I. Sự tạo thành ion
- Nguyên tử nhường electron tạo thành cation hoặc nhận electron tạo thành
anion.
+ Khi cho electron, nguyên tử trở thành ion dương (cation)
Ví dụ:

Viết gọn: Na → Na+ + 1e

- Khi nhận electron, nguyên tử trở thành ion âm (anion)
Ví dụ:

Viết gọn: Cl + 1e → Cl-

Chú ý:

+ Số đơn vị điện tích của ion dương (cation) bằng số electron mà nguyên tử nhường.
+ Số đơn vị điện tích của ion âm (anion) bằng số electron mà nguyên tử đã nhận.
+ Các ion thường có cấu hình electron bền vững của nguyên tử khí hiếm gần nhất với
nguyên tố tạo thành ion đó trong bảng tuần hoàn.
+ Ngoài các ion được tạo thành từ 1 nguyên tử (ion đơn nguyên tử) như Na +; Cl- …
còn có các ion tạo thành từ hai hay nhiều nguyên tử (ion đa nguyên tử), ví dụ: NH 4+;
OH-; NO3-…

II. Sự tạo thành liên kết ion

- Liên kết ion là liên kết được hình thành bởi lực hút tĩnh điện giữa các ion mang
điện tích trái dấu.
- Liên kết ion thường được hình thành khi kim loại điển hình tác dụng với phi kim
điển hình.
- Các hợp chất tạo nên từ các ion được gọi là hợp chất ion.
- Ví dụ: Sự hình thành liên kết ion trong phân từ sodium chloride:

TINH THỂ ION
1. Cấu trúc của tinh thể ion

Ở điều kiện thường, các hợp chất ion tồn tại ở dạng tinh thể, đó là các
chất rắn mà sự sắp xếp các cation và anion trong không gian tuân theo
một trật tự nhất định tạo nên tinh thể ion.

Mô hình đặc

Mô hình rỗng

III/ TINH THỂ ION
1. Cấu trúc của tinh thể ion
Trong tinh thể sodium chloride, mỗi ion sodium
được bao quanh bởi 6 ion chloride gần nhất và
mỗi ion cũng được bao quanh bởi 6 ion sodium
gần nhất.
Trong tinh thể ion, số ion cùng dấu bao quanh
một ion trái dấu phụ thuộc vào kiểu mạng lưới
tinh thể, số điện tích và kích thước của ion.
Do lực hút giữa các cation và anion không có tính
bão hoà và tính định hướng nên chúng có xu
hướng hút lẫn nhau, tạo ra mạng lưới các ion
trong khôg gian ba chiều.

TINH THỂ ION
2. Độ bền và tính chất của hợp chất ion
-

-

-

-

11+

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

17+

-

-

-

-

-

-

Trong tinh thể ion, giữa các ion lực hút tĩnh điện rất mạnh nên các hợp chất ion
thường là chất rắn, khó nóng chảy, khó bay hơi ở điều kiện thường. Ví dụ: Nhiệt
độ nóng chảy của MgO là 2800 độ C.

TINH THỂ ION
2. Độ bền và tính chất của hợp chất ion

Khi tan trong nước,
Các hợp chất ion

các ion bị tách khỏi

thường

mạng lưới tinh thể,

tan

trong nước

nhiều

chuyển động khá tự do
và là tác nhân dẫn điện

Ở trạng thái rắn, các

Tuy nhiên, ở trạng thái

ion không di chuyển tự

nóng chảy, các ion có thể

do được nên hợp chất

chuyển động khá tự do

ion không dẫn điện

nên hợp chất dẫn điện

Nước muối dẫn điện
Muối ăn khan và nước đường không dẫn điện.
- Muối ăn là hợp chất ion nên tan nhiều trong nước. Khi tan trong nước, các ion
Na+ và Cl- bị tách khỏi mạng lưới tinh thể, chuyển động khá tự do và là tác nhân
dẫn điện.
- Muối ăn khan tức là ở trạng thái rắn, các ion không di chuyển tự do được nên
muối ăn khan không dẫn điện. Đường không phải hợp chất ion nên dung dịch
đường không dẫn được điện.

HOẠT ĐỘNG 2.2: BÀN TRÒN TRI THỨC

Hợp chất ion dẫn điện khi tan trong nước hoặc ở trạng thái nóng
chảy. Vì khi đó các ion bị tách khỏi mạng lưới tinh thể, chuyển động
khá tự do.

Trong tinh thể ion, giữa các ion
có lực hút tĩnh điện rất mạnh
nên khó nóng chảy.
Vd: NaCl có nhiệt độ nóng chảy
khoảng 810 độ C

Tóm tắt
• Cấu trúc của mạng tinh thể ion: các ion
được sắp xếp theo trât tự nhất định trong
không gian theo kiểu mạng lưới (ở các nút
mạng là các ion dương và ion âm xếp luân
phiên liên kết chặt chẽ với nhau do cân
bằng lực hút và lực đẩy)
• Các hợp chất ion thường là chất rắn có
nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi cao,
có khả năng dẫn điện khi tan trong
nước hay khi nóng chảy

Câu số 1

Tinh thể ion là tinh thể
được tạo nên bởi các
cation và __
Đây là gì?

a

n

i

o

n

Câu số 2

Hợp chất ion thường được tạo thành giữa
_______ và phi kim điển hình?

Đây là gì?

k

i

m l

o ạ

i

Câu số 3

Ở điều kiện thường, hợp chất ion
thường tồn tại ở dạng tinh thể gì?

Đây là gì?

r

ắ

n

Câu số 4

Liên kết ion không có tính bão hòa, không có tính
gì?

Đây là gì?

đ

ị

n

h

h

ứ

ơ

n

g

Câu số 5

Các nguyên tử của các nguyên tố có khuynh
hướng liên kết với các nguyên tử khác để đạt cấu
hình vững bền của các khí hiếm với 8 electron
(hoặc 2 electron với heli) ở lớp ngoài cùng là
nguyên tắc gì?
Đây là gì?

b á

t

t

ử

Câu số 6

Liên kết ion chỉ có trong đâu?
Đây là gì?

h ợ p

c h ấ

t

Câu số 7

Các hợp chất được tạo
nên từ __ và anion gọi
là hợp chất ion.

Đây là gì?

c

a

t

i

o

n

Câu số 8

Các ion trong tinh thể
được sắp xếp theo một
trật tự nhất định trong
không gian theo kiểu
nào?
Đây là gì?

m ạ n g

l

ư ớ

i