CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC
PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

KiÓm tra bµi cò:
- ThÕ nµo lµ nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn vµ ®o¹n trÝch?
-NghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch lµ tr×nh bµy nh÷ng
nhËn xÐt ®¸nh gi¸ cña m×nh vÒ nh©n vËt, sù kiÖn, chñ ®Ò hay nghÖ
thuËt
cña
mét
t¸c
phÈm
cô
thÓ.

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)

I. Bµi häc:
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm
truyÖn vµ ®o¹n trÝch.
a) §Ò bµi:
b) NhËn xÐt:

C¸c ®Ò bµi trªn ®· nªu vÊn ®Ò nµo vÒ t¸c
phÈm truyÖn?

a) §Ò bµi:
§Ò 1: Suy nghÜ vÒ th©n phËn ng­êi phô n÷
trong x· héi cò qua nh©n vËt Vò N­¬ng ë
chuyÖn ng­êi con g¸i Nam X­¬ng cña NguyÔn
D÷.
§Ò 2: Ph©n tÝch diÔn biÕn cèt truyÖn trong
truyÖn ng¾n Lµng cña Kim L©n.
§Ò 3: Suy nghÜ vÒ th©n phËn Thuý KiÒu
trong ®o¹n trich M· Gi¸m Sinh mua KiÒu
cña NguyÔn Du.
§Ò 4: Suy nghÜ vÒ ®êi sèng t×nh c¶m gia
®×nh trong chiÕn tranh qua truyÖn ng¾n
ChiÕc l­îc ngµ cña NguyÔn Quang S¸ng.

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)

I. Bµi häc:
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm
truyÖn vµ ®o¹n trÝch.
a) §Ò bµi:
b) NhËn xÐt:

a) §Ò bµi:
§Ò 1: Suy nghÜ vÒ th©n phËn ng­êi phô n÷
trong x· héi cò qua nh©n vËt Vò N­¬ng ë
chuyÖn ng­êi con g¸i Nam X­¬ng cña NguyÔn
D÷.
§Ò 2: Ph©n tÝch diÔn biÕn cèt truyÖn trong
truyÖn ng¾n Lµng cña Kim L©n.

C¸c tõ Suy nghÜ, Ph©n tÝch ®ßi hái ph¶i §Ò 3: Suy nghÜ vÒ th©n phËn Thuý KiÒu
trong ®o¹n trich M· Gi¸m Sinh mua KiÒu
lµm kh¸c nhau nh­thÕ nµo?
cña NguyÔn Du.

-Suy nghÜ: xuÊt ph¸t tõ sù c¶m thô, hiÓu
cña m×nh ®Ó nhËn xÐt, ®¸nh gi¸ t¸c §Ò 4: Suy nghÜ vÒ ®êi sèng t×nh c¶m gia
®×nh trong chiÕn tranh qua truyÖn ng¾n
phÈm.
ChiÕc l­îc ngµ cña NguyÔn Quang S¸ng.
- Ph©n tÝch: XuÊt ph¸t tõ cèt truyÖn
nh©n vËt ®Ó lËp luËn vµ sau ®ã nhËn xÐt
®¸nh gi¸ t¸c phÈm.

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)
I. Bµi häc:
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn
vµ ®o¹n trÝch.

a) §Ò bµi:
b) NhËn xÐt:

VËy nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn lµ
bµn vÒ vÊn ®Ò g×?
c) Ghi nhí 1: NghÞ luËn vÒ t¸c phÈm
truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch cã thÓ bµn vÒ
chñ ®Ò, nh©n vËt cèt truyÖn, nghÖ thuËt
cña truyÖn.

a) §Ò bµi:
§Ò 1: Suy nghÜ vÒ th©n phËn ng­êi phô n÷
trong x· héi cò qua nh©n vËt Vò N­¬ng ë
chuyÖn ng­êi con g¸i Nam X­¬ng cña NguyÔn
D÷.
§Ò 2: Ph©n tÝch diÔn biÕn cèt truyÖn trong
truyÖn ng¾n Lµng cña Kim L©n.
§Ò 3: Suy nghÜ vÒ th©n phËn Thuý KiÒu
trong ®o¹n trich M· Gi¸m Sinh mua KiÒu
cña NguyÔn Du.
§Ò 4: Suy nghÜ vÒ ®êi sèng t×nh c¶m gia
®×nh trong chiÕn tranh qua truyÖn ng¾n
ChiÕc l­îc ngµ cña NguyÔn Quang S¸ng.

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)
I. Bµi häc:
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn
vµ ®o¹n trÝch.
a) §Ò bµi:
b) NhËn xÐt:

a) §Ò bµi: Suy nghÜ vÒ nh©n vËt «ng Hai
trong truyÖn ng¾n lµng cña Kim L©n.
*) T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
*) T×m hiÓu ®Ò:
-ThÓ lo¹i: NghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn.
-§èi t­îng: Suy nghÜ vÒ nh©n vËt «ng Hai.

c) Ghi nhí 1: NghÞ luËn vÒ t¸c phÈm
truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch cã thÓ bµn vÒ - Néi dung: TruyÖn ng¾n Lµng cña Kim
chñ ®Ò, nh©n vËt cèt truyÖn, nghÖ thuËt L©n.
cña truyÖn.
*) T×m ý:
2) C¸c b­íc lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c -§Ò thuéc lo¹i nghÞ luËn vÒ vÊn ®Ò g×?
phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch.
Yªu cÇu nghÞ luËn? §Ó lµm ®­îc ®Ò bµi
*) B­íc 1:T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
nµy ph¶i dùa vµo ®©u?

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)
I. Bµi häc:
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn
vµ ®o¹n trÝch.
a) §Ò bµi:
b) NhËn xÐt:

a) §Ò bµi: Suy nghÜ vÒ nh©n vËt «ng Hai
trong truyÖn ng¾n lµng cña Kim L©n.
*) T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
*) T×m hiÓu ®Ò:
-ThÓ lo¹i: NghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn.
-§èi t­îng: Suy nghÜ vÒ nh©n vËt «ng Hai.

c) Ghi nhí 1: NghÞ luËn vÒ t¸c phÈm
truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch cã thÓ bµn vÒ - Néi dung: TruyÖn ng¾n Lµng cña Kim
chñ ®Ò, nh©n vËt cèt truyÖn, nghÖ thuËt L©n.
cña truyÖn.
*) T×m ý:
2) C¸c b­íc lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c C¸i g× lµ nÐt næi bËt nhÊt ë nh©n vËt «ng
phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch.
Hai? T×nh yªu lµng, yªu n­íc béc lé
trong t×nh huèng nµo? T×nh yªu Êy cã
*) B­íc 1:T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
®Æc ®iÓm g× ë hoµn c¶nh cô thÓ?

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)
I. Bµi häc:
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn
vµ ®o¹n trÝch.
a) §Ò bµi:
b) NhËn xÐt:
c) Ghi nhí 1: NghÞ luËn vÒ t¸c phÈm
truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch cã thÓ bµn vÒ
chñ ®Ò, nh©n vËt cèt truyÖn, nghÖ thuËt
cña truyÖn.
2) C¸c b­íc lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c
phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch.
*) B­íc 1:T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
*) B­íc 2: LËp dµn ý:

a) §Ò bµi: Suy nghÜ vÒ nh©n vËt «ng Hai
trong truyÖn ng¾n lµng cña Kim L©n.
*)B­íc1: T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
*) T×m hiÓu ®Ò:
*) T×m ý:
+ T×nh yªu lµng hßa quyÖn víi t×nh yªu n­íc
cña nh©n vËt «ng Hai.
+ T×nh huèng: - T×nh cê «ng Hai nghe tin
lµng chî DÇu cña «ng trë thµnh lµng ViÖt
gian theo T©y.
-NiÒm vui cña «ng Hai nghe tin Lµng ®­îc
c¶i chÝnh.
-T×nh yªu lµng, yªu n­íc cña «ng Hai cµng
chøng tá cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p lµ
cuéc kh¸ng chiÕn toµn d©n, toµn diÖn.
- T×m nh÷ng chi tiÕt: Cö chØ, hµnh ®éng, lêi
nãi cña «ng Hai chøng tá lßng yªu lµng, yªu
n­íc.

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)

a) §Ò bµi: Suy nghÜ vÒ nh©n vËt «ng Hai
I. Bµi häc:
trong truyÖn ng¾n lµng cña Kim L©n.
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn *) B­íc 1 T×m hiÓu ®Ò,
*) T×m hiÓu ®Ò:
vµ ®o¹n trÝch.
*) T×m ý:
a) §Ò bµi:
* B­íc 2: LËp dµn ý:
b) NhËn xÐt:
a) Më bµi: Giíi thiÖu t¸c phÈm nªu ý kiÕn
c) Ghi nhí 1:
®¸nh gi¸.
2) C¸c b­íc lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c b) Th©n bµi: Nªu luËn ®iÓm chÝnh vÒ néi
phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch.
dung vµ nghÖ thuËt.
*) B­íc 1:T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
c) KÕt bµi: NhËn ®Þnh, ®¸nh gi¸ chung vÒ
t¸c phÈm
*) B­íc 2: LËp dµn ý:
Ghi nhí 2: Bè côc: 3 phÇn

VËy nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn hoÆc
®o¹n trÝch cã bè côc nh­ thÕ nµo? Néi dung
chÝnh cña tõng phÇn?

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)
I. Bµi häc:
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn
vµ ®o¹n trÝch.
a) §Ò bµi:
b) NhËn xÐt:
c) Ghi nhí 1:

2) C¸c b­íc lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c
phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch.
*) B­íc 1:T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
*) B­íc 2: LËp dµn ý:
Ghi nhí 2: Bè côc: 3 phÇn
*) B­íc 3: ViÕt bµi:

Ghi nhí 2: Bè côc: 3 phÇn
-Bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn gåm 3
phÇn:
+ Më bµi: Giíi thiÖu t¸c phÈm ( tuú theo
yªu cÇu cô thÓ cña ®Ò bµi) vµ nªu ý kiÕn
®¸nh gi¸ s¬ bé cña m×nh.
+ Th©n bµi: Nªu c¸c luËn ®iÓm chÝnh vÒ
néi dung vµ nghÖ thuËt cña t¸c phÈm; cã
ph©n tÝch chøng minh b»ng c¸c luËn cø tiªu
biÓu vµ x¸c thùc.
+ KÕt bµi: Nªu nhËn ®Þnh ®¸nh gi¸ chung
cña m×nh vÒ t¸c phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n
trÝch.

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)
I. Bµi häc:
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn
vµ ®o¹n trÝch.
a) §Ò bµi:
b) NhËn xÐt:
c) Ghi nhí 1:

2) C¸c b­íc lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c
phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch.
*) B­íc 1:T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
*) B­íc 2: LËp dµn ý:
Ghi nhí 2: Bè côc: 3 phÇn
*) B­íc 3: ViÕt bµi:

*) B­íc 3: ViÕt bµi:
Theo em cã nh÷ng c¸ch nµo khi lµm phÇn
më bµi?
+ §i tõ kh¸i qu¸t ®Õn cô thÓ.
+ Nªu trùc tiÕp suy nghÜ cña ng­êi viÕt.
+ DiÔn dÞch ( suy diÔn)
+ T­¬ng ph¶n, ®èi lËp.
+ T­¬ng ®ång.
Khi viÕt phÇn më bµi cÇn chó ý ®iÒu g×?

a) Më bµi:

Chó ý: - Giíi thiÖu ng¾n gän t¸c gi¶, t¸c
phÈm, xuÊt xø.

b) Th©n bµi:

-Nªu ®­îc vÊn ®Ò m×nh sÏ ph©n tÝch.
- Nªu c¶m nhËn cña b¶n th©n.

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)
I. Bµi häc:
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn
vµ ®o¹n trÝch.
a) §Ò bµi:
b) NhËn xÐt:

*) B­íc 3: ViÕt bµi:
Khi triÓn khai ®o¹n v¨n th× luËn ®iÓm th­êng
®øng ë vÞ trÝ nµo?

c) Ghi nhí 1:

2) C¸c b­íc lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c
phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch.
*) B­íc 1:T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
*) B­íc 2: LËp dµn ý:
Ghi nhí 2: Bè côc: 3 phÇn
*) B­íc 3: ViÕt bµi:
a) Më bµi:
b) Th©n bµi:

®Çu ®o¹n  diÔn dÞch.
LuËn ®iÓm
cu«Ý ®o¹n  quy n¹p.

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)
I. Bµi häc:
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn
vµ ®o¹n trÝch.
a) §Ò bµi:
b) NhËn xÐt:
c) Ghi nhí 1:

2) C¸c b­íc lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm
truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch.

*) B­íc 1:T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
*) B­íc 2: LËp dµn ý:
Ghi nhí 2: Bè côc: 3 phÇn
*) B­íc 3: ViÕt bµi:
a) Më bµi:
b) Th©n bµi:
c) KÕt bµi:

*) B­íc 3: ViÕt bµi:
Yªu cÇu gi÷a c¸c ®o¹n trong phÇn th©n bµi
víi nhau vµ víi phÇn më bµi lµ g×?
Th©n bµi ph¶i cã sù liªn kÕt víi më bµi, c¸c
®o¹n cã sù liªn kÕt m¹ch l¹c, tù nhiªn.
Trong qóa tr×nh triÓn khai luËn ®iÓm, luËn
cø ng­êi viÕt cÇn chó ý ®iÒu g×?
*) L­u ý: Trong qóa tr×nh triÓn khai c¸c luËn
®iÓm, luËn cø, cÇn thÓ hiÖn sù c¶m thô vµ ý
kiÕn riªng cña ng­êi viÕt vÒ t¸c phÈm.
- Chó ý c¸ch lËp luËn, dÉn chøng, lÝ lÏ, liªn
kÕt, tõ ng÷ chuyÓn tiÕp gi÷a c¸c phÇn, c¸c
®o¹n.

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)
I. Bµi häc:
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn
vµ ®o¹n trÝch.
a) §Ò bµi:
b) NhËn xÐt:
c) Ghi nhí 1:

2) C¸c b­íc lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm
truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch.

*) B­íc 1:T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
*) B­íc 2: LËp dµn ý:
Ghi nhí 2: Bè côc: 3 phÇn
*) B­íc 3: ViÕt bµi:
a) Më bµi:
b) Th©n bµi:
c) KÕt bµi:
*) B­íc 4: §äc l¹i bµi vµ söa ch÷a.

*) B­íc 3: ViÕt bµi:

*)KÕt bµi:

Liªn kÕt víi phÇn th©n bµi
H« øng víi më bµi.

Tõ viÖc t×m hiÓu trªn em rót ra c¸ch lµm bµi
nghÞ luËn t¸c phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch?

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)
I. Bµi häc:
1) §Ò bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn
vµ ®o¹n trÝch.
a) §Ò bµi:
b) NhËn xÐt:
c) Ghi nhí 1:

2) C¸c b­íc lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm
truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch.

*) B­íc 1:T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
*) B­íc 2: LËp dµn ý:
Ghi nhí 2: Bè côc: 3 phÇn
*) B­íc 3: ViÕt bµi:
a) Më bµi:
b) Th©n bµi:
c) KÕt bµi:
*) B­íc 4: §äc l¹i bµi vµ söa ch÷a.

II. LuyÖn tËp.
§Ò bµi: Suy nghÜ cña em vÒ truyÖn ng¾n L·o
H¹c cña Nam Cao. H·y viÕt phÇn më bµi vµ
mét ®o¹n cña phÇn th©n bµi.

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)
II. LuyÖn tËp.
§Ò bµi: Suy nghÜ cña em vÒ truyÖn ng¾n L·o H¹c cña Nam Cao. H·y viÕt phÇn më bµi
vµ mét ®o¹n cña phÇn th©n bµi.

*) B­íc 1:T×m hiÓu ®Ò, t×m ý.
+) T×m hiÓu ®Ò:

-ThÓ lo¹i: NghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn.
-Néi dung: TruyÖn L·o H¹c cña Nam Cao.
+ T×m ý:
T×nh thÕ lùa chän nghiÖt ng· cña nh©n vËt L·o H¹c.
VÎ ®Ñp cña nh©n vËt nµy cã tÊm lßng hi sinh cao quý nh©n c¸ch ®¸ng kÝnh.

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)

II. LuyÖn tËp.
§Ò bµi: Suy nghÜ cña em vÒ truyÖn ng¾n L·o H¹c cña Nam Cao. H·y viÕt phÇn më bµi
vµ mét ®o¹n phÇn th©n bµi.
*) B­íc 2: LËp dµn ý:
+ Më bµi: - Giíi thiÖu t¸c gi¶, t¸c phÈm.
- ý kiÕn ®¸nh gi¸ s¬ bé.
+ Th©n bµi: 1) T×nh thÕ lùa chän nghiÖt ng· cña nh©n vËt L·o H¹c.
- Giíi thiÖu hoµn c¶nh gia ®×nh cña L·o H¹c.
- T×nh thÕ lùa chän gi÷a c¸i sèng vµ c¸i chÕt cña L·o H¹c.
2) VÎ ®Ñp cña nh©n vËt L·o H¹c:
- Giµu lßng yªu th­¬ng con ng­êi: con Vµng, con Trai.
- Giµu lßng tù träng.
3) NghÖ thuËt kÓ chuyÖn sinh ®éng cña t¸c gi¶.
+ KÕt bµi: NhËn ®Þnh ®¸nh gi¸ chung vÒ t¸c phÈm.
Thµnh c«ng cña nhµ v¨n

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn
(hoÆc ®o¹n trÝch)

II. LuyÖn tËp.
§Ò bµi: Suy nghÜ cña em vÒ truyÖn ng¾n L·o H¹c
cña Nam Cao. H·y viÕt phÇn më bµi vµ mét ®o¹n
phÇn th©n bµi.
*) Bước 3: ViÕt bµi
*) Bước 4: (KiÓm tra), ®äc l¹i vµ söa ch÷a.