GIỚI THIỆU BÀI
HỌC VÀ TRI
THỨC NGỮ
VĂN

- Em hãy kể ra một vài tình huống
mà con người rơi vào tâm trạng
đau đớn.
- Bản thân em đã trải qua tình
huống đau đớn nào chưa? Nếu có
thì hãy chia sẻ lại cách mà em đã
vượt qua nỗi đau đó.

Chủ đề bài học: Đối diện với nỗi đau
Thể loại
VB đọc chính: thể loại bi kịch.
+ VB1: Rô-mê-ô và Giu-li-ét (trích, Uy-li-am Sếch-xpia)
+ VB2: Lơ Xít (trích, Coóc-nây)
VB truyện ngắn kết nối chủ điểm:
Bí ẩn của làn nước (Bảo Ninh)

Rô-mê-ô và Giuli-ét
(trích, Uy-li-am Sếch-xpia)

HOẠT ĐỘNG 1
KHỞI ĐỘNG

Xem video bài hát A time
for us (nhạc phim Rô-mê-ô
và Giu-li-et bản 1968).
Câu hỏi: Chia sẻ cảm nhận
của em về mối tình của Rômê-ô và Giu-li-et qua giai
điệu bài hát và những hình
ảnh của bộ phim.

1

2

3

HOẠT ĐỘNG 2
HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tri thức thể loại bi kịch

Phiếu học tập số 1
Tìm hiểu Tri thức thể loại bi kịch
Đọc mục Tri thức ngữ văn (SHS/tr 117),
hoàn thành vào các chỗ trống sau

1

a.Xung đột trong bi kịch là

2

b.Xung đột trong bi kịch nảy sinh do
c.Nhân vật bi kịch là những con người
d.Lời thoại trong bi kịch
e.Đề tài của bi kịch thường
f.Cốt truyện của bi kịch

3

Xung đột trong kịch
Là xung đột không thể giải
quyết giữa khát vọng cao đẹp
của con người với khả năng,
tình thế thực hiện.

Nhân vật bi kịch
Là những con người có sức mạnh lớn
lao, phẩm chất cao cả, mang trong mình
những lí tưởng, khát vọng đẹp đẽ,...
nhưng phải đối mặt với số phận nghiệt
ngã, những quyết định khó khăn, sự
không thuận lợi của hoàn cảnh,...
Phẩm chất, khát vọng > < Số phận,
hoàn cảnh

Lời thoại trong
bi kịch
Thể hiện sự căng
thẳng,
những
giằng xé nội tâm,
có tính hùng biện,
triết lí, mĩ lệ, trau
chuốt...

Đề tài bi kịch
Thường mượn từ
lịch sử hay huyền
thoại, đề cập những
vấn đề lớn, có tính
vĩnh cửu của cuộc
sống con người.

Cốt truyện của
bi kịch
Biểu thị chuỗi
hành động tuân
theo quy tắc nhân
quả, dẫn tới kết
cục bi thảm của
nhân vật chính.

2. Đọc văn bản
- Đọc
- Tìm hiểu chú thích (1), từ khó

3. Tìm hiểu chung về tác giả và
tác phẩm
3.1. Tác giả Uy-li-am Sếch-xpia
- Uy-li-am Sếch-xpia là nhà soạn kịch, nhà thơ
nổi tiếng nhất của nước Anh thời Phục hưng.
- Quê hương, gia đình: ông sinh ra và lớn lên
tại thị trấn Xtơ-rét-phớt (Stratford) ở tây nam
nước Anh trong một gia đình buôn bán len dạ.

Cuộc đời
+ Khoảng năm 14 tuổi, do gia đình
sa sút, Sếch-xpia phải thôi học.
+ Khoảng năm 1585, ông lên thủ đô
kiếm sống, tham gia giúp việc cho
một đoàn kịch, trở thành diễn viên,
nhà soạn kịch kiêm đạo diễn, rồi
người đồng sở hữu đoàn kịch.
+ Năm 1599, Sếch-xpia tham gia
dựng nên Nhà hát Địa Cầu.

Sự nghiệp sáng tác
+ Gồm 37 vở kịch , 4 bản trường ca và
154 bài thơ Xon-nê (sonnet), được dịch
ra nhiều ngôn ngữ khác nhau. 
+ Kịch của Sếch-xpia bao gồm nhiều thể
loại (kịch lịch sử, hài kịch, bi kịch, bi hài
kịch), trong đó nổi bật là bi kịch với
nhiều kiệt tác như: Rô-mê-ô và Giu-li-ét,
Vua Lia, Ô-ten-lô, Mắc-bét và đặc biệt là
Hăm-lét.

3.2. Vở kịch Rô-mê-ô và Giu-li-et
- Vở kịch được viết vào năm 1595.
- Gồm 5 hồi bằng thơ xen lẫn văn xuôi.
- Vở kịch dựa trên câu chuyện có thật về mối hận
thù giữa hai dòng họ Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét,
tại thành Vê-rô-na (I-ta-li-a) thời Trung cổ.
- Tóm tắt: chú thích (1), SHS/Tr.118.
- Xung đột chính: xung đột giữa khát vọng cao
đẹp của nhân vật với đời sống thực tiễn của xã hội
(sự hận thù của hai dòng họ).

4. Tìm hiểu đoạn trích
Rô-mê-ô và Giu-li-et
- Vị trí của đoạn trích: thuộc
cảnh 2 hồi 2 của vở kịch.
- Nhân vật: Rô-mê-ô và Giu-li-ét.
- Sự việc: Cuộc gặp gỡ giữa Rômê-ô và Giu-li-et.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02
1. Tình thế gặp gỡ giữa Rô-mê-ô và Giu-li-et:
- Mối quan hệ giữa hai người: ..........................................................
- Không gian.........................................
- Thời gian.............................................
2. Dựa vào phần tóm tắt vở kịch, hãy cho biết hành động thổ lộ tình yêu của Rômê-ô và Giu-li-et trong đoạn trích có liên hệ như thế nào với chuỗi hành động
tiếp theo của hai nhân vật và kết cục của vở kịch?
...............................................................
3. Rút ra những xung đột trong toàn bộ vở kịch được đề cập trong đoạn trích.

1

................................................................

2

3

1. Tình thế gặp gỡ và xung đột kịch
1.1. Tình thế gặp gỡ giữa Rô-mê-ô và Giu-li-ét
- Mối quan hệ giữa hai người: Rô-mê-ô là con trai
nhà Môn-ta-ghiu; Giu-li-ét là con gái nhà Ca-piu-let
- Không gian: vườn nhà Giu-li-ét
- Thời gian: đêm khuya, trăng sáng
=> Hai nhân vật đã bất chấp mối thù dòng họ để
gặp nhau và bày tỏ tình yêu.

1.2. Mối liên hệ giữa cuộc gặp gỡ trong đoạn
trích với cốt truyện của vở kịch
Sự kiện Rô-mê-ô gặp Giu-li-ét trong vườn nhà Ca-piu-lét, hai người
bày tỏ tình yêu mặc dù biết hai gia đình có mối thâm thù sẽ dẫn đến
những sự kiện khác như: bí mật làm lễ thành hôn; Giu-li-ét chấp nhận
uống thuốc ngủ giả chết để cưỡng lại sự sắp đặt hôn nhân của gia
đình và chờ đợi Rô-mê-ô trở về; Rô-mê-ô bí mật trở về, tưởng Giu-liét chết thật nên tự sát; Giu-li-ét tự sát khi thấy Rô-mê-ô chết.
Kết cục của vở kịch: Cái chết của hai nhân vật là kết cục tất yếu khi
hai dòng họ vẫn giữ mối thù hận mà đôi trẻ thì lại chẳng thể từ bỏ
tình yêu.
5

=>Vở kịch khẳng định một
chân lí cao đẹp: không gì có
thể ngăn cản được tình yêu.
Tình yêu và sự quên thân của
họ khiến cho hai dòng họ
tỉnh ngộ và đi đến hoà giải.
Cái chết của Rô-mê-ô và
Giu-li-ét khích lệ con người
tin tưởng vào sức mạnh của
tình yêu, khẳng định cuộc
sống không nên hận thù.

1.3. Xung đột kịch trong
đoạn trích
Những xung đột được đề cập tới
trong vở kịch: xung đột giữa hai dòng
họ, xung đột giữa lễ giáo phong kiến
và quyền tự do yêu đương.

2. Lời thoại và diễn biến tâm trạng nhân vật
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 03
Nhân vật

Lời độc
thoại

Lời đối
thoại

Tâm trạng
nhân vật

Rô-mê-ô

 

 

 

Giu-li-ét

 

 

 

- Nhận xét cách bày tỏ tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét.
..........................................................
- Nhận xét tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét
...........................................................

2.1. Nhân vật Rô-mê-ô

Những lời độc thoại
Chàng đã ví vẻ đẹp của nàng như mặt trời:“Đấy là phương Đông, và nàng Giuli-et là mặt trời!”
Say sưa ca ngợi mắt Rô-mê-ô như các vì sao: “Chẳng qua hai ngôi sao đẹp
nhất bầu trời đi vắng, đã thiết tha nhờ mắt nàng lấp lánh, chờ đến lúc sao về”.
Sự so sánh được đẩy lên cấp độ cao hơn bằng một sự tự vấn: “Ừ, nếu mắt nàng
lên thay cho sao và sao xuống nằm dưới đôi lông mày kia thì thế nào nhỉ”.
Khao khát chinh phục, yêu đương hết sức mãnh liệt: Kìa! Nàng tì má lên bàn
tay! Ôi! Ước gì ta là chiếc bao tay, để được mơn trớn gò má ấy!

 Cách nói hoa mĩ, nhiều
hình ảnh (mặt trời, trăng,
sao), nhiều thán từ (dùng khá
nhiều câu cảm thán thể hiện
cảm xúc trào dâng), nhiều so
sánh ví von... Điều này thể
hiện tính chất mĩ lệ, trau
chuốt của ngôn từ bi kịch.

Những lời đối thoại
Nếu được Giu-li-et gọi là “người yêu”, chàng sẵn
sàng từ bỏ tên, họ: “Tôi không muốn bao giờ là
Rô-mê-ô nữa”, “Nếu chính tay tôi đã viết tên đó,
thì tôi xin xé nát nó ra” “tôi chẳng phải Rô-mê-ô
mà cũng chẳng thuộc họ Môn-ta-ghiu”.
Vượt qua những nguy hiểm: “tường vườn này
cao”, sự hận thù của hai dòng họ... nhờ “đôi
cánh của tình yêu”. Với Rô-mê-ô, “Mà cái gì
tình yêu dám làm là làm được”.

Nhận xét về tình cảm
của Rô-mê-ô
- Tìm mọi cách, mọi lời có cánh để thể hiện
lòng mình chủ động và đầy say mê.
- Là một chàng trai mạnh mẽ, đến với tình yêu
chân thành, say đắm và dám vượt lên trên tất
cả sự trở ngại để được sống với rung cảm của
con tim. Đây là cảm xúc của con người đang
yêu và đang được tình yêu đáp lại.

2.2. Nhân vật
Giu-li-ét

Những lời độc thoại

Bày tỏ tình yêu trực tiếp,
không ngại ngùng: “chỉ
có tên họ chàng là thù
địch của em thôi”, “…
chàng hãy đem tên họ
ấy, nó đâu phải xương
thịt của chàng, đổi lấy
cả em đây”.

Như tự chất vấn
mình rồi lại tự trả
lời mình: Cái tên nó
có nghĩa gì đâu...

Tự đề xuất giải pháp:
Chàng hãy vứt bỏ tên họ
của chàng đi. Nàng thật
táo bạo: Nó đâu phải
xương thịt của chàng...đổi
lấy cả em đây.

Những lời đối thoại
Khi biết người đang trò chuyện với
mình là Rô-mê-ô, Giu-li-ét đã nhắc
đến dòng họ Môn-ta-ghiu; lo lắng
cho Rô-mê-ô: “Chàng làm thế nào
mà vào được chốn này?...khó lòng
thoát chết.”, “Họ mà bắt gặp
chàng thì họ giết chàng mất”, “Em
cầu mong cho họ đừng bắt gặp
chàng nơi đây”

Bày tỏ trực tiếp tình
yêu
của
mình:
“chàng Môn-ta-ghiu
tuấn tú ơi..cho em là
kẻ trăng hoa”

Không muốn Rô-mê-ô
phải thề thốt, bởi mình
đã trao lời ước hẹn, thề
nguyền và cũng tin vào
tình yêu của Rô-mê-ô:
“lòng
em
mênh
mông....là vô tận”

Nhận xét về tình cảm của Giu-li-ét
- Chủ động bày tỏ tình yêu của mình.
- Sẵn sàng đón nhận tình yêu, bất chấp
sự hận thù của hai dòng họ. Đó là khát
vọng được sống thật với con người của
mình. Tuy nhiên, ở nàng sự lo lắng về
mối thù giữa hai dòng họ luộn hiện hữu.

Nhận xét chung

Về lời thoại của nhân vật
+ 6 lời thoại đầu: Họ nói về nhau chứ không nói
với nhau. Đó là những lời độc thoại bày tỏ nỗi
lòng suy nghĩ của nhân vật.
++ Lời độc thoại nội tâm: bày tỏ thành thật,
không cần giấu diếm, chứa đựng cảm xúc chân
thành, đằm thắm.
++ Độc thoại có hàm chứa đối thoại: làm cho
lời độc thoại thêm sinh động, nhiều màu sắc.
+ 13 lời thoại sau: là những lời đối thoại thông
thường giữa hai nhân vật.
=> Lời thoại bi kịch mang tính chất mĩ lệ, trau chuốt

Tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét
+ Đó là một tình yêu say đắm. Họ luôn đồng
hướng trong cảm xúc: cùng hình dung về nhau
trong những vẻ đẹp cao quý, luôn dành cho nhau
những cách gọi thể hiện sự trân trọng.
+ Tình yêu ấy gặp những rào cản: bức tường cao
nhà Giu-li-ét (rào cản hữu hình); sự hận thù của
hai dòng họ (rào cản vô hình)
+ Tình yêu trong sáng diễn ra trên cái nền của thù
hận; thù hận bị đẩy lùi chỉ còn lại tình đời tình
người bao la, phù hợp với lí tưởng nhân văn.

III. TỔNG KẾT

1. Chủ đề
- Ca ngợi tình yêu tự do vượt
lên trên sự hận thù.
- Vở kịch hướng người đọc
(người xem) đến những giá
trị nhân văn cao cả.

2. Nghệ thuật
- Xây dựng bối cảnh không gian và thời gian tinh tế, hợp lý với
cuộc trò chuyện của hai nhân vật, làm nổi bật tính chất của bi
kịch tình yêu nam nữ.
- Lời thoại bi kịch mang tính chất mĩ lệ, trau chuốt diễn tả thành
công những cung bậc tình yêu tinh tế nhất của Rô-mê-ô và Giuli-ét. Xây dựng ngôn ngữ độc thoại, đối thoại độc đáo diễn tả rõ
nét các sắc thái tâm trạng phức tạp của nhân vật.
- Nghệ thuật so sánh trong lời thoại bay bổng, lãng mạn, phù hợp
với những tâm hồn đang yêu, với tình yêu hết sức trong sáng của
Rô-mê-ô và Giu-li-ét.
- Miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc, nhất là tâm lí nhân vật qua
những độc thoại nội tâm…

3. Cách đọc văn bản bi kịch
- Đọc kĩ lời giới thiệu để có hiểu biết chung về tác giả, tác phẩm,
hoàn cảnh ra đời, vị trí của đoạn trích.
- Tập trung vào lời thoại của nhân vật để xác định quan hệ của các
nhân vật, tìm hiểu đặc điểm, tính cách của từng nhân vật.
- Phân tích hành động kịch, diễn biến cốt truyện; phân tích xung
đột kịch.
- Qua diễn tiến của xung đột, thái độ, hành động, số phận của nhân
vật trong xung đột nêu rõ chủ đề, ý nghĩa xã hội của tác phẩm.

HOẠT ĐỘNG 3
LUYỆN TẬP

Yêu cầu
Cảnh thề nguyền giữa Rô-mê-ô và Giu-li-ét
trong đoạn trích gợi em liên tưởng đến cảnh
thề nguyền nào trong văn học Việt Nam?
Nêu suy nghĩ của em về điểm giống và khác
nhau của những cảnh đó.

HOẠT ĐỘNG 4
VẬN DỤNG

Nhiệm vụ 1
Viết kết nối với đọc
Đề bài
Dựa vào xung đột mà Sếch-xpia đề cập
trong vở Rô-mê-ô và Giu-li-ét và thực tiễn
cuộc sống, hãy viết đoạn văn (khoảng 7 –
9 câu) trình bày suy nghĩ của em về khát
vọng tình yêu của con người.

Bảng kiểm kĩ năng viết
đoạn văn
STT

Tiêu chí

Đạt

1

Đảm bảo hình thức đoạn văn với dung lượng  
khoảng 7 – 9 câu.
Đoạn văn đúng chủ đề: Suy nghĩ về khát vọng tình  
yêu của con người.
Đoạn văn đảm bảo tính liên kết giữa các câu trong  
đoạn văn.
Đoạn văn đảm bảo về yêu cầu về chính tả, cách sử  
dụng từ ngữ, ngữ pháp.

3

2
3
4

1

 
 
 
 

Chưa
đạt

Nhiệm vụ 2
Sân khấu hóa tác
phẩm văn học
Sân khấu hóa đoạn trích
kịch “Rô-mê-ô và Giu-li-ét

BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
NHÓM:..............................
STT

Nội dung
công việc

Thời gian Thành viên
thực hiện phụ trách

1

.......

.......

.......

2

.......

.......

.......

3

.......

.......

.......

...

.......

.......

.......

Thực hiện theo các bước sau
Tổ chức xây dựng kịch bản
Phân công vai diễn
Tổ chức tập dượt theo kịch bản
Diễn thử và chuẩn bị biểu diễn
chính thức
Tổ chức biểu diễn

Rubric đánh giá sản phẩm
Sân khấu hóa
đoạn trích kịch