Nêu cảm nhận của em khi
xem video vừa rồi.

Thứ Ba, ngày 29 tháng 10 năm 2024
Tiếng Việt

Đọc: Xin chào, Xa-ha-ra
Sách giáo khoa
trang 76-77

Sang phía nam dãy Át-lát, tôi nh ư l ạc vào phim khoa h ọc vi ễn t ưởng. Nh ững r ặng đá xám b ỗng x ỉn
màu rồi ngả sang đen râm hoặc đỏ quạch. Bốn bề giống nh ư sao Ho ả.
Nghỉ vài chặng, xe bắt đầu quành vào sa m ạc. Chúng tôi xu ống xe d ưới cái n ắng nh ư r ải l ửa khi ến
tóc của mọi người trở nên giòn tan. Nh ưng tôi đã quên m ất n ắng nóng. Tôi còn b ận thì th ầm: “Xin chào, Xaha-ra.”.
Xa-ha-ra, sa mạc lớn nhất châu Phi đang ở ngay tr ước m ắt tôi. Chân tôi đang gi ẫm lên nó. Cát c ủa nó l ộm c ộm
dưới đế giày. Cát sa mạc mịn như bột và mỏng manh như gió b ụi, không to nh ư cát Phan Thi ết hay ẩm ướt
như cát Sầm Sơn. Chúng tôi phấn khích nh ảy nhót. Gi ấc m ơ này là có th ật. Chúng tôi đang ở đây, m ột trong
những nơi hoang vu nhất địa cầu.
Chúng tôi trèo lên yên lạc đà. Chúng đ ứng b ổng d ậy, cao l ừng l ững. Nh ững ng ười d ắt l ạc đà ph ải
ghìm để chúng không chạy. Chạy trên cát lún thì l ạc đà là vô đ ịch.
Trời tối dần, lạ thay, trời rất mát, thậm chí r ất l ạnh. Gió th ổi l ồng l ộng kéo b ật tóc tôi ra kh ỏi khăn
trùm đầu. Chúng tôi đi khá lâu m ới đ ến khu l ều dành cho khách du l ịch, nh ưng không ai mu ốn vào nh ững túp
lều du mục ấy. Mọi người nằm kềnh ra nh ững t ấm chi ếu d ạ tr ải trên cát đ ể ng ắm sao, t ận h ưởng đêm duy
nhất giữa sa mạc mênh mông.
Năm giờ sáng, trời hửng. Những cồn cát óng vàng vây quanh nh ững căn l ều vuông v ắn. B ầu tr ời nhu
nhú ánh bình minh rồi rải nắng non lóng lánh lên nh ững h ạt cát m ịn. Đàn l ạc đà l ại đ ưa chúng tôi ra xe. Sa
mạc hai triệu năm tuổi và những cồn cát lùi d ần l ại phía sau. B ỗng trên xe có ng ười nói ch ưa bi ết qu ốc t ịch
của người bên cạnh. Mọi người cười phá lên. Phải r ồi, vi ệc mang qu ốc t ịch gì đâu có quan tr ọng, khi mà ở
giữa hoang mạc, ai cũng trở nên nh ỏ bé nh ư m ột h ạt cát.
(Theo Di Li)

Từ đầu đến “Xin chào, Xa-ha-ra.”.
Tiếp theo đến “vô địch”.
Tiếp theo đến “mênh mông”.
Còn lại.

Át-lát

viễn tưởng

đỏ quạch

rải lửa

lộm cộm

đứng bổng

lừng lững

nắng non

lóng lánh

Cát sa mạc mịn như bột/ và mỏng manh như
gió bụi,/ không to như cát Phan Thiết/ hay ẩm ướt
như cát Sầm Sơn.//
Mọi người nằm kềnh ra những tấm chiếu dạ
trải trên cát/ để ngắm sao,/ tận hưởng đêm duy
nhất/ giữa sa mạc mênh mông.//

Sa mạc: vùng đất cát
rộng lớn, khí hậu rất
khô, không có nước, hầu
như không có cây cỏ và
động vật.

Quành:
vòng ngược lại hoặc
rẽ sang một bên.

Túp lều du mục: lều
của những người
không cố định nơi ở,
họ di chuyển nhiều
nơi để thuận lợi cho
việc chăn nuôi gia súc.

Cồn cát:
dải cát lớn nổi lên
thành dãy.

Đọc kĩ bài đọc, suy nghĩ, thảo luận
để trả lời 4 câu hỏi tìm hiểu bài
trong sách giáo khoa trang 77.

1

Tìm những chi tiết miêu tả sự khắc nghiệt của thiên nhiên:
• Trên con đường dẫn đến sa mạc Xa-ha-ra.
• Ở sa mạc Xa-ha-ra.

Trên đường đến Xa-ha-ra: Những rặng đá xám xỉn màu rồi ngả
sang đen rám hoặc đỏ quạch; bốn bề giống như sao Hỏa, không
gian như phim khoa học viễn tưởng.
 Ý chỉ không gian khắc nghiệt, giống như không có sự sống.
Ở Xa-ha-ra: Nắng như rải lửa, nắng sấy tóc của con người giòn
tan.
 Thời tiết khắc nghiệt.

Nội dung đoạn 1: Sự khắc nghiệt của sa
mạc Xa-ha-ra.

2

Nhân vật “tôi” có cảm xúc gì khi được đến Xa-ha-ra?
Cảm xúc đó được thể hiện ra sao?
• Nhân vật “tôi” phấn khích khi được đến Xa-ha-ra vì
đây là sa mạc lớn nhất châu Phi, một trong những
nơi hoang vu nhất địa cầu.
• Sự phấn khích thể hiện ở chi tiết nhân vật “tôi”
quên cả nắng nóng vì bận thì thầm chào Xa-ha-ra,
nhân vật “tôi” cảm nhận được giấc mơ đã thành sự
thật vì có thể giẫm lên cát, sờ vào cát, cảm nhận
cát khác biệt như thế nào với những nơi nhân vật
“tôi” đã biết,…

Nội dung đoạn 2: Cảm nhận của nhân vật
“tôi” khi tới sa mạc Xa-ha-ra.

3

Những điều đặc biệt ở Xa-ha-ra được miêu tả
như thế nào?

Nhiệt độ chênh lệch rất lớn giữa ngày và đêm(ngày
nóng như rải lửa, đêm rất mát, thậm chí lạnh).
Mịn khô và rất nhỏ (mịn như bột và mỏng manh như
gió bụi, không to như cát Phan Thiết hay ẩm ướt như
cát Sầm Sơn).
Cao lớn chạy rất nhanh (cao lừng lững, vô địch chạy
trên cát lún).

Rất đẹp (những cồn cát óng
vàng vây quanh những cánh lều
vuông vắn, bầu trời nhu nhú ánh
bình minh rồi rải nắng non lóng
lánh trên những hạt cát mịn.)

Nội dung đoạn 3: Những điều đặc biệt của
sa mạc ở Xa-ha-ra.

4

Theo em, chi tiết đoàn khách du lịch muốn
nằm ngoài trời để ngắm sao cho thấy cảm
xúc gì của họ?

Cảm xúc của đoàn khách du lịch:
Sung sướng, háo hức, muốn tận
hưởng thiên nhiên, tận hưởng thời
gian quý giá, không muốn bỏ lỡ bất
cứ điều gì của thiên nhiên xung
quanh,…

Nội dung đoạn 4: Cảm xúc của đoàn khách du lịch
khi đến sa mạc Xa-ha-ra.

5

Câu cuối bài đọc cho biết điều gì? Chọn câu
trả lời dưới đây và nêu ý kiến của em.
A. Thiên nhiên quá hùng vĩ, con người quá bé
nhỏ.
B. Ở một nơi kì vĩ như Xa-ha-ra, con người chỉ
cần chú ý đến cảnh sắc thiên nhiên.
Thiênnhiên
nhiêngiúp
giúp
nhòa
ng cách
C. Thiên
xoáxóa
nhoà
khoảkho
ng ả
cách
giữa
giữ
a ng
i vườ
ới ng
ng
ườ
i vườ
ới ng
i. ười.

 Qua bài đọc, tác giả muốn nói:
Thiên nhiên xung quanh ta vô cùng
kì diệu và có vô vàn điều thú vị để
khám phá.

Ở châu Phi có sa mạc Xaha-ra, thời tiết vô cùng khắc
nghiệt. Ở Việt Nam ta, thời
tiết như thế nào, phong cảnh
ra sao?

Ở châu Phi có sa mạc Xa-hara, thiên nhiên vô cùng khắc
nghiệt. Ở Việt Nam ta, khí hậu
nhiệt đới gió mùa, thời tiết
thuận lợi, có rất nhiều phong
cảnh đẹp, hấp dẫn, chúng ta
luôn tự hào về điều đó.

Giọng đọc diễn cảm, chậm rãi, tình cảm;
giọng đọc kể chuyện, thay đổi ngữ điệu khi
đọc những từ ngữ thể hiện tâm trạng, cảm
xúc của nhân vật, ...

Sang phía nam dãy Át-lát, tôi nh ư l ạc vào phim khoa h ọc vi ễn t ưởng. Nh ững r ặng đá xám b ỗng x ỉn
màu rồi ngả sang đen râm hoặc đỏ quạch. Bốn bề giống nh ư sao Ho ả.
Nghỉ vài chặng, xe bắt đầu quành vào sa m ạc. Chúng tôi xu ống xe d ưới cái n ắng nh ư r ải l ửa khi ến
tóc của mọi người trở nên giòn tan. Nh ưng tôi đã quên m ất n ắng nóng. Tôi còn b ận thì th ầm: “Xin chào, Xaha-ra.”.
Xa-ha-ra, sa mạc lớn nhất châu Phi đang ở ngay tr ước m ắt tôi. Chân tôi đang gi ẫm lên nó. Cát c ủa nó l ộm c ộm
dưới đế giày. Cát sa mạc mịn như bột và mỏng manh như gió b ụi, không to nh ư cát Phan Thi ết hay ẩm ướt
như cát Sầm Sơn. Chúng tôi phấn khích nh ảy nhót. Gi ấc m ơ này là có th ật. Chúng tôi đang ở đây, m ột trong
những nơi hoang vu nhất địa cầu.
Chúng tôi trèo lên yên lạc đà. Chúng đ ứng b ổng d ậy, cao l ừng l ững. Nh ững ng ười d ắt l ạc đà ph ải
ghìm để chúng không chạy. Chạy trên cát lún thì l ạc đà là vô đ ịch.
Trời tối dần, lạ thay, trời rất mát, thậm chí r ất l ạnh. Gió th ổi l ồng l ộng kéo b ật tóc tôi ra kh ỏi khăn
trùm đầu. Chúng tôi đi khá lâu m ới đ ến khu l ều dành cho khách du l ịch, nh ưng không ai mu ốn vào nh ững túp
lều du mục ấy. Mọi người nằm kềnh ra nh ững t ấm chi ếu d ạ tr ải trên cát đ ể ng ắm sao, t ận h ưởng đêm duy
nhất giữa sa mạc mênh mông.
Năm giờ sáng, trời hửng. Những cồn cát óng vàng vây quanh nh ững căn l ều vuông v ắn. B ầu tr ời nhu
nhú ánh bình minh rồi rải nắng non lóng lánh lên nh ững h ạt cát m ịn. Đàn l ạc đà l ại đ ưa chúng tôi ra xe. Sa
mạc hai triệu năm tuổi và những cồn cát lùi d ần l ại phía sau. B ỗng trên xe có ng ười nói ch ưa bi ết qu ốc t ịch
của người bên cạnh. Mọi người cười phá lên. Phải r ồi, vi ệc mang qu ốc t ịch gì đâu có quan tr ọng, khi mà ở
giữa hoang mạc, ai cũng trở nên nh ỏ bé nh ư m ột h ạt cát.
(Theo Di Li)

Tìm trong và ngoài bài đọc những từ ngữ chỉ đặc
điểm của sa mạc và những từ ngữ có nghĩa trái
ngược với chúng.
M: hoang vu – sầm uất
mênh mông – chật
hẹp

khô cằn – màu mỡ

nóng bức – mát lạnh

mịn màng – gồ ghề (thô ráp)

khô ráo – ẩm ướt

hùng vĩ – nhỏ nhoi

 Những cặp từ ngữ trên có nghĩa trái ngược nhau được gọi là
từ trái nghĩa. Kiến thức về từ trái nghĩa các em sẽ được học
kĩ ở Chương trình lớp 6.

Từ “tối” và từ “lạnh” trong câu sau được
dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?
Trời tối dần, lạ thay, trời rất mát, thậm chí rất lạnh.
 Từ “tối” và từ “lạnh” trong câu trên được dùng với
nghĩa gốc:
* Tối: màu sẫm, không tươi sáng (Bức tranh màu rất
tối.)
* Lạnh: tỏ ra không có chút tình cảm gì trong quan hệ
giữa người với người. (Giọng nói của nó cứ lạnh như
không.).

Đặt câu chứa từ “thổi” mang mỗi nghĩa dưới
đây:
a. Chúm miệng lại và làm cho luồng hơi bật mạnh
từ trong miệng ra.
b. (Không khí) chuyển động thành luồng và gây ra
ngụnh
t đệịng
nh. thổi vào đầu chiếc que thần
a. Chỉ tác
cầnđộch
m ấmi
kì, một chùm bong bóng tròn xoe, lấp lánh sẽ bay ra,
lơ lửng, lơ lửng.
b. Gió thổi qua những kẽ lá làm lá cây rung lên xào
xạc.

Nêu cảm xúc của mình sau khi học xong bài
“Xin chào, Xa-ha-ra”.
Chẳng hạn: Sau khi học xong bài “Xin chào, Xa-

ha-ra”, em thấy sa mạc Xa-ha-ra có thời tiết
khắc nghiệt nhưng là niềm ước mơ của những
người chưa từng được đến đây. Thời tiết, địa
chất, con vật nơi đây đều độc đáo, kì lạ, làm cho
những vị khách ghé thăm khó có thể quên
được.

Bạn hãy cùng người thân
tìm hiểu thông tin về sa mạc
Xa-ha-ra trên mạng Internet
nhé!
Vận dụng kiến thức
đã học khi làm văn.

Về nhà học kĩ bài và chuẩn bị
bài sau: Viết: Đánh giá,
chỉnh sửa bài văn tả phong
cảnh.
(SGK trang 78).

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!