TRÒ CHƠI
NÔNG TRẠI CÀ RỐT

Quy tắc trò chơi
Trong khu vường có 10 quả cà rốt,
mỗi quả tương ứng với một câu hỏi
ngẫu nhiên. Người chơi chọn từng
quả cà rốt ngẫu nhiên để thu hoạch
vào rỗ. Khi đã chọn hết cà rốt trong
vườn thì sẽ dừng chơi và đếm cà rốt.
Chúc bạn may mắn.

Tiếp tục

THU HOẠCH CÀ RỐT GIÚP
BẠN CHỌN CÀ RỐT ĐI N

Hãy nhắc lại nội dung bao quát của văn
bản “Chiếc mũ miện dát đá be-rô”

Truyện tái hiện lại toàn
cảnh vụ trộm chiếc mũ
miện ở nhà Hôn-đơ.

Điền vào chỗ chấm: Truyện trinh thám là thể
loại……., dựa vào dựa vào những manh mối ban
đầu, người điều tra (thám tử, cảnh sát,...) từng bước
khám phá sự thật.

truyện kể lại quá trình
tìm kiếm sự thật về
một vụ án

Câu đặc biệt là loại câu bị lược bỏ một hoặc một
vài thành phần nào đó và có thể khôi phục lại
(các) thành phần bị rút gọn nhờ vào ngữ cảnh,
đúng hay sai?

Sai. Câu rút gọn

Nhân vật thám tử trong truyện trinh thám
thường có những đặc điểm, phẩm chất gì?

Có kĩ thuật điều tra vượt
trội; khả năng quan sát tinh
tường; khả năng phân tích,
suy luận, đánh giá sắc bén.

Theo em, trong truyện trinh thám, những bí mật
về thủ phạm thường được dấu kín đến cuối vụ án
nhằm mục đích gì?

Tạo nên sự hấp dẫn, khiến
người đọc tò mò, luôn ở
trong trạng thái căng thẳng

Việc sử dụng câu rút gọn có tác dụng gì?

- Tạo mối liên kết giữa các câu
- Làm cho câu ngắn gọn hơn.
- Tránh lặp lại những từ ngữ đã xuất
hiện trước đó.
- Dụng ý của người sử dụng (không
muốn nêu rõ sự vật, sự việc nào đó).

Chi tiết nào trong văn bản “Ngôi mộ cổ” có tác
dụng giúp Kỳ Phát đoán hướng tìm kho báu?

Các câu thơ và dấu triện
khắc trên bốn chiếc đĩa của
anh em nhà họ Đặng

Lời đối thoại trong truyện trinh thám có tác dụng
gì?

Góp phần mở ra manh mối
cho cuộc điều tra

Không gian trong truyện trinh thám được xác
định như thế nào?

- Nơi diễn ra hoặc lưu giữ các
manh mối về vụ án
- Không gian diễn ra các hoạt
động điều tra, khám phá những
sự thật về vụ án.

Xác định ngôi kể của văn bản “Ngôi mộ cổ”

Ngôi thứ 3

Bài 7. Hành trình khám phá sự thật

Ôn tập

Kỹ thuật công đoạn
Tóm tắt các yếu tố của truyện trinh thám được thể hiện trong các
truyện đã đọc theo mẫu phiếu sau:
Không
Các sự
Chi tiết
Văn bản gian, thời
Ngôi kể
kiện chính tiêu biểu
gian
Chiếc mũ  
 
 
 
miện dát
đá be-rô

Chủ đề
 

Ngôi
cổ

mộ  

 

 

 

 

Kẻ
nhân
diện

sát  
lộ

 

 

 

 

Văn Không gian, Các sự
bản
thời gian kiện chính

Chi tiết
tiêu biểu

Ngôi kể Chủ đề

Chiếc Không - Dấu chân - Ngoài ông Hôn-đơ, có 2 người biết chỗ Ngôi
Sự kiên
mũ gian: Vụ án trong tuyết cất giấu chiếc mũ: con trai A-thơ và thứ nhất trì, cẩn
miện xảy ra trong Vết cháu gái Me-ry
"tôi" – trọng
dát đá khuôn viên thương
- A-thơ si mê Me-ry nhưng Me-ry không bác sĩ khi xem
be-rô gia
đình trên
mặt đáp lại tình cảm của A-thơ
Oát-sân, xét các
Hôn-đơ
Gioóc
- A-thơ mê cờ bạc và đang nợ nần, giao một
vụ việc
- Thời gian: Bon-queo du với Gioóc Bơn-queo
nhân
để tránh
Vụ án xảy ra Chiếc - Ông Hôn-đơ phát hiện A-thơ cầm trên vật
việc
trong đêm có vương
tay chiếc mũ miện bị cong
trong buộc
tuyết rơi
miện
bị - Me-ry bỏ nhà ra đi và để lại lá thư, truyện tội, kết
gãy
trong đó có câu "Bác đừng lo lắng về
luận sai
tương lai của cháu vì nó đã được lo liệu
đầy đủ"
- Những dấu chân của ai đó in trên tuyết

Văn
bản

Không gian,
thời gian

Các sự
kiện chính

Chi tiết
tiêu biểu

Ngôi kể

Ngôi Không Các câu thơ và - Kỳ Phát ghép 2 Ngôi thứ 3
mộ cổ gian:
Khu dấu triện khắc câu thơ trên 4 chiếc
mộ cổ họ trên bốn chiếc đĩa thành 1 bài thơ
Đặng ở Văn đĩa của anh em thất ngôn bát cú
Lý
nhà họ Đặng
- Lí giải nghĩa của
từng câu thơ, đặc
- Thời gian:
biệt là câu “Tây
Một
đêm
một trăm giây,
trăng
thẳng một dây”
- Tìm được cửa
hầm dẫn xuống kho
báu

Chủ đề
Khi xem xét
một vụ án,
phải tìm hiểu
mọi thông tin
và suy luận
dựa trên các
thông tin xác
thực

Văn bản

Không
Các sự
Chi tiết
Ngôi kể
Chủ đề
gian, thời kiện chính
tiêu biểu
gian
Kẻ sát - Không Cảnh
sát - Đan, cựu cảnh sát bị bắn chết là Ngôi thứ Tội phạm rất
nhân lộ gian: đồn trưởng
tổ người cùng hội đi săn với Giôn, nhất "tôi" xảo quyệt,
diện cảnh sát
chức
cuộc viên đạn tìm thấy trong đầu nạn –
Giôn, khôn khéo,
Thời đấu trí cùng nhân cùng cỡ với đạn trong khẩu một nhân cần có sự
gian: Buổi Gioóc Cle- súng của Giôn.
vật trong bình
tĩnh,
tối
mơn, với sự - Fran-xơ bị giết sau khi đi Niu Ô- truyện và khôn ngoan,
tham gia của lin về và hai vợ chồng cãi nhau.
là
nghi thông minh
Giôn và Ba- - Cuộc gọi điện của một người phụ phạm
để đưa tội
brơ
nữ bí ẩn tố cáo mối quan hệ bất
phạm ra ánh
chính giữa Fran-xơ và Đan.
sáng
- Cuộc đối thoại qua điện thoại của
cảnh sát trưởng và vợ
- Gioóc Cle-mơn gọi điện cho Đenmân yêu cầu thủ tiêu tang vật

Bài 2
Các nhân vật Sơ-lốc Hôm, Kỳ Phát, Giôn Oa-rân trong ba văn bản
trên thể hiện những đặc điểm nào của nhân vật chính trong
truyện trinh thám? Tìm một số bằng chứng trong văn bản để làm
sáng tỏ ý kiến của em.

Bằng chứng
Tên Đặc điểm (của nhân vật chính
trong truyện trinh thám)
(trích trong VB)
nhân
vật
Kĩ thuật điều tra vượt trội
- Chi tiết Me-ry bỏ đi và để lại lá thư
Khả năng quan sát tinh tường - Quan sát rất kĩ các dấu chân in sâu trên
tuyết ở cửa và những dấu chân để lại trên
đường.
Việc
A-thơ
giao
du
với
nhóm
Huân
tước
Sơ-lốc
Bơn-queo.
Hôm
- Chi tiết chiếc mũ miện bị bẻ cong.
Khả năng lập luận, đánh giá - Kết nối việc A-thơ chứng kiến Me-ry lấy
sắc bén
trộm mũ miện nhưng không nói với cha
mình với việc A-thơ si mê Me-ry nhưng
không được đáp lại.

Tên
Đặc điểm
nhân vật

Bằng chứng
(trích trong VB)

Kĩ
thuật - Điều tra thông tin liên quan đến 4 chiếc đĩa cổ mà ông tổ họ Đặng để lại
điều
tra - Sử dụng dây quả dọi từ hai cành cây hướng đông, tây để xác định vị trí dẫn
đến kho báu
vượt trội
Khả năng - Quan sát đia hình, các chi tiết không gian, thời gian (12 giờ đêm, ánh trăng
quan
sát khuya) quanh khu mộ cổ của gia tộc họ Đặng để liên kết với nội dung bài thơ
luật
Đường.
tinh tường,
Quan
sát
địa
thế
của
cây
ở
khu
mộ
để
xác
định
hai
bên
tả
hữu
từ
cành
cây
nhạy bén
đâm ra hai hướng đông – tây như lời bài thơ đã báo.
Kỳ Phát
- Quan sát từng dấu vết nhỏ trên đường vào hầm mộ và đưa ra phán đoán
chính xác về việc Đặng Bá Vy và tên Nghé đã vào hầm mộ từ trước.
Khả năng - Phân tích, suy luận, giải mã được các chi tiết quan trọng trong bài thơ  Kỳ
phân tích, Phát xác định đúng đường vào hầm mộ
suy
luận - Liên kết được thông tin bí ẩn, khó lí giải trong câu thơ “Tây một trăm giây,
thẳng một dây” với quá trình viên cố đạo người Tây giúp ông tổ họ Đặng tìm
sắc bén
ra kho báu  đưa ra suy luận về việc tính khoảng cách theo 100s đồng hồ.

Đặc điểm (của nhân vật chính
Tên
trong truyện trinh thám)
nhân vật

Bằng chứng
(trích trong VB)

Khả năng quan sát tinh tường, – Quan sát từng cử động của Gioóc Cle-mơn, thấy
không bỏ sót bất cứ chi tiết nào được thái độ bình tĩnh đáng kinh ngạc, sự xảo
quyệt của hắn khi cảnh sát trưởng Scan-lân và Ba 
brơ trao đổi về manh mối tìm tang chứng mà thủ
  
phạm để lại chỗ thám tử tư Đen-mân
Giôn
Oa-rân

Khả năng phân tích, lập luận sắc – Giôn đánh giá được tác động của cú điện thoại
bén
mà cảnh sát trưởng và vợ (do Ba-brơ đóng giả) đối
với việc “tự lộ diện”, “tự rơi vào bẫy” của tên sát
nhân quỷ quyệt Gioóc Cle-mơn

Bài 3
Phân biệt câu đặc biệt và câu rút gọn. Lấy ví dụ minh hoạ.

Câu rút gọn
Câu đặc biệt
- Là loại câu bị lược bỏ một hoặc - Tồn tại như nó vốn có, không phải là loại câu
một vài thành phần nào đó và có bị lược bỏ/ rút gọn thành phần nào, do đó,
thể khôi phục lại (các) thành phần không thể khôi phục lại các thành phần đã bị
bị rút gọn nhờ ngữ cảnh.
lược bỏ/ rút gọn
- Có thể xác định được thành phần - Không có cấu tạo theo mô hình chủ ngữ – vị
còn lại trong câu rút gọn là thành ngữ mà chỉ có một nòng cốt đặc biệt (do một từ
phần gì (chủ ngữ, vị ngữ,…)
hoặc một cụm từ (trừ cụm chủ – vị) cấu tạo
thành)
Ví dụ:
- Anh đang làm gì vậy?
- Xem phim.

Ví dụ: Bộp! Tôi bị giáng một cú vào đầu đau
điếng trong khi đang cúi xem từng vết tích. Hắn!
Và một cuốn sách!

Think- pair- share
Cách viết một truyện kể sáng tạo do tưởng
tượng có những điểm gì khác với cách viết một
truyện kể sáng tạo dựa trên một truyện đã
đọc?

Tiêu chí
Ý tưởng
Bối cảnh
Cốt truyện
và chi tiết
Nhân vật

Người kể
Ngôn ngữ

Truyện kể sáng tạo
do tưởng tượng
Mới lạ, xuất phát từ trải nghiệm và trí
tưởng tượng, sự sáng tạo của người viết
Không gian, thời gian mới lạ, được xây
dựng dựa trên ý tưởng của người viết
Được xây dựng dựa trên sự sáng tạo,
theo mạch kể của người viết

Truyện kể sáng tạo dựa trên một truyện
đã đọc
Dựa trên ý tưởng của một truyện đã đọc

Giữ nguyên hoặc tái tạo lại bối cảnh dựa
trên không gian, thời gian của truyện đã đọc
Thường giữ nguyên cốt truyện đã đọc, có
thể thay đổi một số chi tiết, viết lại một
phần (ví dụ phần kết truyện)
Được người viết xây dựng dựa trên: Ý Thường giữ nguyên nhân vật, các điểm
tưởng, hình ảnh nguyên mẫu hoặc hoàn chính trong tính cách nhân vật của truyện đã
toàn chỉ có trong trí tưởng tượng của đọc
người viết
Được lựa chọn dựa trên mục đích kể Có thể thay đổi người kể sang một nhân vật
chuyện, ý tưởng của người viết thống khác
nhất với ý tưởng ban đầu
Độc đáo, sáng tạo, mang phong cách Có phần bị ảnh hưởng bởi ngôn ngữ của tác
riêng của người viết
phẩm đã đọc

Chia sẻ cùng tôi!
Làm thế nào để thu hút sự chú ý của người
nghe khi kể một câu chuyện tưởng tượng?

- Bắt đầu câu chuyện bằng cách miêu tả không gian và thời gian thật chi tiết,
cụ thể để người nghe hình dung bối cảnh.
- Tạo ra một tình huống bất ngờ, gây chú ý như một sự cố, một cuộc gặp gỡ
bất thường, một sự thay đổi đột ngột,...
- Giới thiệu nhân vật độc đáo và hấp dẫn, miêu tả hoàn cảnh, ngoại hình, tính
cách,… của nhân vật.
- Tạo sự kết nối liền mạch cho các sự kiện, chi tiết trong câu chuyện.
- Duy trì nhịp độ câu chuyện bằng cách xen kẽ những tình tiết, hành động và
các chi tiết gây bất ngờ.
- Sử dụng yếu tố miêu tả bằng cách khai thác năm giác quan, sử dụng yếu tố
biểu cảm để thể hiện tình cảm, cảm xúc, thái độ của nhân vật và người kể
chuyện.

Bài 6

Phẩm chất nên có

- Trung thực, không “bóp méo” sự thật
- Kiên trì trên hành trình tìm kiếm sự thật
- Can đảm, dũng cảm để đấu tranh cho sự thật.

Kĩ năng cần thiết

- Kĩ năng tập hợp, chọn lọc, phân loại thông tin
- Kĩ năng phân tích, suy luận vấn đề một cách logic
- Kĩ năng lắng nghe và đặt câu hỏi,…

Cần kết hợp cả 2 yếu tố: phẩm chất – kĩ năng trên hành trình khám phá sự thật.
Phẩm chất là nền tảng để con người có động lực theo đuổi sự thật, tôn trọng sự
thật; còn kĩ năng giúp khai thác, xử lí thông tin một cách khoa học, hiệu quả để
đạt được mục tiêu khám phá sự thật đó.