LUẬT
TƯ PHÁP QUỐC TẾ

Logo
TS. BÙI QUANG XUÂN - 0913 183 168

HỢP ĐỒNG TRONG TƯ
PHÁP QUỐC TẾ
TS. BÙI QUANG XUÂN

LUẬT TƯ PHÁP QUỐC TẾ

KHÁI NIỆM, ĐẶC
TRƯNG CỦA HỢP
ĐỒNG TRONG TƯ
PHÁP QUỐC TẾ
TS. BÙI QUANG XUÂN

CÔNG ƯỚC VIÊN 1980 VỀ MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ

(Convention International on sale of good)

 Công ước này áp dụng cho các hoạt động mua
bán hàng hóa giữa các bên có trụ sở thương
mại tại các quốc gia khác nhau.
 Khi theo các quy tắc tư pháp quốc tế thì luật
được áp dụng là luật của nước thành viên
công ước. (Điều 1 Công ước viên 1980)
 Việt Nam đã chính thức gia nhập Công ước
Viên 1980 ngày 18/12/2015, Công ước sẽ có
hiệu lực tại việt Nam ngày 1.1.2017

KHÁI NIỆM, ĐẶC TRƯNG CỦA HỢP ĐỒNG TRONG TƯ PHÁP QUỐC TẾ

 Contract:

Hợp đồng được hiểu theo
nghĩa rộng là sự thoả thuận giữa hai
hay nhiều bên về một vấn đề nhất
định trong xã hội nhằm làm phát
sinh, thay đổi hay chấm dứt các
quyền và nghĩa vụ của các bên đó.
 Engagement- Sự cam kết
 Agreement- Sự thỏa thuận

 Hợp đồng là sự thỏa thuận của các bên làm
phát sinh hệ quả pháp lý.
 Hợp đồng là luật của các bên (luật tư).

Có nhiều
định nghĩa

Khái niệm của
luật quốc nộ

Khái niệm của
pháp luật quốc tế

CÔNG ƯỚC VIÊN 1980 VỀ MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ (Convention International on sale of good)

 Công ước này áp dụng cho các hoạt động mua bán hàng hóa giữa các
bên có trụ sở thương mại tại các quốc gia khác nhau.
 Khi theo các quy tắc tư pháp quốc tế thì luật được áp dụng là luật của
nước thành viên công ước. (Điều 1 Công ước viên 1980)
 Việt Nam đã chính thức gia nhập Công ước Viên 1980 ngày 18/12/2015,
Công ước sẽ có hiệu lực tại việt Nam ngày 1.1.2017

Khái niệm hợp đồng thương mại quốc tế

CÁC LOẠI HỢP ĐỒNG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
HỢP ĐỒNG VẬN
TẢI QUỐC TẾ
HỢP ĐỒNG BẢO
HIỂM QUỐC TẾ
HỢP ĐỒNG
ĐẦU TƯ

HỢP ĐỒNG MUA
BÁN HÀNG HÓA
HỢP ĐỒNG
THƯƠNG MẠI
QUỐC TẾ

HỢP ĐỒNG
NHƯỢNG QUYỀN
THƯƠNG MẠI
HỢP ĐỒNG
CUNG ỨNG DỊCH
VỤ, PHÂN PHỐI

MỖI LOẠI HỢP ĐỒNG CÓ QUY CHẾ PHÁP LÝ RIÊNG

ĐẶC TRƯNG HỢP ĐỒNG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
Nơi giao kết (nước A)

Nơi giao hàng, (nước B)

HỢP ĐỒNG
Nơi thực hiện hợp thanh
toán (nước C) đồng
(nước D)

Nơi nhận hàng, nơi
thanh toán (nước C)

XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT TRONG QUAN HỆ HỢP ĐỒNG

Do pháp luật các nước có quy định không thống
nhất về các điều kiện hiệu lực hợp đồng.

Luật áp dụng điều chỉnh hợp đồng ?

Ý nghĩa, sự cần thiết việc xác định luật áp dụng
điều chỉnh hợp đồng

XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT TRONG QUAN HỆ HỢP ĐỒNG

Một hợp đồng mua bán máy thêu trị giá 136.000 USD được ký
kết giữa người mua Việ t Nam (A) và người bán Hàn Quốc (B)
ký ngày 3/8/1997, theo điều kiện CIF cảng thành phố Hồ Chí
Minh, bảo hành 12 tháng sau khi hoàn thành lắp đặt.
Trong quá trình vận hành, do máy thêu có trục trặc, phải sửa
chữa nhiều nhưng không hoạt động được nên gây ra thiệt hại
cho người mua.
Ngày 4/5/1999 người mua (A) đã kiện (B) ra trọng tài đòi B
phải trả lại tiền và bồi thường thiệt hại.
CÂU HỎI: PHÁP LUẬT ÁP DỤNG GIẢI QUYẾT VỤ VIỆC?

XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT TRONG
QUAN HỆ HỢP ĐỒNG

Điều ước quốc
tế

Luật quốc gia

HỢP ĐỒNG

Tập quán
thương mại
quốc tế

PHÁP LUẬT ĐIỀU
CHỈNH HỢP ĐỒNG
THƯƠNG MẠI
QUỐC TẾ
Lex Mercatoria

XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT TRONG QUAN HỆ HỢP ĐỒNG

PHÁP LUẬT QUỐC GIA

Các điều kiện có hiệu lực của hợp đồng.

LUẬT QUỐC
GIA QUY
ĐỊNH
 Việt Nam chưa có văn
bản quy định riêng về
hợp đồng có yếu tố nước
ngoài

Lĩnh vực cấm giao kết hợp đồng.
Hợp đồng vô hiệu, hệ quả pháp lý.
Trách nhiệm và miễn trách nhiệm
hợp đồng.

XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT TRONG QUAN HỆ HỢP ĐỒNG

PHÁP LUẬT QUỐC TẾ

Công ước viên 1980 về mua bán hàng
hóa quốc tế (CISG)

LUẬT QUỐC
TẾ VỀ HỢP
ĐỒNG
 Việt Nam chưa có văn
bản quy định riêng về
hợp đồng có yếu tố nước
ngoài

Incoterms 2010.
Nguyên tắc hợp đồng thương mại
quốc tế- Picc- Unidroit.
Quy định Rome I của Hội đồng Châu Âu 2008
về luật áp dụng đối với nghĩa vụ hợp đồng.

GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT
PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG

TS. BÙI QUANG XUÂN

0913 183 168

GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG

HÌNH THỨC HỢP ĐỒNG
Công ước 1980 (Điều 11, Điều 96)
 Hợp đồng được giao kết dưới mọi hình thức
(văn bản, lời nói, hành vi)
 Thông điệp điện tử: telephone, Fax, đơn thư
chào hàng, email...
Điều 27 khoản 2 Luật Thương mại Mua bán hàng
hoá quốc tế phải được thực hiện trên cơ sở hợp
đồng bằng văn bản hoặc bằng hình thức khác có
giá trị tương đương.

Câu hỏi




Vậy một hợp đồng giao kết tai
Singapore phù hợp với luật
Singapore nhưng trái với pháp luật
Việt Nam về hình thức liệu có được
công nhận hiệu lực tại Việt Nam
hay không?
Trường hợp ngược lại?

HÌNH THỨC HỢP ĐỒNG
Luật áp dụng xác định hiệu lực hình thức hợp đồng
Luật nơi giao kết hợp đồng (Lex loci contractus).
 Nguyên tắc giải quyết xung đột pháp luật về hình thức của hợp đồng
 Hình thức của hợp đồng phải tuân theo pháp luật của nước nơi giao kết
hợp đồng.
 Trong trường hợp hợp đồng được giao kết ở nước ngoài mà vi phạm quy
định về hình thức hợp đồng theo pháp luật của nước đó, nhưng không trái
với quy định về hình thức hợp đồng theo pháp luật Việt Nam thì hình thức
hợp đồng vẫn được công nhận tại Việt Nam.
 Hình thức hợp đồng liên quan đến việc xây dựng hoặc chuyển giao quyền
sở hữu công trình, nhà cửa và các bất động sản khác trên lãnh thổ Việt
Nam phải tuân theo pháp luật Việt Nam (Điều 770 Bộ luật dân sự).

LUẬT ÁP DỤNG ĐIỀU CHỈNH HÌNH THỨC HỢP ĐỒNG
HÌNH THỨC
HỢP ĐỒNG

LUẬT NƠI GIAO
KẾT

PHÁP LUẬT VIỆT
NAM

Quy định Rome I năm 2008 về luật áp dụng đối với nghĩa vụ hợp đồng
Một hợp đồng giữa các bên tại thời điểm kí kết hợp đồng sẽ có hiệu lực về hình
thức nếu như hợp đồng đó đáp ứng được các đòi hỏi về hình thức hợp đồng như
trong bản Quy tắc này hoặc như trong luật quốc gia nơi hợp đồng được kí kết”
(Điều 11 khoản 1).

Luật áp dụng đối với hình
thức hợp đồng



Hình thức của hợp đồng được xác định theo
pháp luật áp dụng đối với hợp đồng đó.
Trường hợp hình thức của hợp đồng không phù
hợp với hình thức hợp đồng theo pháp luật áp
dụng đối với hợp đồng đó, nhưng phù hợp với
hình thức hợp đồng theo pháp luật của nước nơi
giao kết hợp đồng hoặc pháp luật Việt Nam thì
hình thức hợp đồng đó được công nhận tại Việt
Nam (Điều 685 khoản 7 Bộ luật dân sự 2015).

LUẬT ÁP DỤNG ĐIỀU CHỈNH NỘI DUNG HỢP ĐỒNG
NỘI DUNG HỢP ĐỒNG

NGUYÊN
TẮC
Ý NGHĨA CỦA LUẬT ÁP DỤNG

Luật do các bên thỏa thuận
Trường hợp các bên không chọn
luật áp dụng

 Không có hợp đồng nào là hoàn hảo.
 Các rủi ro trong quá trình giao kết, thực hiện hợp đồng luôn tiềm ẩn.
 Rủi ro khách quan: Harship, force majeur…
Chọn luật áp dụng để đảm bảo cho việc thực hiện hợp đồng an toàn,
công bằng.
22

NỘI DUNG HỢP ĐỒNG

Nguyên tắc tự do ý chí Hợp đồng được điều
chỉnh bởi luật do các bên thỏa thuận.
Sự thỏa thuận có thể được thực hiện rõ ràng
thông qua các điều khoản hợp đồng, hoặc trong
hoàn cảnh cụ thể.
Bằng sự thỏa thuận của mình các bên có thể
chọn luật áp dụng đối với một phần hoặ c toàn bộ
hợp đồng (Điều 3.1 Quy định Rome 2008).

NỘI DUNG HỢP ĐỒNG
Luật áp dụng điều chỉnh nội dung
 Quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng được xác định theo pháp
luật nước nơi thực hiện hợp đồng, nếu các bên không có thỏa thuận khác
(Điều 769 Bộ luật Dân sự 2005).
 => Nội dung hợp đồng chịu sự điểu chỉnh của pháp luật do các bên thỏa
thuận.
Khoản 1 Điều 685 Bộ luật dân sự 2015:
 Các bên trong quan hệ hợp đồng được thỏa thuận lựa chọn pháp luật áp
dụng đối với hợp đồng.
 Trường hợp các bên không có thoả thuận về pháp luật áp dụng thì pháp
luật của nước có mối liên hệ gắn bó nhất với hợp đồng đó được áp dụng
đối với hợp đồng.

NỘI DUNG HỢP ĐỒNG

Luật do các bên thỏa thuận- ngoại lệ

 Hợp đồng có đối tượng là bất động sản: Luật của nước nơi có
bất động sản.
 Hợp đồng lao động và hợp đồng tiêu dùng không được ảnh
hưởng đến các quyền lợi tối thiểu của người lao động và
người tiêu dùng do pháp luật Việt Nam quy định.
 Các bên có thể thỏa thuận thay đổi pháp luật áp dụng đối với
hợp đồng nhưng việc thay đổi đó không được ảnh hưởng đến
quyền và lợi ích hợp pháp của người thứ ba (Khoản 4, 5, 6 Điều
685 Bộ luật dân sự 2015)

NỘI DUNG HỢP ĐỒNG
LUẬT DO CÁC BÊN THỎA THUẬN

Là chính các điều khoản
trong hợp đồng
Dẫn chiếu đến pháp luật
quốc gia
Dẫn chiếu đến pháp luật
quốc tế

ĐIỀU KHOẢN
CHỌN LUẬT ÁP
DỤNG (LAW
APPLICATION
CLAUSE)

NỘI DUNG HỢP ĐỒNG
ĐIỀU KHOẢN MẪU CHỌN LUẬT ÁP DỤNG

 “Mọi vấn đề liên quan đến hoặc phát sinh từ

việc hình thành, hiệu lực, hoặc giải thích, áp
dụng hợp đồng này sẽ chịu sự điều chỉnh của
pháp luật …”.
 “This contract, and all questions concerning its
formation,
validity,
interpretation
and
application shall be governed by the laws of
State of New York''. Clause law application

NỘI DUNG HỢP ĐỒNG
ĐIỀU KHOẢN MẪU CHỌN LUẬT ÁP DỤNG

 “Mọi tranh chấp, bất đồng liên quan tới (hoặc phát
sinh từ) hợp đồng này sẽ được giải quyết trên tinh
thần thiện chí của các bên; Nếu không thỏa thuận
được, tranh chấp sẽ được giải quyết theo pháp luật
của…”.
 “All disputes, disagrees relating (concerning to) this contract
shall be settled by both parties through consultation in the
spirit of friendliness. If no agreement can be reached, the
dispute shall be resoved by the law of…”

NỘI DUNG HỢP ĐỒNG
Không trái với nguyên tắc cơ bản của pháp
luật Việt Nam
ĐIỀU KIỆN
CỦA LUẬT
ĐƯỢC LỰA
CHỌN

Không vi phạm các quy định mà pháp luật
Việt Nam cấm.

Không trái các quy phạm mệnh lệnh, thuộc
lĩnh vực luật công.

NỘI DUNG HỢP ĐỒNG
ĐIỀU KIỆN CỦA LUẬT ĐƯỢC LỰA CHỌN

Pháp luật nước ngoài cũng được áp dụng trong
trường hợp các bên có thỏa thuận trong hợp đồng, nếu
sự thỏa thuận đó không trái với quy định của Bộ luật
này và các văn bản pháp luật khác của Việt Nam.
Trong trường hợp quan hệ dân sự có yếu tố nước
ngoài không được Bộ luật này...thì áp dụng tập quán
quốc tế, nếu việc áp dụng hoặc hậu quả của việc áp
dụng không trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp
luật Việt Nam ( Điều 759 Bộ luật Dâ n sự 2005).

NỘI DUNG HỢP ĐỒNG

ĐIỀU KIỆN CỦA LUẬT ĐƯỢC LỰA CHỌN

Điều 5 khoản 2 Luật thương mại 2005

 Các bên trong giao dịch thương mại có yếu tố
nước ngoài được thoả thuận áp dụng pháp
luật nước ngoài, tập quán thương mại quốc tế
nếu pháp luật nước ngoài, tập quán thương
mại quốc tế đó không trái với các nguyên tắc
cơ bản của pháp luật Việt Nam

NỘI DUNG HỢP ĐỒNG

Một số lĩnh vực không được phép chọn luật (áp dụng bắt
buộc các quy định của pháp luật quốc gia)




Quy phạm mệnh lệnh quốc gia (mục đích nhằm tránh sự
lạm dụng)
Lĩnh vực:







Bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng (Điều 5).
Lĩnh vực cạnh tranh không lành mạnh (cấm thoả thuận tăng
giá thành sản phẩm, phân chia thị phần...).
Bảo vệ quyền lợi người lao đông (Điều 6).

Hợp đồng được ký kết với một bên là Nhà nước

NĂNG LỰC
CHỦ THỂ

 Hợp đồng chỉ có hiệu lực nếu các bên
giao kết hợp đồng có đủ năng lực chủ
thể (tư cách pháp lý).
 Xác định tư cách chủ thể là vấn đề thuộc
quy chế pháp lý nhân thân.
 Điều 676 Bộ luật dân sự: Pháp nhân 
Năng lực pháp luật dân sự của pháp
nhân được xác định theo pháp luật của
nước mà pháp nhân có quốc tịch. 
Trường hợp pháp nhân nước ngoài xác
lập, thực hiện giao dịch dân sự tại Việt
Nam thì năng lực pháp luật dân sự của
pháp nhân nước ngoài đó được xác định
theo pháp luật Việt Nam.

TRƯỜNG HỢP ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM

 Hợp đồng được giao kết tại Việt Nam và thực
hiện hoàn toàn tại Việt Nam thì phải tuân theo
pháp luật Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam.
 Hợp đồng liên quan đến bất động sản ở Việt
Nam phải tuân theo pháp luật Việt Nam”
(Điều 769 khoản 2,3 Bộ luật Dân sự 2005

TRƯỜNG HỢP ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM

TRƯỜNG HỢP
CÁC BÊN
KHÔNG CHỌN
LUẬT ÁP DỤNG

Cơ quan tài phán chọn luật áp
dụng.
Nguyên tắc: Luật nơi thực hiện
hợp đồng
Luật “có mối quan hệ gắn bó
nhất” đối với hợp đồng (Điều
3,4 Quy định Rome 2008

NỘI DUNG HỢP ĐỒNG
LUẬT CÓ MỐI QUAN HỆ GẮN BÓ NHẤT

 Tiêu chí xác định
 Nơi cư trú, có trụ sở chính (chi nhánh) của bên thực
hiện nghĩa vụ đặc trưng (hợp đồng mua bán, dịch
vụ...).
 Luật nơi thực hiện hợp đồng (Hợp đồng có giá trị lớn,
phức tạp như cung ứng trang thiết bị, xây dựng khu
sản xuất khí đốt hay lọc dầu, hợp đồng đầu tư...).
 (Điều 685 khoản 2 Bộ luật dân sự 2015)

NỘI DUNG HỢP ĐỒNG

LUẬT CÓ MỐI QUAN HỆ GẮN BÓ NHẤT

 (Điều 685 khoản 2 Bộ luật dân sự 2015)
 Pháp luật của nước nơi người bán cư trú đối với hợp đồng mua bán hàng
hóa.
 Pháp luật của nước nơi người cung cấp dịch vụ cư trú đối với hợp đồng
dịch vụ.
 Pháp luật của nước nơi người nhận quyền cư trú đối với hợp đồng
chuyển giao quyền sử dụng hoặc chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ.
 Pháp luật của nước nơi người lao động thường xuyên thực hiện công việc
đối với hợp đồng lao động, luật của nước nơi người sử dụng lao động cư
trú.
 Pháp luật của nước nơi người tiêu dùng cư trú đối với hợp đồng tiêu
dùng.

Điều 4 quy định Rome 2008)
 (Luật áp dụng điều chỉnh hợp đồng mua bán hàng
hóa là luật nước nơi cư trú (có trụ sở của bên bán).
 Đối với hợp đồng cung ứng dịch vụ là luật nước nơi
cư trú của bên cung ứng.

 Hợp đồng liên quan đến bất động sản là luật nơi có

bất động sản.
 Hợp đồng nhượng quyền thương mại là luật của
bên nhận quyền (franchisee)

NĂNG LỰC CHỦ THỂ
 Hợp đồng chỉ có hiệu lực nếu các bên giao kết hợp đồng
có đủ năng lực chủ thể (tư cách pháp lý)
 Xác định tư cách chủ thể là vấn đề thuộc quy chế pháp lý
nhân thân.
 Điều 676 Bộ luật dân sự: Pháp nhân
 Năng lực pháp luật dân sự của pháp nhân được xác định theo

pháp luật của nước mà pháp nhân có quốc tịch.
 Trường hợp pháp nhân nước ngoài xác lập, thực hiện giao dịch
dân sự tại Việt Nam thì năng lực pháp luật dân sự của pháp nhân
nước ngoài đó được xác định theo pháp luật Việt Nam.

TÓM LƯỢC CUỐI BÀI
Trong bài học này, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu
các nội dung sau:
1. Khái quát chung về hợp đồng trong tư pháp quốc tế:

Khái niệm, đặc trưng của hợp đồng quốc tế; Xung đột
pháp luật trong quan hệ hợp đồng; Luật áp dụng điều
chỉnh hợp đồng.
2.Giải quyết xung đột pháp luật về hợp đồng: Hình thức,
nội dung hợp đồng; năng lực chủ thể hợp đồng.

CHÚC THÀNH CÔNG
& HẠNH PHÚC
TS. BÙI QUANG XUÂN