy muốn tạo thêm sự gần gũi, thân thiện
giữa cha mẹ và con cái.
- Không phải là những bài tập nặng nề về kiến
thức mà là những bài tập thiên về cảm xúc, kỹ
năng; Quan trọng nhất là bài tập về nhà “đầy
nhân văn” sẽ tác động đến mặt tâm lý của học
sinh”, dạy các em những bài học về sự tử tế và
chân thành.

Câu 4: Trong 6 bài tập của thầy Đức Anh, em tâm đắc
với bài tập nào nhất? Vì sao? (Trả lời khoảng từ 3 – 5
dòng)

* Các em có thể lựa chọn một trong 6 bài tập
* Gợi ý. Bài tập số 1 về cái ôm để lại cho em ấn
tượng sâu sắc nhất bởi nó không chỉ là một cái ôm
chia sẻ về việc kết quả học tập không như ý mà nó
còn là thêm động lực cho các bạn học sinh trong
tương lai mà nó cũng là một cách động viên tốt
nhất mà bố mẹ dành cho người con của mình.

II. Tạo lập văn bản
Câu 1. Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng
một trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em
về thông điệp sống: “Hãy là người tử tế”.
- Xác định vấn đề nghị luận: Người tử tế
trong cuộc sống hiện nay.
- Phân tích
+ Người tử tế?

- Phân tích
+ Người tử tế là người sống lương thiện, không
bao giờ nghĩ xấu về ai và làm hại ai, luôn giúp đỡ
mọi người và chia sẻ với những người có hoàn
cảnh khó khăn.
+ Biểu hiện của người sống tử tế: Luôn sẵn sàng
mở lòng giúp đỡ những người xung quanh. Cho đi
mà không yêu cầu đền đáp. Sống trung thực,
không gian dối, vụ lợi. Sống đúng lương tâm, suy
nghĩ, cảm xúc của bản thân.....

- Ý nghĩa của lối sống tử tế:
+ Luôn được mọi người kính trọng, nể phục.
+ Bản thân có được sự thanh thản trong tâm hồn.
- Tại sao trước hết phải là người tử tế?
+ Tử tế chính là biểu hiện của niềm tin vào cuộc
sống tốt đẹp. Vì thế, tử tế cũng chính là biết yêu
cuộc sống này, có như vậy bạn mới có thể sống
một cách tốt nhất.
+ Khi bạn biết đối xử tử tế với mọi người cũng là
lúc bạn nhận được sự tử tế từ xã hội.

- Kết quả:
+ Tử tế sẽ khiến cho các mối quan hệ trở nên
tốt đẹp hơn.
+ Sự tử tế là biểu hiện của sự thiện tâm, đức
độ. Khi con người biết làm đẹp tâm của mình,
khi đó họ mới trở thành người thực sự có giá
trị.

- Bàn, mở rộng:
+ Phê phán những con người sống ích kỉ, giả
dối.
+ Liên hệ / bài học bản thân: Em đã thể hiện
sự tử tế của mình trong cuộc sống như thế
nào? 
* Tóm lại. Sự tử tế là nguồn cội cho những
điều tốt đẹp, hãy trân trọng và phát huy nó.

Câu 2. Phân tích nhân vật anh thanh niên
trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” của
Nguyễn Thành Long (SGK Ngữ văn 9, tập 1)
để thấy được vẻ đẹp trong cách sống, tâm hồn
và những suy nghĩ của nhân vật.
(Xem lại phần hướng dẫn, gợi ý trong tài liệu)

Hướng dẫn học tập
- Đọc lại tài liệu gợi ý câu 2.II (Đề 5)
- Làm hoàn chỉnh phần II: Tạo lập văn bản.
- Tìm hiểu phần gợi ý của đề 6.