PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN LONG HỒ
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TÂN HẠNH

CHÀO MỪNG QUÝ QUÍ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ TIẾT DẠY
HOÁ HỌC 9
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THÀNH LONG

GIẢI MÃ Ô SỐ

1

2

3

4

5

Để phân biệt dung dịch glucozo và dung dịch
saccarozo ta có thể dung chất nào sau đây?

a. Dung dịch NaOH
b. Quỳ tím
c. Dung dịch Bạc nitrat trong amoniac
d. Dung dịch H2SO4 đặc

1

Saccarozo bị thuỷ phân tạo ra chất nào sau
đây?

a. Tinh bột và glucozo
b. Glucozo
c. Tinh bột
d. Glucozo và Fructozo

2

Trong tự nhiên Saccarozo có nhiều nhất
trong loại cây nào nhất?

a. Củ cải trắng
b. Nho
c. Mía
d. Thốt nốt

3

Đường mía là loại đường nào sau đây

a. Mantozo
b. Glucozo
c. Fructozo
d. Saccarozo

4

Bệnh nhân phải tiếp đường (tiêm hoặc truyền dung dịch
đường vào tĩnh mạch), đó là loại đường nào trong số các
loại đường sau

a. Saccarozo
b. Glucozo
c. Fructozo
d. Mantozo

5

Bài 24
TINH BỘT
VÀ
XENLULOZO

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
NỘI
DUNG
CHÍN
H
CỦA
BÀI

1. TRẠNG THÁI TỰ
NHIÊN
2. TÍNH CHẤT VẬT LÍ
3. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO PHÂN TỬ
4. TÍNH CHẤT HÓA
HỌC
5. ỨNG
DỤNG

I. TRẠNG
THÁI TỰ
NHIÊN

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

Trạng
thái
tự
nhiên

I. TRẠNG THÁI TỰ
NHIÊN
Tinh bột có nhiều trong các loại hạt, củ, quả
như lúa, ngô, khoai, sắn ...
Xenlulozo là thành phần chủ yếu trong sợi
bông, tre, gỗ, nứa, ...

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

Trạng
thái
tự

Ngô chứa
70% tinh bột

Gạo chứa
75% tinh bột

Bông chứa
98%
xenlulozo

Gỗ chứa
40-50%
xenlulozo

Sắn chứa
80% tinh bột

nhiên

Tre chứa
45-55%
xenlulozo

I. TÍNH CHẤT
VẬT LÍ

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

Tính
chất
vật lí

Bột gạo
(Tinh bột)

Giấy A4
(Xenlulozo)

Quan sát: Trạng thái,màu sắc của tinh bột và
Xenlulozo?
Tinh bột và xenlulozo là chất rắn, màu
trắng.

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

Tính
chất
vật lí

* Thí nghiệm: Lần lượt cho một
ít tinh bột (bột gạo), xenlulozơ
(giấy A4) vào hai ống nghiệm
thêm nước vào lắc nhẹ, sau đó
đun nóng hai ống nghiệm. Quan
sát và nhận xét hiện tượng
trước và sau khi đun nóng.
Tinh bột là chất rắn màu trắng, không ta trong
nước ở điều kiện thường, nhưng tan trong nước
nóng tạo thành dung dịch keo, gọi là hồ tinh
bột.
Xenlulozo là chất rắn màu trắng, không tan

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ
Tính
chất
vật lí

Tinh bột là chất rắn màu
trắng, không ta trong nước ở
điều kiện thường, nhưng tan
trong nước nóng tạo thành
dung dịch keo, gọi là hồ tinh
bột.
Xenlulozo là chất rắn màu
trắng, không tan trong nước
ngay cả khi đun nóng.

III. ĐẶC ĐIỂM
CẤU TẠO
PHÂN TỬ

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
Đặc
điểm

Tinh bột và xenlulozo có đặc điểm cấu
tạo như thế nào?

cấu
tạo
phân
tử

Tinh bột và xenlulozo có đặc điểm do nhiều
nhóm -C6H10O5- liên kết với nhau tạo thành.
...-C6H10O5-C6H10O5-C6H10O5-…
Viết gọn: (-C6H10O5-)n

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
-C6H10O5-

đặc
điểm
cấu
tạo
phân
tử

Ví dụ:
Phân tử tinh bột/Xenlulozo

Nhóm -C6H10O5- được gọi là mắt xích trong phân
tử
Tinh bột: n 1.200 –
(-C6H10O5-)n
6.000
Xenlulozo: n 10.000 – 14.000

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
Đặc
điểm

(-C6H10O5-)n

Tinh bột: n 1.200 – 6.000
Xenlulozo: n 10.000 – 14.000

cấu
tạo
phân
tử

Phân tử khối của tinh bột và xenlulozo của chất
nào lớn hơn? Vì sao?
Phân tử khối của xenlulozo lớn hơn của
tinh bột rất nhiều do n trong CTPT của
xenlulozo lớn hơn n trong CTPT của tinh
bột rất nhiều.

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
Đặc
điểm

Tinh bột và xenlulozo đều có công thức
phân tử là (-C6H10O5-)n. Vậy chúng có phải
đồng phân của nhau hay không?

cấu
tạo
phân
Tử

Tinh bột và xenlulozo không phải là đồng phân
của nhau do n trong CTPT của tinh bột khác với
n trong CTPT của xenlulozo.

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
Đặc
điểm
cấu
tạo
phân
tử
Xenluloz
o

Tinh bột

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
Đặc
điểm

III. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO PHÂN
TỬ có phân tử khối rất lớn .
Tinh bột và xenlulozơ

cấu

Tinh bột và xenlulozơ được tạo thành do nhiều
nhóm -C6H10O5- liên kết lại với nhau .

tạo

...-C6H10O5-C6H10O5-C6H10O5-…

phân
tử

Viết gọn: (-C6H10O5-)n

Nhóm -C6H10O5- được gọi là mắt xích trong phân
tử
n: số mắt xích
Tinh bột: n 1.200 – 6.000
Xenlulozo: n 10.000 – 14.000

IV. TÍNH
CHẤT HOÁ
HỌC

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
IV. TÍNH CHẤT HOÁ
HỌC
1. Phản ứng
thuỷ
Tính
chất
hoá
học

phân

Ở nhiệt độ thường, tinh bột
và xenlulozơ bị thủy phân
thành glucozơ nhờ xúc tác
của các enzim thích hợp .

Tinh bột

Enzim
amilaza

Mantozo

Enzim
mantaza

Glucozo

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
Tại sao khi nhai cơm kĩ sẽ
thấy vị ngọt?
Tính
chất
hoá
học

Cơm chứa một lượng lớn tinh bột, khi ăn cơm tuyến
nước bọt của người có các enzim. Khi nhai cơm kĩ trộn
đều, tuyến nước bọt làm tăng cơ hội chuyển hoá một
lượng tinh bột thành mantozo và glucozo
Tinh bột

Enzim
amilaza

Mantozo

Enzim
mantaza

Glucozo

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

TÍNH
CHẤT

1. Phản ứng thuỷ
phân
Nếu đun tinh bột hoặc xenlulozơ với dung dịch
axit thì xảy ra quá trình gì? Sản phẩm thu
được là chất gì ?

HOÁ
HỌC

(-C6H10O5-)n + nH2O
Tinh
nC6H12O6
bột/Xenlulozo

to
axit

Glucozo

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
2. Tác dụng của tinh bột với Iốt
Thí nghiệm:
TÍNH
CHẤT
HOÁ
HỌC

STT

Cách tiến hành

Hiện tượng

Nhỏ vài giọt dung dịch iot
vào ống nghiệm đựng hồ
Bước 1
tinh bột. Quan sát
hiện
tượng

Hồ tinh bột xuất
hiện màu xanh

Đun nóng ống nghiệm .
Bước 2
Quan sát hiện tượng.

Màu xanh
biến mất

Bước 3

Để nguội

Màu xanh
xuất hiện lại

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

TÍNH
CHẤT
HOÁ
HỌC

2. Tác dụng của tinh bột với
Iốt
Nhỏ vài giọt dung dịch iot vào ống nghiệm đựng hồ
tinh bột, thấy xuất hiện màu xanh đặc trưng.
Đun nóng, màu xanh biến mất; để nguội, màu xanh
lại hiện ra.

Giải thích: Khi ở nhiệt độ thường phân tử tinh
bột hấp thụ Iốt tạo dung dịch màu xanh, khi
đun nóng Iốt thoát ra khỏi phân tử tinh bột, khi
nguội lại thì tinh bột hấp thụ Iốt trở lại tạo
dung dịch màu xanh.

V. ỨNG
DỤNG

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
Tinh bột và xenlulozo được tạo thành trong cây xanh
nhờ quá trình quang hợp
Ánh sáng

Ứng
dụng

6nCO2 + 5nH2O
Clorophin
nO2

(-C6H10O5-)n +

TINH BỘT VÀ XENLULOZO
Tinh bột

Ứng
dụng

Tinh bột là thức ăn quan trọng của con người, là nguyên
liệu để sản xuất đường glucozo và rượu etylic.

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

Ứng
dụng

Xenluloz
o

Xenlulozo là nguyên liệu để sản xuất giấy, vải sợi, đồ
gỗ

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

1

3

5

2
4

6

Số mắt xích trong phân tử tinh bột
trong khoảng

A

1.200-6.000

C 10.000-14.000

B 12.000-14.000

D

6.000-10.000

Số mắt xích trong phân tử xenlulozo
trong khoảng
A

1.200 – 1.600

B

10.000 – 14.000

C

14.000 – 15.000

D

15.000 – 16.000

Chất nào sao đây không tham gia phản ứng
thuỷ phân

A

Tinh bột

B

Xenlulozo

C

Glucozo

D

Sacarozo

Nhỏ vài giọt dung dịch Iốt vào ống nghiệm
đựng hồ tinh bột thấy xuất hiện màu

A

Đỏ

B

Xanh

C

Tím

D

Vàng nhạt

Để phân biệt xenlulozo và tinh bột người ta
dùng

A

Glucozo

B

Quì tím

C

Iốt

D

NaCl

Nhận xét nào sau đây là đúng

Tinh bột và xenlulozo đều tạo ra từ quá trình
A
quang hợp của cây
Tinh bột và xenlulozo đều có cùng số mắt
B xích trong phân tử

C

Tinh bột và xenlulozo có phân tử khối bằng
nhau

D Tinh bột và xenlulozo đều dễ tan trong nước

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

TINH BỘT VÀ XENLULOZO

Hướng
dẫn
về
nhà

- Học bài và làm bài tập 1,2,3,4/158
SGK.
- Xem trước bài 53: “Protein”

XIN CHÂN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ ĐÃ DỰ GIỜ TIẾT DẠY
CHÚC QUÝ THẦY CÔ NHIỀU SỨC KHỎE
VÀ THÀNH CÔNG TRONG CÔNG VIỆC!
TRÂN TRỌNG KÍNH CHÀO!