Thách đấu
Nhiệm vụ: Em hãy nêu những
hậu quả của hiện tượng biến đổi
khí hậu toàn cầu

Bài 6: Những vấn đề toàn cầu (Văn bản nghị
luận)

Văn bản

Bài phát biểu
của Tổng thư kí Liên
hợp quốc
về biến đổi khí hậu

An-tô-ni-ô Gu-tê-rét

I.
Trải nghiệm cùng
văn bản

1. Đọc – chú thích
a. Đọc
- Đọc nối tiếp
- Đọc to, rõ ràng
- Chú ý chiến lược đọc Theo dõi, suy
luận

1. Suy luận: Mục đích Mục đích của đoạn này là nêu lí do vì sao nhân loại cần
của đoạn văn này là gì? hành động khẩn cấp để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu
toàn cầu (vì biến đổi khí hậu là vấn đề có tính chất hạn
định và chúng ta đang ở thời điểm có tính hạn định, đây là
vấn đề đe doạ trực tiếp đến sự tồn vong của nhân loại,…).
2. Theo dõi: Theo tác Theo tác giả, biến đổi khí hậu đã gây nên những hậu quả
giả, biến đổi khí hậu đã như: Băng ở vùng biển Bắc Cực đang biến mất, sự nóng
gây nên những hậu quả lên đột ngột ở Bắc Cực đang làm biến đổi khí hậu ở Bắc
bán
cầu,
nạn
cháy
rừng
kéo
dài
và
lan
xa
hơn,…
gì?
3. Suy luận: Các giải Các giải pháp được nêu ra trong đoạn văn này hướng đến
pháp được để xuất trong các quốc gia giàu có vì đó là những quốc gia chịu trách
nhiệm
nhiều
nhất
về
khủng
hoảng
khí
hậu
toàn
cầu.
đoạn văn này chủ yếu
hướng đến những đối
tượng nào?

1. Đọc – chú thích
b. Chú thích
- Hạn định: định
trước một giới
hạn, một chừng
mực; ở đây ý nói
hạn định về thời
gian, nhằm nhấn
mạnh sự cấp bách
của việc ứng phó
với biến đổi khí
hậu.

- Phi mã: có
tốc độ diễn ra
nhanh chóng
- Diệt chủng:
làm cho bị mất
hẳn nòi giống

- Khí nhà kính: một
loại khí hấp thụ và
phát ra năng lượng
bức xạ ở bước sóng
nhiệt hồng ngoại, gây
ra hiệu ứng nhà kính

1. Đọc – chú thích
b. Chú thích
- Hạn định: định
trước một giới
hạn, một chừng
mực; ở đây ý nói
hạn định về thời
gian, nhằm nhấn
mạnh sự cấp bách
của việc ứng phó
với biến đổi khí
hậu.

- Phi mã: có
tốc độ diễn ra
nhanh chóng
- Diệt chủng:
làm cho bị mất
hẳn nòi giống

- Khí nhà kính: một
loại khí hấp thụ và
phát ra năng lượng
bức xạ ở bước sóng
nhiệt hồng ngoại, gây
ra hiệu ứng nhà kính

- Cực đoan: có
mức độ nghiêm
trọng,
khắc
nghiệt hơn rất
nhiều so với
thường thấy.

2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả
An- tô-ni-ô Gu-tê-rét
- Là một chính trị gia người Bồ Đào
Nha.
- Tổng thư kí của Liên Hợp Quốc từ
năm 2017.

2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác: Ngày 10-092018, tại trụ sở Liên Hợp Quốc, Tổng
thư kí đã phát biểu hướng tới các nhà
lãnh đạo các quốc gia thành viên Liên
hợp quốc và toàn nhân loại, nhằm kêu
gọi những hành động cụ thể, quyết liệt
để ứng phó với biến đổi khí hậu.

2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
- Xuất xứ: in trong Những bài diễn văn
làm thay đổi thế giới từ 1945 đến nay, Calô Ba-ta, Huy Toàn dịch, NXB Kim Đồng,
20022.
- Thể loại: nghị luận (nghị luận xã hội)
- PTBĐ chính: nghị luận

II.
Suy ngẫm và
phản hồi

Gv cử 4 bạn: Tổng thư kí (1, nhiệm vụ: nhận xét câu trả lời của các cử tri), uỷ viên (3,
nhiệm vụ: vấn đáp lại các câu trả lời của cử tri)
Gv chuẩn bị 1 hộp câu hỏi cử tri gồm các câu hỏi sau:
+ (1) Xác định luận đề của văn bản. Xác định bố cục và các luận điểm của văn bản.
+ (2) Em có nhận xét gì về cách người viết trình bày các bằng chứng trong phần 2 của văn
bản?
+ (3) Trong phần 3, những giải pháp nào đã
được nêu nhằm giải quyết vấn đề khủng hoảng
khí hậu? Em có nhận xét gì về những giải pháp
Họp
ấy?
cùng
+ (4) Ở phần 4, người viết nhấn mạnh vai trò
lãnh đạo của người trẻ và phụ nữ trong việc
Tổng
ứng phó với biến đổi khí hậu. Em suy nghĩ như
thư kí
thế nào về ý tưởng này?
+ (5) Theo em, thông điệp mà văn bản muốn
gửi đến người đọc là gì?
Gv gọi ngẫu nhiên các bạn trong lớp (vai cử
tri), bốc thăm và trả lời câu hỏi.

1.
đề, luận điểm trong văn bản

Luận đề: vấn đề biến đối khí hậu toàn cầu
Bố cục
Luận điểm
Phần 1 (từ đầu đến làm Thực trạng biến đổi khí hậu toàn cầu và sự cần
điều cần thiết)
thiết phải giải quyết vấn đề
Phần 2 (Điều khiến cho Hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu
… đang dần cạn kiệt)
Phần 3 (Ngọn núi phía Giải pháp cho vấn đề khủng hoảng biến đổi khí
trước … gây ra)
hậu và trách nhiệm của các quốc gia giàu có
trong việc giải quyết vấn đề này
Phần 4 (phần còn lại)

Khẳng định vai trò lãnh đạo của người trẻ và
phụ nữ trong việc ứng phó với vấn đề biến đổi
khí hậu

2.
lẽ và bằng chứng tiêu biểu
trong văn bản

Luận điểm
2: Hậu quả
của biến đổi
khí hậu toàn
cầu

Lí lẽ:
- Thiên tai gia tăng, thiên nhiên bị ảnh hưởng nghiêm trọng
- Cuộc sống con người trở nên khó khăn hơn.
Bằng chứng:
- Băng ở vùng Bắc Cực biến mất nhanh hơn
- Sự nóng lên đột ngột ở Bắc Cực
- Nạn cháy rừng kéo dài và nhanh
- Nhiều người phải rời xa quê hương
…

 Bằng chứng được triển khai một cách đa dạng  Tác giả đã nhìn nhận, xem
xét vấn đề một cách toàn diện.
 Góp phần làm rõ cho luận điểm 2 của phần 2 và luận đề của VB.

3.
Tính chất (đúng/sai)
ủa vấn đề đặt ra trong văn
bản

* Luận điểm: Giải pháp cho vấn
đề khủng hoảng biến đổi khí hậu
và trách nhiệm của các quốc gia
giàu có trong việc giải quyết vấn
đề này

- Giải pháp:
+ Giảm thiểu khí nhà kính
+ Nhanh chóng thoát khỏi sự phụ
thuộc vào nhiên liệu hoá thạch và thay
thế chúng bằng năng lượng sạch từ
nước, gió, mặt trời
+ Ngăn chặn nạn phá rừng, phục hồi
các cánh rừng bị hư tổn và thay đổi
phương thức canh tác.
 Các giải pháp khả thi, đúng đắn,
phù hợp

* Luận điểm: Khẳng định vai
trò lãnh đạo của người trẻ và
phụ nữ trong việc ứng phó với
vấn đề biến đổi khí hậu

 Ý tưởng đúng đắn, phù hợp với
bối cảnh khí hậu toàn cầu đang
khủng hoảng và sự thiếu hụt vai trò
của những nhà lãnh đạo cũng như
mong muốn giải quyết “vấn đề có
tính hạn định” vào “thời điểm có
tính chất hạn định” như hiện nay.

4.
Thông điệp của văn
bản

Cần phải giải quyết ngay vấn
đề biến đổi khí hậu toàn cầu và
các quốc gia giàu có cần chịu
trách nhiệm chính

III.
Tổng kết

1. Nghệ thuật
- Lập luận chặt chẽ
- Hệ thống lập luận, dẫn
chứng cụ thể, xác thực
- Tông giọng khẩn trương,
thuyết phục

2. Nội dung
Bài phát biểu không chỉ cung cấp
những thông tin quan trọng về biến
đổi khí hậu mà còn khơi gợi ý thức
trách nhiệm của mỗi cá nhân trong
việc bảo vệ hành tinh. Đây là một
lời kêu gọi mạnh mẽ đến toàn nhân
loại, nhằm chung tay hành động để
xây dựng một tương lai bền vững.

3.
Lưu ý khi đọc hiểu thể loại văn nghị luận (nghị luận xã hội)
- Nhận xét, đánh giá tính chất đúng hoặc
sai của vấn đề được đặt ra trong VB.

- Phân tích luận đề,
luận điểm, lí lẽ và
bằng chứng tiêu biểu
trong VB.

- Liên hệ ý tưởng, thông
điệp trong VB với bối cảnh
lịch sử, văn hoá, xã hội khi
VB ra đời hoặc với bối
cảnh hiện tại

Thiết kế một poster hoặc infographic để trình
bày một số vấn đề cấp bách về biến đổi khí hậu
ở Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Vẽ sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng
chứng trong văn bản.
Gợi ý:
Luận đề: vấn đề biến đối khí hậu toàn cầu
Luận điểm 1:
Thực trạng biến
đổi khí hậu toàn
cầu và sự cần
thiết phải giải
quyết vấn đề

Luận điểm
2: Hậu quả
của biến đổi
khí hậu toàn
cầu

Lí lẽ Bằng chứng

Luận điểm 3: Giải pháp
cho vấn đề khủng hoảng
biến đổi khí hậu và trách
nhiệm của các quốc gia
giàu có trong việc giải
quyết vấn đề này

Lí lẽ Bằng chứng

Luận
điểm
4:
Khẳng định vai trò
lãnh đạo của người
trẻ và phụ nữ trong
việc ứng phó với vấn
đề biến đổi khí hậu

Lí lẽ Bằng chứng Lí lẽ Bằng chứng

Giúp chim
xây tổ

1

2

3

4

5

CÂU HỎI 1: Mục đích chính của bài phát biểu là gì?

A. Báo cáo tình hình kinh tế

B. Kêu gọi hành động chống
biến đổi khí hậu

C. Thảo luận về an ninh toàn
cầu

D. Giới thiệu công nghệ mới

CÂU HỎI 2: Bài phát biểu đặc biệt kêu gọi vai trò
lãnh đạo của nhóm người nào?

A. Nam giới

B. Trẻ em

C. Giới trẻ

D. Phụ nữ

CÂU HỎI 3: Theo bài phát biểu, số phận của nhân
loại phụ thuộc vào điều gì?

A. Phát triển công nghệ

B. Tăng trưởng kinh tế

C. Cách chúng ta ứng phó với
thách thức về biến đổi khí hậu

D. Hợp tác quốc tế trong lĩnh
vực an ninh

CÂU HỎI 4: Trong phần 3 của bài phát biểu, giải
pháp nào không được nêu nhằm giải quyết vấn đề
khủng hoảng khí hậu?
A. Giảm thiểu nhà kính

B. Thay bằng năng lượng sạch
từ nước, gió và Mặt Trời

C. Ngăn chặn nạn phá rừng,
phục hồi các cánh rừng bị hư
tổn và thay đổi phương thức
canh tác

D. Cải tạo, nâng cấp hạ tầng

CÂU HỎI 5: Ai là đối tượng phải gánh chịu tác động
trước nhất và tồi tệ nhất của biến đổi khí hậu?

A. Các quốc gia nghèo nhất
và các dân tộc, cộng đồng dễ
bị tổn thương

B. Các quốc gia giàu có

C. Các nước công nghiệp phát
triển

D. Các quốc gia ở vùng ôn
đới