KIỂM TRA BÀI CŨ
- Đọc thuộc lòng bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu.

- Nêu nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
- Tình đồng chí dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ và lí
tưởng chiến đấu được thể hiện thật tự nhiên, bình dị mà sâu
sắc trong mọi hoàn cảnh, nó góp phần quan trọng tạo nên sức
mạnh và vẻ đẹp tinh thần của người lính cách mạng.
- Bài thơ thể hiện hình tượng người lính cách mạng và sự gắn
bó keo sơn của họ qua những chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ giản
dị, chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm.

(Phạm Tiến Duật)

I. Tìm hiểu chung :
1. Tác giả: (SGK)
- Phạm Tiến Duật (1941-2007), quê
ở Phú Thọ.
- Ông là gương mặt tiêu biểu cho
thế hệ nhà thơ trẻ thời chống Mĩ.
- Thơ ông thường viết về thế hệ trẻ
trong kháng chiến chống Mỹ với
giọng điệu trẻ trung, sôi nổi, tinh
nghịch, sâu sắc.

? Trình bày những hiểu
biết của em về nhà thơ
Phạm Tiết Duật?

I. Tìm hiểu chung :
1. Tác giả: (SGK)
2. Tác phẩm:
a) Xuất xứ:
- Bài thơ được sáng tác năm 1969.
In trong tập "Vầng trăng quầng
lửa”
b) Thể thơ: Thơ tự do
c) Phương thức biểu đạt:
Biểu cảm + tự sự.

? Em hãy cho biết
?phương
Bài
Em thơ
hãythức
được
chobiểu
biết
sáng
xuất
tác
đạt
theo
xứ
thểbài
thơthơ?
gì?
củacủa
bài
thơ?

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
a) Xuất xứ:
b) Thể thơ:
c) Phương thức biểu đạt:
d) Đọc – Chú thích

? Đọc diễn cảm bài thơ?

Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi
Những chiếc xe từ trong bom rơi
Ung dung buồng lái ta ngồi ,
Đã về đây họp thành tiểu đội
Nhìn đất , nhìn trời , nhìn thẳng .
Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi .
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Như sa như ùa vào buồng lái
Võng mắc chông chênh đường xe
chạy
Lại đi , lại đi trời xanh thêm
Không có kính , ừ thì có bụi ,
Bụi phun tóc trắng như người già
Không có kính, rồi xe không có đèn,
Chưa cần rửa , phì phèo châm điếu thuốc
Không có mui xe, thùng xe có xước,
Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha .
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim.
Không có kính , ừ thì ướt áo
1969
Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời
(Phạm Tiến Duật, Vầng trăng quầng lửa,
Chưa cần thay , lái trăm cây số nữa
NXB Văn học, Hà Nội, 1970)
Mưa ngừng , gió lùa khô mau thôi .

- Nhan đề bài thơ khá dài như
dư từ “bài thơ về” điều đó tạo
nên sự lạ, độc đáo.
- Làm nổi bật rõ hình ảnh của
toàn bài: những chiếc xe không
kính.
- Còn làm nổi bật chất hiện thực
khốc liệt, chất thơ của tuổi trẻ
hiên ngang, dũng cảm, trẻ trung, Tôi phải thêm “Bài thơ về…”, để
báo trước cho mọi người biết
lạc quan.
rằng là tôi viết thơ, chứ không
phải một khúc văn xuôi. Bài thơ
về tiểu đội xe không kính là cách
? Em hiểu gì về nhan đề
đưa chất liệu văn xuôi vào thơ,
của bài thơ?
những câu thơ “đặc” văn xuôi
được kết hợp lại trong một cảm
hứng chung.

e. Nhan đề bài thơ.

- Khác lạ, độc đáo.
- Làm nổi bật những chiếc xe không kính, chất hiện
thực khốc liệt, chất thơ của tuổi trẻ hiên ngang,
dũng cảm, trẻ trung, lạc quan.

II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
“Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi”
- Điệp từ “không”, động từ mạnh “bom giật,
bom rung”.
 Lí giải rõ nguyên nhân xe không có kính.
“Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước”
- Phép liệt kê, điệp ngữ, lặp cấu trúc câu.
 Sự tàn phá khốc liệt của chiến tranh làm cho ?những
chiếc
xe xét
bị biến
Tác
giả
đã
sử
dụng
?
Em
có
nhận
gì
?
Em
có
nhận
xét
gì
về
?
Trên
tuyến
đường
Trường
Sơn,
không
phải
chỉ
?
Hai
có
câu
những
thơ
chiếc
đầu,
tác
dạng, trần trụi hơn nữa.
biện
pháp
nghệ
thuật
về
sự
tàn
phá
của
?
Em
có
nhận
xét
gì
về
hình
nội
dung
2
câu
thơ
đầu?
xe
không
có
kính
mà
tình
trạng
những
chiếc
xe
giả
còn
đã
thiếu
sử
dụng
nhiều
biện
bộ
=> Những chiếc xe độc đáo, mang đầy thương gì
tích
mà
vẫn
hiên
trongtranh?
2 câu thơ này?
chiến
ảnh
những
chiếc
xe?
phậnrakhác
pháp
tả như
nghệ
thế
thuật
nào?
gì?
ngang
trận.nữa. Đó là những chiếc xe được miêu

II. Tìm hiểu văn bản:

1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
- Tư thế: “Ung dung”.
- Nhìn: đất, trời, thẳng.
- Thấy: gió, con đường, sao, cánh chim.
-> Nghệ thuật: đảo ngữ, điệp ngữ.
“Ung dung buồng lái ta ngồi,
đất,lính
nhìnung
trời,
nhìn hiên
thẳngngang,
.
Nhìn
Người
dung,
bình
tĩnh,
trung
cao xoa
độ. mắt đắng
Nhìntập
thấy
gió vào
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào
tim
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
Như sa như ùa vào buồng lái.”

?? Tác
đã em
sử
dụng
Quagiả
đây,
có
Qua
những
câu
thơnhận
này,
? Từ
ảnh
những
biện
pháp
em
có
nhận
xét những
gìnghệ
về tư sĩ
xét
gìhình
về người
chiến
chiếc
kính
trong
thuật
gìxengười
ở không
đoạnlính
thơ
trên?
thế
của
lái
xe?
lái xe?
bom đạn khốc liệt, tác giả
đã khắc hoạ hình ảnh
người chiến sỹ lái xe qua
những câu thơ nào?

2. Hình ảnh người chiến sĩ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
- Bụi phun tóc trắng như người già
- Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời
- Ừ thì, chưa cần, cười ha ha, phì phèo
- Lặp cấu trúc câu, khẩu ngữ, phép so
sánh tạo nên giọng điệu ngang tàng.
=> Tinh thần lạc quan, bất chấp gian khổ.
“Không
có kính,
thì có
Họ
sẵn sàng
vượtừqua
mọibụi,
khó khăn để
Bụi phun
trắngvụ.
như người già
hoàn
thànhtóc
nhiệm
Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc
? Qua
emhacóha.
nhận
Nhìn nhau mặt
lấmđây,
cười
xét gìừ về
thần và
Không có kính,
thì tinh
ướt áo
thái xối
độ của
Mưa tuôn mưa
nhưngười
ngoài lính
trời?
Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa
Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi.”

???Không
phải
đương
Em cóđoạn
nhậnchỉ
xét
gì những
vềđầu
các
Trong
thơ
có
với
bom
đạnnghệ
mà
người
lính
biện
pháp
thuậtnhư
được
từ
ngữ
được
sử dụng
còn
phải
đối
mặt2hằng
với
sử ăn
dụng
trong
khổkhó
thơ
lời
tiếng
nói
ngày,
khăn,
khắc
nghiệt
của
trên?
Biện
pháp
nghệ
em
hãysự
chỉ
ra
những
từthuật
thời
tiết nên
Trường Sơn, em
đó tạo
ngữ
đó? giọng điệu như
hãy
những
thế chỉ
nàoracho
bài câu
thơ?thơ
đó?

b) Tình đồng chí của người lính.
“Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Võng
mắc chông chênh đường xe chạy
? Tuy nhà thơ không đề cập tình đồng
chí, đồng đội nhưng người đọc vẫn cảm
Lại
đi, được
lại đirấttrời
xanh
thêm.”
nhận
cụ thể
tình
cảm thiêng
liêng ấy. Câu thơ nào thể hiện điều đó?

b) Tình đồng chí của người lính.

“Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi”
- Kính vỡ  điều kiện thuận lợi để người
lính chào nhau, bắt tay, tiếp thêm sức mạnh,
hứa quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

“Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy”
- Tình cảm đồng chí, đồng đội đã được nâng
lên thành tình cảm anh em ruột thịt.

“Lại đi, lại đi trời xanh thêm.”

- Điệp ngữ, phép ẩn dụ  đoàn xe kiên
cường tiến về phía trước đầy hi vọng.
=>??Tình
đồng
chí,
đồngtình
độiđồng
gắn
bó
keo
Tình
đồng
chí
được
thểđược
hiện
rõdụng
nhất
ở những
câu
thơ
Emcócónhận
nhậnxét
xétgìđược
gìvềvềnghệ
chí,
đồng
đội trong
đoạn
thơtrên?
này?
? Em
thuật
sử
trong
câu thơ
sơn,
như
anh
một
nào
? Em
hiểuem
như
thếnhà.
nào về những câu thơ này?

I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
b) Tình đồng chí của người lính.
c) Ý chí chiến đấu của người lính.

“Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim.”
- Hình ảnh đối lập, phép hoán dụ.

=> Ý chí chiến đấu để giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
? Em
Ý chí
cóchiến
nhận đấu
xét gì
củavềngười
biện pháp
?lính
Emđược
nghệ
có nhận
thể
thuật
hiện
xétđược
gìở về
khổ
sửngười
dụng
thơ cuối
lính
trong
như
ở khổ
thếthơ
nào?
này?
cuối?

I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
b) Tình đồng chí của người lính.
c) Ý chí chiến đấu của người lính.

3. Tổng kết:
a) Nghệ thuật:
b) Nội dung:
* Ghi nhớ: (SGK)

? ?Đọc
Em ghi
hãynhớ
tổng(SGK)?
kết nghệ

thuật và nội dung của bài thơ?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1. Học thuộc lòng bài thơ. Nắm nội dung,
nghệ thuật, ý nghĩa bài thơ.
2. Làm bài tập phần luyện tập
3. Chuẩn bị bài: Tổng kết từ vựng( tt)Mục I,II,III- SGK, tr.135,136