Bài 13:

Ảnh hưởng của môi
trường lên sự biểu hiện
của gen

Nội dung bài học :

I

Mối quan hệ giữa
gen và tính trạng.

III

II

Sự tương tác giữa
kiểu gen và môi
trường

Mức phản ứng của
kiểu gen.

I
Mối quan hệ giữa
gen và tính trạng.

Lá rau húng trồng ở
môi trường ẩm ướt

Lá rau húng trồng ở
môi trường khô cằn

Lá to, xanh mượt

Lá nhỏ, cùn

Gen
( ADN)

Tính trạng
Phiên mã

Dịch mã

chi phối bởi yếu tố môi trường
 Mối quan hệ giữa gen và tính trạng được thể hiện qua sơ đồ:
Dịch mã
Phiên mã
Biểu hiện
Gen (ADN)
mARN
Prôtêin
tính trạng

II
Sự tương tác giữa
kiểu gen và môi
trường

VD1. Giống

thỏ Himalya

- Tại vị trí đầu mút
cơ thể (tai, bàn chân,
đuôi, mõm) có lông
màu đen

- Toàn thân lông có
màu trắng

Thí nghiệm chứng minh
Không tổng hợp
Melanin  Lông
trắng

Tai, bàn chân, đuôi, mõm 
lông đen

Tổng hợp Melanin  Lông
đen

Cạo lông trắng trên lưng +
buộc đá lạnh

KQ : Ở lưng lông mọc có
màu đen

Giải thích
Các tế bào ở đầu mút cơ thể có nhiệt độ thấp hơn  có khả năng tổng
hợp được sắc tố mêlanin  lông màu đen.
Các vùng khác có nhiệt độ cao hơn không tổng hợp mêlanin  lông
màu trắng.

VD2. Cáo Bắc
Cực

Cáo Bắc Cực
vào mùa hè

Cáo Bắc Cực
vào mùa đông

VD3. Hoa Cẩm Tú Cầu
hoa màu
đỏ, hồng
hoặc tím.
hoa màu trắng sữa.

hoa màu xanh, lam.

 Cùng kiểu gen

mức độ biểu hiện KH khác nhau.
pH/ đất khác
( màu sắc)

Kết luận:
Nhiệt độ
Các yếu tố môi
trường

Ảnh hưởng đến sự biểu
hiện của kiểu gen.

pH / đất
Chế độ dinh dưỡng

 Với cùng 1 KG nhưng trong những ĐK môi trường khác nhau
→ cho nhữnng KH khác
 Kiểu hình là kết quả của sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường.
KG

Môi trường

KH

III
Mức phản ứng
của kiểu gen.

1. Khái niệm mức phản ứng
 Tập hợp các kiểu hình của cùng 1 kiểu gen tương
ứng với các môi trường khác nhau → mức phản ứng
của 1 KG.

2. Đặc điểm mức phản ứng
 MPƯ do KG quy định có tính di truyền
 MPƯ thay đổi tùy theo loại tính trạng :
+ tính trạng số lượng → MPƯ rộng.
( sản lượng trứng, sữa, khối lượng, năng suất…..)
+ tính trạng chất lượng → MPƯ hẹp.
( tỉ lệ bơ/ sữa…)

3. Cách xác định mức phản ứng của một
KG
(1) Tạo các cá thể SV (cùng 1 KG)
(2) Cho sống ở những môi trường khác
nhau
(3) Theo dõi đặc điểm của chúng

4. Sự mềm dẻo của kiểu hình
a. Khái niệm : Là hiện tượng một kiểu gen có thể
thay đổi kiểu hình trước những điều kiện môi
trường khác nhau.
b. Nguyên nhân : Do sự tự điều chỉnh về sinh lí
giúp sinh vật thích nghi với những thay đổi của
môi trường. Mỗi kiểu gen chỉ có thể điều chỉnh
kiểu hình của mình trong 1 phạm vi nhất định.

VD

MT3: lá dạng mũi
mác
MT2: lá dạng bản
rộng

MT1: lá dạng bản
dài

MT1:
ở nhiệt độ 35oC
Cây hoa
liên hình
MT2:
ở nhiệt độ 20oC

Ếch ngụy trang giống rêu

Bọ ngựa và chiếc lá khô

c. Ý nghĩa : Giúp sinh vật thích nghi với những thay đổi của
môi trường.

Thank
you!