BÀI 5:

CẤU TẠO CỦA
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

I. Lịch sử phát minh bảng tuần
hoàn các nguyên tố hóa học

Theo tiến trình lịch sử,
các nhà khoa học đã
phân loại các nguyên tố
hóa học dựa trên cơ sở
nào?

Lịch sử phát minh bảng tuần hoàn các nguyên
tố hóa học

Antoine
Lavoisier người
Pháp

Năm 1789, Xếp 33
nguyên tố thành nhóm:
chất khí, kim loại, phi kim
và đất.

Johann Wolfgang
Dobereiner
ngườiĐức
Năm 1829, Xếp các
nguyên tố thành các
bộ ba dựa trên TCHH.

D.I.Mendeleev và
J.L.Meyer

Năm 1869, xếp các nguyên tố theo
chiều tăng khối lượng nguyên tử vào
các hàng các cột, bắt đầu hàng mới,
cột mới khi tính chất hóa học được
lặp lại.

●- Đến năm 2016,
hóa học hiện đại
sắp xếp 118
nguyên tố theo
chiều tăng dần
điện tích hạt
nhân.

II. Nguyên tắc
sắp xếp các
nguyên tố trong
BTHHH

Quan sát BTHHH, hoàn thành
phiếu học tập số 1

Phiếu học tập số 1
 
Điện tích hạt nhân
Số lớp electron
Số electron hóa trị

Hàng ngang

Cột dọc

Phiếu học tập số 1

 
Điện tích hạt
nhân
Số lớp electron
Số electron
hóa trị

Hàng ngang
Tăng dần

Cột dọc
Tăng dần

Giống nhau
Khác nhau

Khác nhau
Giống nhau

3 nguyên tắc sắp xếp bảng tuần hoàn các nguyên tố
hóa học

Ô
nguyên
tố

Các nguyên tố được sắp xếp theo chiều tăng
dần điện tích hạt nhân nguyên tử

Chu kì (hàng
ngang)

Các nguyên tố có cùng số lớp electron
trong nguyên tử được xếp thành một hàng

Nhóm (cột
dọc)

Các nguyên tố có cùng số electron hóa
trị được xếp thành một cột.

Electron hóa trị
Electron hóa trị là các electron có khả năng tham gia tạo
thành liên kết hóa học

Cách xác định electron hóa trị
Số electron hóa trị =Số electron lớp ngoài + electron
phân lớp sát lớp ngoài nếu chưa bão hòa.

NHÓM A:Số electron hóa trị = số electron lớp ngoài cùng
= số nhóm

III. Cấu tạo của
bảng tuần hoàn

3.1
Ô nguyên tố

Nêu những thông tin biết được trong mỗi ô nguyên tố sau:
Kí hiệu nguyên
tố

Số hiệu nguyên
tử

Tên nguyên tố

Nguyên tử khối
trung bình

3.2
Chu kì

Quan sát BTHHH, hoàn thành phiếu học tập
số 2:
1. Các nguyên tố được sắp xếp thành bao nhiêu hàng ngang?
2. Nhận xét sự biến đổi điện tích hạt nhân của nguyên tử các
nguyên tố trong cùng một hàng ngang.
3. Viết cấu hình electron của các nguyên tố thuộc hàng ngang
số 3.
4. Xác định số lượng nguyên tố trong mỗi hàng ngang. Cho
biết nguyên tố bắt đầu và nguyên tố kết thúc và cấu hình e thu
gọn của chúng.

Bảng tuần hoàn hóa học có 7 chu kì, mỗi chu
kì là một hàng ngang được đánh số thứu tự từ
1 đến 7.
Chu
kì
nhỏ
Chu
kì
lớn

Chu kì 1
Chu kì 2
Chu kì 3
Chu kì 4
Chu kì 5
Chu kì 6
Chu kì 7

3.3

Nhóm nguyên
tố

IA

VA

IIA

IIIA

IIIB

IVB

VB

VIB

VIIB

VIIIB

VIIIB

VIIIB

IB

IIB

IVA

VA

VIA

VIIA

IA

VA

IIA

IIIA

IIIB

IVB

VB

VIB

VIIB

VIIIB

VIIIB

VIIIB

IB

IIB

IVA

VA

VIA

VIIA

3.4

Phân loại
nguyên tố

Có hai cách chính để phân loại nguyên tố
Theo cấu hình
electron
Chia thành nguyên tố s,p,d,f (có electron cuối cùng điền vào
phân lớp s,p,d,f).
Theo tính chất hóa
học
+ Nhóm IA, IIA, IIIA: nguyên tố s, p là kim loại (trừ H
và B)
+ Nhóm VA, VIA, VIIA: nguyên tố p, thường là phi kim.
+ Nhóm VIIIA: gồm các nguyên tố khí hiếm.
+ Nhóm B: gồm các nguyên tố d và f đều là kim loại
chuyển tiếp.

TRÒ CHƠI Ô
CHỮ

TRÒ CHƠI Ô CHỮ
1

T

a

n

h

u

k

i

M

a

g

i

4

n

h

o

5

H

o

a

h

o

m

t

a

m

e

n

d

e

2

C

3

6

n

7
8

M

g

d

a

t

r

i

l

e

e

n

e

p

Trong BTH, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều
nào của điện tích hạt nhân?

QUAY VỀ

Dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có
cùng số lớp electron được gọi là gì?

QUAY VỀ

Nguyên tố nào thuộc chu kì 3, nhóm IIA?

QUAY VỀ

Chu kì 1, 2, 3 được gọi là chu kì gì?

QUAY VỀ

Trong BTH, các nguyên tố được sắp xếp cùng một
cột có số electron nào bằng nhau?

QUAY VỀ

Tập hợp các nguyên tố có cấu hình electron tương
tự nhau?

QUAY VỀ

Bảng tuần hoàn hóa học có mấy nhóm A?

QUAY VỀ

Tên của nhà bác học người Nga đã xây dựng BTH
các nguyên tố hóa học?

QUAY VỀ

THANKS!