CHÀO MỪNG CÔ VÀ CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY
Chương VII:
HIDROCACBON THƠM
NGUỒN HIDROCACBON THIÊN NHIÊN
HỆ THỐNG HÓA VỀ HIDROCACBON

Kờ-ku-lờ
Hiđrocacbon thơm là những hiđrocacbon trong phân tử chứa một hay nhiều vòng benzen.
Ví dụ:



Hidrocacbon thơm là nguồn nguyên liệu quan trọng trong công nghiệp tổng hợp polime, dược phẩm, phẩm nhuộm…
Bài 35
BENZEN VÀ ĐỒNG ĐẲNG.
MỘT SỐ HIDROCACBON THƠM KHÁC
Dãy đồng đẳng của benzen

I.Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp, cấu tạo
C6H6, ….
C6H6, C7H8, C8H10, C9H12,….
C6H6, C7H8, C8H10... lập thành
dãy đồng đẳng
CTPT chung: CnH2n-6 (n ≥ 6)
A. BENZEN VÀ ĐỒNG ĐẲNG
2. Đồng phân, danh pháp :
Viết các công thức cấu tạo có thể có của C6H6, C7H8, C8H10
C6H6
C7H8
C8H10
CH2-CH3
CH3
CH3
CH3
2. Đồng phân, danh pháp :
- Từ C8H10 trở lên mới có đồng phân :
+ Đồng phân về vị trí tương đối của
nhóm ankyl xung quanh vòng benzen
+ Đồng phân về cấu tạo mạch cacbon
của mạch nhánh
a.Đồng phân :
- Hai chất đầu dãy không có đồng phân hidrocacbon thơm.
Tên nhóm ankyl (tên gốc R) + benzen
* Dạng 1 nhánh
Ví dụ
metylbenzen
etylbenzen
propylbenzen
b. Danh pháp
Số chỉ vị trí nhánh - (đi, tri…) + tên gốc ankyl + benzen
Cách đánh số :
1- Chọn mạch chính: vòng benzen
2- Đánh số các nguyên tử cacbon của vòng benzen sao cho tổng chỉ số trong tên gọi là nhỏ nhất.
3- Gọi tên nhánh theo thứ tự chữ cái đầu
Ví dụ cách đánh số:
Đúng
Sai
1,2,4-trimetylbenzen
* Dạng nhiều nhánh
p
Nếu vòng benzen có 2 nhóm ankyl ở vị trí
+ Vị trí 1,2 : gọi là vị trí ortho (o)
+ Vị trí 1,3 : gọi là vị trí meta (m)
+ Vị trí 1,4 : gọi là vị trí para (p)
Các loại vị trí trên vòng benzen
o
o
m
m
p
CH2-CH3
CH3
CH3
CH3
Viết công thức cấu tạo các đồng phân của C8H10 và nêu các tên gọi khác nhau của chúng
Etylbenzen
1,2-đimetylbenzen
1,3-đimetylbenzen
1,4-đimetylbenzen
o-đimetylbenzen
m-đimetylbenzen
p-đimetylbenzen
o-xilen
m-xilen
p-xilen
3. Cấu tạo


Dựa vào mô hình phân tử benzen. Hãy cho biết:
Benzen có cấu trúc như thế nào?
Bộ khung Cacbon trong phân tử benzen có hình gì ?
Vị trí của các nguyên tử C, H trong benzen?
- 6 nguyên tử C và 6 nguyên tử H cùng nằm trên một mặt phẳng
- Cấu trúc phẳng, hình lục giác đều
Hoặc
II/ Tính chất vật lý
II/ Tính chất vật lý
CH2-CH3
Câu 1: Gọi tên thay thế của chất sau:


A. Etylbenzen B. Benzen C. Metyl benzen D. Toluen
Câu 2: Công thức phân tử chung của dãy đồng đẳng benzen là:

A. CnH2n+2 B. CnH2n-2 C. CnH2n D. CnH2n-6
Câu 3: Số đồng phân hidrocacbon thơm ứng với công thức C8H10 là:

A. 3 B. 4 C. 5 D. 6
Câu 4: Công thức phân tử của toluen là:

A. C6H6 B. C7H8 C. C8H10 D. C9H12
III.Tính chất hoá học :
Dễ tham gia phản ứng thế
Khó tham gia phản ứng cộng
Tính thơm
Vòng benzen
Nhóm ankyl
Có hai trung tâm phản ứng
Vòng benzen
Nhóm ankyl
Ankyl benzen
Phản ứng thế
a. Thế nguyên tử hiđro của vòng bezen:
- Phản ứng với halogen:
Phản ứng thế
- Phản ứng với halogen:
+ Br2
Fe
Brombenzen
+ HBr
a. Thế nguyên tử hiđro của vòng bezen:
+ Benzen chỉ phản ứng với brom khan khi có xúc tác Fe.
+Br2
Bột Fe
2- bromtoluen
(o – bromtoluen)
4- bromtoluen
(p – bromtoluen)
ortho
para
+ Ankylbenzen phản ứng với Br2(bột Fe) sẽ thu được hỗn hợp sản phẩm thế brom chủ yếu ở vị trí para và ortho so với nhóm ankyl.
Thank you!