Tiết 22: CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI CỦA BÀI VĂN TỰ SỰ
Tuệ Tĩnh là danh y lỗi lạc đời Trần. Ông chẳng những là ngưuời mở mang ngành Y dưu?c dân tộc, mà còn là ngu?i hết lòng thuương yêu, cứu giúp ngưu?i bệnh.
Một hôm, có nhà quý tộc trong vùng cho con đến mời Tuệ Tĩnh vào tưu dinh để xem bệnh đau lưung cho mình. Ông sắp đi thì bất ngờ có hai vợ chồng ngưu?i nông dân khiêng đứa con bị ngã gãy đùi đến, mếu máo xin ông chạy chữa. Tuệ Tĩnh liền xem mạch cho cậu bé, rồi bảo anh con nhà quý tộc:
- Anh về thưua với cụ rằng ta sẵn sàng đi, nhuưng bây giờ thì phải chữa cho cậu bé này truước, vì chú nguy hơn.
Anh con nhà quý tộc sửng sốt:
- Xin ngài đến đằng dinh tôi trưu?c. Bọn gia nô đã đem võng đợi sẵn cả rồi.
- Không! - Tuệ Tĩnh dứt khoát trả lời - Ta phải chữa gấp cho chú bé này, để chậm tất có hại.
Tuệ Tĩnh bắt tay ngay vào việc chữa trị, không chú ý gì đến thái độ hậm hực của anh con nhà quý tộc. Qua gần trọn buổi, chú bé nhà nông đã đu?c bó nẹp nằm yên trên giưu?ng bệnh. Tuệ Tĩnh yên tâm thở phào nhẹ nhõm. Vợ chồng ngưu?i nông dân lạy tạ:
- A Di Đà Phật! Không có ngài thì tính mạng con tôi nguy rồi, chúng tôi biết lấy gì đền đáp cho xứng?
Tuệ Tĩnh trả lời:
- Con nguười ta cứu giúp nhau lúc hoạn nạn, sao ông bà lại nói chuyện ơn huệ. Ông bà cứ yên tâm, sau hơn một tuần trăng chú bé sẽ đi lại đưuợc!
Trời đã sập tối, chợt nhớ tới nhà quý tộc, ông vội vã ra đi không kịp nghỉ ngơi.
THẢO LUẬN NHÓM ( THỜI GIAN: 5 PHÚT)
NHÓM 1+2: Em hãy tìm xem chủ đề của bài văn được thể hiện trực tiếp trong những câu văn nào? Hãy gạch dưới những câu văn đó?
NHÓM 3 + 4: Em hãy tìm xem chủ đề của bài văn được thể hiện qua những sự việc nào?
NHÓM 5 + 6: Em hãy chọn nhan đề thích hợp đặt cho văn bản? Nêu lí do?
Tuệ Tĩnh và hai người bệnh
Tấm lòng thương người của thầy Tuệ Tĩnh
Y đức của Tuệ Tĩnh
Em có thể đặt tên khác cho bài văn không?
Tuệ Tĩnh là danh y lỗi lạc đời Trần. Ông chẳng những là ngưuời mở mang ngành Y dưu?c dân tộc, mà còn là ngu?i hết lòng thuương yêu, cứu giúp ngưu?i bệnh.
Một hôm, có nhà quý tộc trong vùng cho con đến mời Tuệ Tĩnh vào tưu dinh để xem bệnh đau lưung cho mình. Ông sắp đi thì bất ngờ có hai vợ chồng ngưu?i nông dân khiêng đứa con bị ngã gãy đùi đến, mếu máo xin ông chạy chữa. Tuệ Tĩnh liền xem mạch cho cậu bé, rồi bảo anh con nhà quý tộc:
- Anh về thưua với cụ rằng ta sẵn sàng đi, nhuưng bây giờ thì phải chữa cho cậu bé này truước, vì chú nguy hơn.
Anh con nhà quý tộc sửng sốt:
- Xin ngài đến đằng dinh tôi trưu?c. Bọn gia nô đã đem võng đợi sẵn cả rồi.
- Không! - Tuệ Tĩnh dứt khoát trả lời - Ta phải chữa gấp cho chú bé này, để chậm tất có hại.
Tuệ Tĩnh bắt tay ngay vào việc chữa trị, không chú ý gì đến thái độ hậm hực của anh con nhà quý tộc. Qua gần trọn buổi, chú bé nhà nông đã đu?c bó nẹp nằm yên trên giưu?ng bệnh. Tuệ Tĩnh yên tâm thở phào nhẹ nhõm. Vợ chồng ngưu?i nông dân lạy tạ:
- A Di Đà Phật! Không có ngài thì tính mạng con tôi nguy rồi, chúng tôi biết lấy gì đền đáp cho xứng?
Tuệ Tĩnh trả lời:
- Con nguười ta cứu giúp nhau lúc hoạn nạn, sao ông bà lại nói chuyện ơn huệ. Ông bà cứ yên tâm, sau hơn một tuần trăng chú bé sẽ đi lại đưuợc!
Trời đã sập tối, chợt nhớ tới nhà quý tộc, ông vội vã ra đi không kịp nghỉ ngơi.
Chủ đề: ca ngợi phẩm chất hết lòng yêu thương cứu giúp người bệnh của Tuệ Tĩnh được thể hiện qua hai sự việc:
Sự việc 1: Từ chối chữa bệnh cho nhà giàu trước vì bệnh anh ta nhẹ.
Sự việc 2: Chữa ngay cho con trai người nông dân vì bệnh của chú bé nguy hiểm hơn.
A. Tuệ Tĩnh và hai người bệnh => Nêu lên tình huống buộc phải lựa chọn qua đó thể hiện phẩm chất cao đẹp của danh y Tuệ Tĩnh => phù hợp
B. Tấm lòng thương người của Tuệ Tĩnh=> sát với chủ đề
C. Y đức của Tuệ Tĩnh =>đạo đức nghề y => phù hợp
1.Lương tâm thầy thuốc.
2.Một lòng vì người bệnh.
3. Thương người như thể thương thân
Chủ đề: Ca ngợi lòng thương người của Tuệ Tĩnh.
- Câu chủ đề: […] người hết lòng yêu thương, cứu giúp người bệnh.
Lời phát biểu: Con người ta cứu giúp nhau lúc hoạn nạn…
Lời miêu tả việc làm: -Ta phải chữa cho chú bé này trước vì chú nguy hơn.
-Ta phải chữa cho chú bé này, để chậm tất có hại.
-Trời sập tối, ông vội vã ra đi không kịp nghỉ ngơi.
Nhan đề của
văn băn
BẢN ĐỒ TƯ DUY
Lời văn miêu tả tâm trạng Tuệ Tĩnh yên tâm thở phào nhẹ nhõm.
a. Mở bài
Tuệ Tĩnh là nhà danh y lỗi lạc đời Trần. Ông chẳng những là người mở mang ngành Y dược dân tộc, mà còn là người hết lòng thương yêu, cứu giúp người bệnh.
b. Thân bài
Một hôm, có nhà quý tộc trong vùng cho con đến mời Tuệ Tĩnh vào tư dinh để xem bệnh đau lưng cho mình. Ông sắp đi thì bất ngờ có hai vợ chồng người nông dân khiêng đứa con bị ngã gãy đùi đến, mếu máo xin chạy chữa. Tuệ Tĩnh liền xem mạch cho cậu bé, rồi bảo anh con nhà quý tộc:
Anh về thưa với cụ rằng ta sẵn sàng đi, nhưng bây giờ phải chữa cho chú bé này trước, vì chú nguy hơn
Anh con nhà quý tộc sửng sốt:
Xin ngài đến đằng dinh tôi trước. Bọn gia nô đã đem võng đợi sẵn cả rồi.
- Không! - Tuệ Tĩnh dứt khoát trả lời - Ta phải chữa gấp cho chú bé này, để chậm tất có hại.
Tuệ Tĩnh bắt tay ngay vào việc chữa trị, không chú ý gì đến thái độ hậm hực của anh con nhà quý tộc. Qua gần trọn buổi, chú bé nhà nông đã được bó nẹp nằm yên trên giường bệnh. Tuệ Tĩnh yên tâm thở phào nhẹ nhõm. Vợ chồng người nông dân lạy tạ:
- A Di Đà Phật! Không có ngài thì tính mạng con tôi nguy rồi, chúng tôi biết lấy gì đền đáp cho xứng?
Tuệ Tĩnh trả lời:
Con người ta cứu giúp nhau lúc hoạn nạn, sao ông bà lại nói chuyện ơn huệ. Ông bà cứ yên tâm, sau một tuần trăng chú bé sẽ đi lại được!
c. Kết bài
Trời đã sập tối, chợt nhớ tới nhà quý tộc, ông vội vã ra đi không kịp nghỉ ngơi.
a. Mở bài
Tuệ Tĩnh là nhà danh y lỗi lạc đời Trần. Ông chẳng những là người mở mang ngành Y dược dân tộc, mà còn là người hết lòng thương yêu, cứu giúp người bệnh.
 Giới thiệu chung về nhân vật sự việc.
- Nhân vật: Tuệ Tĩnh
- Sự việc: hết lòng yêu thương cứu giúp người bệnh.
b. Thân bài
Một hôm, có nhà quý tộc trong vùng cho con đến mời Tuệ Tĩnh vào tư dinh để xem bệnh đau lưng cho mình. Ông sắp đi thì bất ngờ có hai vợ chồng người nông dân khiêng đứa con bị ngã gãy đùi đến, mếu máo xin chạy chữa. Tuệ Tĩnh liền xem mạch cho cậu bé, rồi bảo anh con nhà quý tộc:
Anh về thưa với cụ rằng ta sẵn sàng đi, nhưng bây giờ phải chữa cho chú bé này trước, vì chú nguy hơn
Anh con nhà quý tộc sửng sốt:
Xin ngài đến đằng dinh tôi trước. Bọn gia nô đã đem võng đợi sẵn cả rồi.
- Không! - Tuệ Tĩnh dứt khoát trả lời - Ta phải chữa gấp cho chú bé này, để chậm tất có hại.
Tuệ Tĩnh bắt tay ngay vào việc chữa trị, không chú ý gì đến thái độ hậm hực của anh con nhà quý tộc. Qua gần trọn buổi, chú bé nhà nông đã được bó nẹp nằm yên trên giường bệnh. Tuệ Tĩnh yên tâm thở phào nhẹ nhõm. Vợ chồng người nông dân lạy tạ:
- A Di Đà Phật! Không có ngài thì tính mạng con tôi nguy rồi, chúng tôi biết lấy gì đền đáp cho xứng?
Tuệ Tĩnh trả lời:
Con người ta cứu giúp nhau lúc hoạn nạn, sao ông bà lại nói chuyện ơn huệ. Ông bà cứ yên tâm, sau một tuần trăng chú bé sẽ đi lại được!
? K? di?n bi?n s? vi?c
-Sự việc 1: Từ chối chữa bệnh cho con nhà giàu trước vì bệnh anh ta nhẹ.
-Sự việc 2: Chữa ngay cho con trai người nông dân vì bệnh của chú bé nguy hiểm hơn.
c. Kết bài
Trời đã sập tối, chợt nhớ tới nhà quý tộc, ông vội vã ra đi không kịp nghỉ ngơi.
 Kết thúc sự việc.

Tiếp tục đi chữa bệnh cho con nhà giàu
-Sự việc 1: Từ chối chữa bệnh cho con nhà giàu trước vì bệnh anh ta nhẹ.
-Sự việc 2: Chữa ngay cho con trai người nông dân vì bệnh của chú bé nguy hiểm hơn.
C. Kết bài: Kể kết cục sự việc :
Tiếp tục đi chữa bệnh cho con nhà giàu
Mở bài: Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc:
- Nhân vật: Tuệ Tĩnh
- Sự việc: hết lòng yêu thương cứu giúp người bệnh.
Thân bài: Kể diễn biến sự việc:
PHẦN THƯỞNG
Một người nông dân tìm được một viên ngọc quý liền muốn đem dâng tiến nhà vua.
Ông ta tìm đến cung điện và nhờ các quan trong triều bảo làm cách nào gặp đươc nhà vua. Một trong các quan hỏi ông ta gặp vua để làm gì. Người nông dân bèn kể lại chuyện muốn dâng vua viên ngọc quý.
Vị quan nọ bảo:
- Được, tôi sẽ đưa anh vào gặp nhà vua với điều kiện anh phải chia cho tôi một nửa phần thưởng của nhà vua. Nếu không thì thôi!
Người nông dân đồng ý, và viên quan nọ liền dẫn ông ta vào cung vua. Vua cầm lấy viên ngọc và bảo:
- Thế anh muốn ta thưởng cho anh cái gì bây giờ?
Người nông dân bèn thưa:
- Xin bệ hạ hãy thưởng cho thần năm mươi roi, hạ thần không muốn gì hơn cả. Chỉ có điều là hạ thần đã đồng ý chia cho viên quan đã đưa thần vào đây một nửa số phần thưởng của bệ hạ. Vậy xin bệ hạ hãy thưởng cho mỗi người hai mươi nhăm roi.
Nhà vua bật cười, đuổi tên cận thần ra và thưởng cho người nông dân một nghìn rúp.
(Lép Tôn-xtôi, Vũ Văn Tôn dịch)
THẢO LUẬN NHÓM (5 phút)
Nhóm 1 + 2: Chủ đề của truyện này nhằm biểu dương và chế giễu điều gì? Sự việc nào thể hiện tập trung cho chủ đề? Hãy gạch dưới câu văn thể hiện sự việc đó.
Nhóm 3+ 4: Hãy chỉ ra ba phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài và ý chính từng phần?
Nhóm 5 + 6: Truyện này với truyện Tuệ Tĩnh có gì giống nhau về bố cục và khác nhau về chủ đề?
a.Chủ đề:
Biểu duơng đức tính thật thà, trung thực.
Chế giễu thói tham lam
Sự việc thể hiện chủ đề: Xin bệ hạ hãy thưởng cho thần năm mươi roi..hai mươi
nhăm roi.
b.Dàn bài: Mở bài: Từ đầu.nhà vua.
Thân bài: Tiếp . hai mươi nhăm roi
Kết bài: Còn lại.
c. So sánh với truyện Tuệ Tĩnh:
- Giống: Bố cục 3 phần
- Khỏc: Truy?n Tu? Tinh Truy?n Ph?n thu?ng
MB: Truy?n núi rừ ngay ch? d? - Truy?n ch? nờu tỡnh hu?ng
KB :Truy?n k? s? vi?c ti?p di?n(g?i m?) - K? s? vi?c k?t thỳc
B?t ng? ? d?u truy?n - B?t ng? cu?i truy?n
Hướng dẫn về nhà:
Bài cũ:
Nắm được bài văn tự sự có chủ đề thống nhất và bố cục rõ ràng.
Bài mới:
Soạn bài: Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự