Ở chương trình lớp 6, các
em đã được học nội dung
mở rộng thành phần chính
của câu bằng cụm từ. Các
em hãy chứng minh rằng
mình nắm chắc kiến thức
đó nhé!

Yêu cầu: đặt câu mở rộng thành phần chính bằng cụm từ cho
các ví dụ sau:

Trời mưa

Bạn đang đọc sách

Xuân về

1. Thành phần chính của câu bao gồm chủ ngữ và vị ngữ ,
đây là thành phần bắt buộc phải có mặt trong câu.
2. Có thể mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm
danh từ, cụm động từ, cụm tính từ.
3. Tác dụng của việc mở rộng thành phần chính của câu
bằng cụm từ : có thể giúp câu cung cấp được nhiều thông
tin hơn cho người đọc, người nghe

Bài tập 1
(1) Chim hót líu lo. (2) Nắng bốc hương hoa tràm thơm ngây ngất. Gió
đưa mùi hương ngọt lan ra, phảng phất khắp rừng. (3) Mấy con kì
nhông nằm vươn mình phơi lưng trên gốc cây mục, (4) sắc da lưng
luôn luôn biến dổi từ xanh hóa vàng, từ vàng hóa đỏ, từ đỏ hóa tím
xanh...
+ Câu (1): cụ thể hóa tiếng hót của chim.
+ Câu (2): cụ thể hóa cảm giác về mùi thơm của hương hoa tràm.
+ Câu (3): cung cấp thêm thông tin về hướng mà hương thơm lan tỏa.
+ Câu (4): cung cấp thêm thông tin về vị trí mà tính chất màu da của đối
tượng (con kì nhông).

Bài tập 2
Câu
a

b

c

Chủ ngữ (cụm
từ)

Chủ ngữ (cụm từ) sau Sự thay đổi nghĩa của câu sau
khi rút gọn
khi chủ ngữ được rút gọn

Một tiếng lá
rơi lúc này

- Tiếng lá rơi
- Tiếng lá

Không xác định được địa
điểm, thời gian, số lượng
của tiếng lá rơi.

Phút yên tĩnh
của rừng ban
mai
Mấy con gầm
ghì sắc lông
màu xanh

- Phút yên tĩnh
của rừng
- Phút yên tĩnh

Không xác định được chủ
thể của phút yên tĩnh.

- Mấy con gầm
ghì

Không xác định được đặc
điểm (màu lông) của mấy
con gầm ghì.

Bài tập 3
Câu
a

b
c

Vị ngữ (cụm từ)

vẫn không rời tổ ong
lúc nhúc trên cây tràm
thấp kia.
im lặng quá
lại lợp, bện bằng rơm
đủ kiểu, hình thù khác
nhau...

Vị ngữ (cụm từ) Sự thay đổi nghĩa của câu
sau khi rút gọn sau khi vị ngữ được rút gọn

không rời
tổ ong

Không nêu được thông
tin về đặc điểm và vị trí
của tổ ong.

im lặng

Không biểu thị được thái
độ của người nói.

lại lợp, bện
bằng rơm

Không cung cấp đầy đủ
thông tin về đặc điểm,
hình dáng của tổ ong.

Bài tập 4
Các câu sau có thành phần chính là một từ. Hãy mở rộng
thành phần chính của câu thành cụm từ:
Gió thổi
+ gió ở trên núi
thổi rất dữ dội
+ gió mùa
đông bắc đã
thổi về lạnh
buốt

Không khí
trong lành
+ Không khí
buổi sáng sớm
rất trong lành.
+ Không khí
buổi sáng thật
dễ chịu làm
sao!

Ong bay
+ Ong trong
rừng bay rào
rào
+ Đàn ong
chăm chỉ đang
bay đi hút mật

Viết một đoạn văn
khoảng 5-7 câu kể lại một
trải nghiệm đáng nhớ của
em, trong đó có sử dụng
ít nhất 1 câu có thành
phần chính là cụm từ

Trải nghiệm đáng nhớ nhất của em cho đến thời điểm này
là chuyến tham quan suối cá thần ở Cẩm Thủy. Ở dòng suối chỉ
sâu khoảng nửa mét, rộng bốn đến năm mét, hàng ngàn con cá /
tung tăng bơi lội. Mỗi con cá có thể nặng từ 2kg đến 8kg gồm
các loài: cá dốc quý hiếm, cá chài, cá mại… với hình dáng lạ mắt,
nhiều màu sắc, mỗi khi bơi thân cá lấp lánh ánh bạc rất đẹp. Tuy
mật độ cá dày đặc nhưng nước suối không tanh. Đặc biệt, nước ở
suối cá thần/ lúc nào cũng trong vắt, chỗ nào không bị đàn cá
che khuất thì có thể nhìn rõ những viên sỏi và rong rêu. Em hi
vọng sẽ có cơ hội trở lại đây vào một ngày không xa.