CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM
HỌC SINH ĐẾN VỚI GIỜ HỌC LỊCH SỬ LỚP 8
TRƯỜNG THCS TRUNG MỸ
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN
NGÀY DẠY: 29/03/2022

Kiểm tra bài cũ
? Thực dân Pháp hoàn thành kế hoạch xâm lược Việt
Nam vào thời gian nào?
? Vậy tại sao thực dân Pháp không tiến hành khai thác
bóc lột Việt Nam từ năm 1884 mà đến năm 1897 chúng
mới thực hiện?

QUÁ TRÌNH PHÁP XÂM LƯỢC VŨ TRANG
Ở VIỆT NAM
KHAI THÁC THUỘC ĐỊA
LẦN THỨ NHẤT

1858
Pháp xâm
lược vũ
trang VN

1884
Hoàn thành
xâm lược vũ
trang Việt
Nam

1896 1897
Cơ bản hoàn
thành bình
định VN

1914

CHƯƠNG II:
XÃ HỘI VIỆT NAM TỪ NĂM 1897 ĐẾN NĂM1918

TIẾT 46,47,48,49 - CHỦ ĐỀ:
NHỮNG CHUYỂN BIẾN KINH TẾ XÃ HỘI Ở
VIỆT NAM VÀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC
CHỐNG PHÁP TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN NĂM 1918
(Tích hợp bài 29 với bài 30)
Nội dung chính của chủ đề
I. Chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp.
II. Những chuyển biến kinh tế - xã hội ở Việt Nam.
III. Phong trào yêu nước chống Pháp từ đầu thế kỉ XX đến
năm 1918.

TIẾT 46 - CHỦ ĐỀ:
NHỮNG CHUYỂN BIẾN KINH TẾ, XÃ HỘI
Ở VIỆT NAM VÀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC
CHỐNG PHÁP TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN NĂM 1918
(Tiết 1)
I. Chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp
1. Tổ chức bộ máy nhà nước

? Dựa vào thông tin
mục 1- sgk (137), em
cho biết bộ máy cai trị
của thực dân Pháp ở
Việt Nam được xây
dựng như thế nào?

“Không một xứ sở nào trên cái thế giới này
lại có nhiều nguồn lợi như cái xứ Bắc Kì.
Biết bao nhiêu ngành kĩ nghệ cần phải
thiết lập. Biết bao chiến dịch xán lạn cần
phải vạch ra. Xứ Bắc Kì giàu có. Nơi đây
chính quốc tha hồ mà bòn rút đầy tay đưa
của cải về nước. Ngành xuất cảng của
nước Pháp cũng sẽ thấy nơi đây là một
Chính phủ Pháp nguồn tiêu thụ hàng hóa rất có lợi cho
cử Pôn Đu-me
mình. Vậy thì hãy tiến lên, tiến lên”.
sang làm Toàn
quyền Đông
Dương
(từ 1897-1902)

(Trích: Paul Doumer - Những
tài nguyên xứ Bắc Kì)

Dinh toaøn quyeàn Ñoâng Döông cuûa Phaùp taïi Saøi Goøn
nay laø Dinh Thoáng Nhaát

BẢN ĐỒ LIÊN BANG ĐÔNG DƯƠNG

LÀO

Liên bang Đông
Dương gồm: Việt
Nam, Cam Pu
Chia, Lào.

Sơ đồ bộ máy thống trị của Pháp ở Đông Dương
LIÊN BANG ĐÔNG DƯƠNG
(Toàn quyền Đông Dương)
Cam-pu-chia
(Khâm sứ)
BắcKì
(Thống sứ)

Lào
(Khâm sứ)

Việt Nam
Trung Kì
(Khâm sứ)

Nam Kì
(Thống đốc)

Tỉnh (Pháp)
Phủ, Huyện, Châu (Pháp + Bản xứ)
Xã, thôn (Bản xứ)

CHỦ ĐỀ: NHỮNG CHUYỂN BIẾN KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT
NAM VÀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP
TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN NĂM 1918 (Tiết 1)

2. Chính sách kinh tế

THẢO LUẬN NHÓM

Nhóm 1: Nêu chính sách của thực dân Pháp trong lĩnh vực
nông nghiệp và công nghiệp? Hậu quả của chính sách đó?
Nhóm 2: Chính sách của thực dân Pháp trong lĩnh
vực thương nghiệp và giao thông vận tải?
Mục đích của chính sách này?
 
Nhóm 3: Thực dân Pháp thực hiện chính sách tài chính
như thế nào? Các chính sách kinh tế của thực dân Pháp
nhằm mục đích gì?

2. Chính sách kinh tế:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Lĩnh vực
Nông nghiệp
Công nghiệp

Nội dung chính sách

 
 

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Lĩnh vực
Thương nghiệp  
Giao thông
vận tải

 
 

Nội dung chính sách

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Lĩnh vực
Tài chính

Nội dung chính sách
 

Các chính sách  
kinh tế
 
Mục đích

Tuyến đường sắt xuyên Việt được xây
dựng năm 1902, đến 1912 tổng chiều
dài là 2059 km

Ga Hà Nội (năm 1900)

CHỦ ĐỀ: NHỮNG CHUYỂN BIẾN KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT
NAM VÀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP
TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN NĂM 1918 (Tiết 1)
2. Chính sách kinh tế:
Lĩnh vực
Nội dung chính sách
- Đẩy mạnh cướp đoạt ruộng đất, lập đồn điền.
Nông nghiệp - Phương pháp bóc lột: phát canh thu tô.
- Tập trung khai thác than và kim loại.
Công nghiệp - Đầu tư xây dựng một số ngành: xi-măng, điện
nước, giấy, rượu, đường, vải sợi...
Thương
Độc quyền thị trường Việt Nam.
nghiệp
Giao thông - Xây dựng hệ thống đường bộ, đường thủy,
vận tải
đường sắt.
Tài chính - Tăng thuế cũ, đặt thêm thuế mới.
Mục đích

→ Vơ vét sức người sức của của nhân dân Đông
Dương, làm giàu cho Pháp.

Rượu,
giấy,
diêm

Thiếc,
chì,kẽm

Than
đá

café

Các nguồn
lợi của
Pháp ở Việt
Nam

Bông,
vải ,
sợi,
rựơu

Sợi,
ximăng,
sửa chữa
tàu

Xuất
cảng
Gỗ,
diêm
chè,
café

cao su

Lúa

Xuất
cảng

Rượu,
bia, xay
xát, sửa
chữa
tàu

? Những tác động của chính
sách kinh tế của Pháp đối
với nền kinh tế Việt Nam?
Em có nhận xét gì về thay
đổi này?

Nền kinh tế Việt Nam đầu thế
kỉ XX đã có nhiều chuyển biến.
Những yếu tố tích cực và tiêu
cực đan xen nhau do đường lối
nô dịch thuộc địa của Pháp.

* Tích cực: Phương thức sản xuất TBCN từng bước du nhập
vào Việt Nam, hàng hóa nhiều hơn, phong phú hơn, thành thị
và tầng lớp thị dân xuất hiện cũng nhiều hơn…
* Tiêu cực:
+ Tài nguyên thiên nhiên bị khai thác cạn kiệt.
+ Người dân bị bóc lột đến tận xương tủy với giá nhân công rẻ
mạt và các loại thuế nặng nề, vô lí, tàn nhẫn.
+ Công nghiệp phát triển nhỏ giọt, thiếu hẳn công nghiệp
nặng.
→Kinh tế VN cơ bản là nền sản xuất nhỏ, lạc hậu, phát triển
chậm chạp, mất cân đối, phụ thuộc kinh tế Pháp.

CHỦ ĐỀ:
NHỮNG CHUYỂN BIẾN KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM VÀ
PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX
ĐẾN NĂM 1918 (Tiết 1)
3. Chính sách văn hóa, giáo dục

? Dựa vào thông tin trong
mục 3 – sgk (139), em hãy
nêu các chính sách văn hóa,
giáo dục của Pháp ở
Việt Nam? Mục đích?

Trường ĐH Đông Dương (Đại học Trường Bưởi (trường Chu Văn
Quốc gia –Hà Nội ngày nay)
An- HN ngày nay)

Giờ học Vật lí –Tường Đại học
Đông Dương

Trong lớp học

Cảnh hút thuốc phiện và nấu rượu thời Pháp thuộc

? Theo em, chính sách văn hóa, giáo

dục của thực dân Pháp ở Việt Nam có
phải để “khai hóa văn minh” cho người
Việt Nam không? Vì sao ?
- Không khai hóa văn minh cho người Việt. Mà
thông qua giáo dục phong kiến, nhằm tạo ra một lớp
người chỉ biết phục tùng.
- Kìm hãm nhân dân ta trong vòng ngu dốt, lạc hậu,
mê muội, sa vào tệ nạn xã hội để dễ bề cai trị.
- Triệt để sử dụng phong kiến Nam triều, dùng người
Việt trị người Việt.
- Hậu quả: Hơn 90% người dân Việt Nam đương
thời mù chữ, tăm tối bởi chính sách ngu dân của
Pháp.

“Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học,
chúng thẳng tay chém giết những người yêu
nước, thương nòi của ta, chúng tắm những
cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu.
Chúng ràng buộc dư luận, thi hành chính
sách ngu dân. Chúng dùng thuốc phiện, rượu
cồn để làm cho nòi giống ta suy nhược…”
(Hồ Chủ tịch, "Tuyên ngôn độc lập")

“Thủa nô lệ, dân ta mất nước
Cảnh cơ hàn trời đất tối tăm
Một đời đau suốt trăm năm
Chim treo trên lửa, cá nằm dưới dao
Giặc cướp hết non cao biển rộng
Cướp cả tên nòi giống tổ tiên
Lưỡi gươm cắt đất ngăn miền
Non sông một khúc ruột liền chia ba”
Trích tác phẩm: Ba mươi năm đời ta có Đảng
Tố Hữu

“Trời đất hỡi dân ta khốn khổ
Đủ các đường thuế nọ thuế kia
Lưới vây trải quét trăm bề
Róc xương, róc thịt còn gì nữa đâu”
(Nguyễn Phan Lăng)

“Lại nghe nói Lào Cai, Yên Bái
Ngàn muôn người vỡ núi, đào sông
Độc thay lam chướng ngàn trùng
Sông sâu quẳng xác, hang cùng chất xương”
(Phan Bội Châu)

LUYỆN TẬP

Trắc nghiệm khách quan

Bài 1: Chính sách khai thác bóc lột của thực dân Pháp đã làm cho
nền kinh tế Việt Nam như thế nào?

A

Tài nguyên thiên nhiên bị khai thác cạn kiệt.

B

Nông nghiệp dậm chân tại chỗ.

C

Công nghiệp phát triển nhỏ giọt, thiếu công nghiệp nặng.

D

Kinh tế Việt Nam cơ bản vẫn là nền sản xuất nhỏ, lạc hậu,
phụ thuộc.

Bài 2. Mục đích của Pháp trong việc mở trường dạy học để làm gì ?

A

Phát triển nền giáo dục Việt Nam.

B

Khai hóa nền giáo dục Việt Nam.

C

Đào tạo lớp người bản xứ phục vụ công việc cai trị cho Pháp.

D

Do nhu cầu học tập của nhân dân ngày một cao.

Bài 3. Chính sách nào dưới đây thuộc về chính trị mà Pháp đã áp
dụng ở Việt Nam ngay từ khi tiến hành khai thác thuộc địa lần thứ
nhất?

A

Chính sách “ chia để trị”

B

Chính sách “ dùng người Pháp để trị người Việt”

C

Chính sách “ Đồng hóa” dân tộc Việt Nam.

D

Chính sách “ Khủng bố trắng” đối với dân tộc Việt Nam.

Bài 4: Vẽ sơ đồ tư duy về chính sách khai
thác thuộc địa của thực dân Pháp

SƠ ĐỒ TÓM TẮT NỘI DUNG BÀI HỌC

Tổ chức bộ máy
Nhà nước
CHÍNH
SÁCH KHAI
THÁC
THUỘC ĐỊA
CỦA THỰC
DÂN PHÁP

Thành lập Liên bang
Đông Dương
Việt Nam chia làm ba
xứ
Nông nghiệp
Công nghiệp

Chính sách kinh tế

Giao thông vận tải
Thương nghiệp
Tài chính

Chính sách văn
hóa, giáo dục

Duy trì chế độ giáo
dục phong kiến
Mở trường học và
một số cơ sở văn hóa,
y tế

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
1. Học bài và hoàn thành sơ đồ tư duy về nội
dung bài học phần I.
2. Chuẩn bị nội dung phần II. Những chuyển biến
kinh tế xã hội ở Việt Nam.
3. Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu khác có liên quan
đến bài học

Ch©n thµnh c¶m ¬n