KIỂM TRA BÀI CŨ
Nêu các PƯ đặc trưng của các hiđrocacbon đã học? Chúng có chung phản ứng nào?
Đáp án:
Metan có phản ứng thế.
b. Etilen có phản ứng cộng, phản ứng trùng hợp.
c. Axetilen có phản ứng cộng.
d. Ben zen có phản ứng thế, khó tham gia phản ứng cộng.
- Chúng đều chung nhau phản ứng cháy tạo ra CO2 và H2O
Tiết 3 : ÔN TẬP HÓA HỮU CƠ THEO CHỦ ĐỀ: GIẢI BÀI TẬP HỖN HỢP GIẢI BẰNG CÁCH LẬP HỆ HAI PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT HAI ẨN

*Tính chất của những hiđrocacbon đã học.
*Các bước giải bài toán hỗn hợp bằng cách lập hệ hai PTBN hai ẩn: -Viết phương trình hoá học. Nhận dạng bài toán.
Đặt ẩn, tính số mol để lập các phương trình đại số.
- Giải hệ phương trình trên máy tính Casio-fx 500 MS: Bấm MODE, MODE,1; 2( Nếu máy Casio-fx 570 MS phải bấm MODE 3 lần rồi nhấn 1; Nếu máy Casio-fx 570 ES hoặc Casio-fx 570 VN phải bấm MODE 1 lần rồi nhấn 5; Nhập các hệ số để có kết quả .Đối chiếu với điều kiện.
Tính toán các yêu cầu còn lại của bài toán.
Chú ý: Không phải bài toán hỗn hợp nào cũng giải bằng cách trên.
I. Kiến thức cần nhớ:

II. Bài tập: Thảo luận nhóm nhanh rồi cử đại diện lên bảng thi đua trình bày bài tập.
Nhóm 1; 2 - Bài 1:
1. Đốt cháy 28 lit (ĐKTC) hỗn hợp khí Metan và Axetilen cần 67,2 l Oxi (ĐKTC).
a) Viết phương trình hoá học.
b) Xác định thành phần % về số mol các chất trong hỗn hợp ban đầu.
Nhóm 3; 4 - Bài 2:
2. Cho 0,56 lít (đktc) hỗn hợp khí gồm C2H4 và C2H2 tác dụng hết với dung dịch Brom dư, khối lượng Brom đã tham gia phản ứng là 5,6 gam.
a)Viết phương trình hoá học.
b) Tính thành phần % về số mol các chất trong hỗn hợp ban đầu.
Nhóm 3; 4 - Bài 2: a)pthh:
C2H4 + Br2 ? C2H4Br2 (1)
C2H2+ 2 Br2? C2H2Br4 (2)
b)Gọi số mol C2H4 và C2H2 lần lượt là x, y (x,y>0). Ta có:
x + y=0,56/22,4= 0,025(mol).
Số mol Br2: 5,6/160 = 0,035 (mol)
Theo pthh 1; 2 và bài ra ta có hệ phương trình:


Giải hpt được: x = 0,015 mol C2H4; y = 0,01 mol C2H2. (TMDK)
- Thành phần% về số mol mỗi chất trong hỗn hợp ban đầu là :
%nEtilen=0,015. 100/0,025= 60 (%)
%nAxetilen=100- 60 = 40 (%)
Bài tập củng cố
3. §èt ch¸y V lit (§KTC) hçn hîp khÝ Metan vµ Etilen cÇn 6,72 lÝt kh«ng khÝ chøa 20% Oxi (§KTC). S¶n phÈm ch¸y ®­îc dÉn vµo b×nh ®ùng dung dÞch Ca(OH)2 lÊy d­, thu ®­îc 3,5 gam kÕt tña.
a) ViÕt ph­¬ng tr×nh ho¸ häc.
b) X¸c ®Þnh thµnh phÇn % vÒ thÓ tÝch c¸c chÊt trong hçn hîp ban ®Çu.

Lời giải: a) Phương trình hoá học:
CH4 + 2O2 ? CO2 + 2 H2O (1)
C2H4+ 3O2 ? 2CO2 + 2 H2O (2)
CO2 + Ca(OH)2? CaCO3 + H2O (3)
b) Gọi số mol CH4, C2H4 trong hỗn hợp lần lượt là x, y (x, y > 0)
-Theo bài cho ta có: nO2= 6,72. 20% : 22,4 = 0,06 ( mol)
-Theo phương trình hoá học (1); (2) và bài ra ta có:
nO2= 2 x + 3 y = 0,06 ( mol)
-Theo phương trình hoá học (1); (2); (3) và bài ra ta có:
nco2 = x+ 2y = ncaco3 = 3,5 : 100= 0,035( mol)
.Giải hệ phương trình :
x + 2y = 0,035
2 x + 3 y = 0,06
Ta được: x = 0,015 mol; y = 0,01 mol; nhỗn hợp=0,015+0,01=0,025(mol)
Thành phần % về số mol mỗi khí trong hỗn hợp ban đầu là :
%VCH4 = %nCH4 = 0,015.100% : 0,025= 60%;
%Vc2H4 = 100% - 60% = 40%
- Các phản ứng đặc trưng của hiđrocacbon đã học.
- Các bước giải bài toán thuộc chủ đề:
+ ViÕt ph­¬ng tr×nh ho¸ häc.NhËn d¹ng bµi tËp.
+ §Æt Èn vµ ®iÒu kiÖn cña Èn cho sè mol, thÓ tÝch,…
tõng chÊt trong hçn hîp, tÝnh sè mol ®¹i l­îng liªn
quan ®Ó lËp c¸c ph­¬ng tr×nh ®¹i sè.
+ Gi¶i hÖ ph­¬ng tr×nh trªn m¸y tÝnh cÇm tay.§èi chiÕu víi ®iÒu kiÖn ®Ó kÕt luËn.
+ TÝnh to¸n c¸c yªu cÇu cßn l¹i cña bµi to¸n.
Củng cố:
V. Dặn dò: Xem lại bài để rút kinh nghiệm, xem các bài toán hỗn hợp bài 4( 122) SGK và 37.7; 42.4 (SBT).
Mở rộng với bài toán hỗn hợp 3 chất phải lập hệ 3 PTBN 3 ẩn thì các bước thực hiện tương tự nhưng phải thao tác giải toán trên máy tính cầm tay tương tự với hệ 3 phương trình 3 ẩn. Ví dụ bài tâp sau:
Cho 5,6 lít (đktc) hỗn hợp khí gồm CH4, C2H4 và C2H2 tác dụng hết với dung dịch Brom dư, khối lượng bình Brom đã tăng là 5 gam.
Cũng lấy thể tích 3 khí trên đem đốt cháy hết, sản phẩm tạo thành được dẫn qua dung dịch nước vôi trong dư thu được 43,75 gam kết tủa.
Viết phương trình hoá học.
b) Tính thành phần % về số mol các chất trong hỗn hợp ban đầu.
Lời giải:
a) Phương trình hoá học:
C2H4 + Br2 ? C2 H4Br2 (1)
C2H2 + 2Br2 ? C2 H2Br4 (2)
CH4 + 2O2 t0? CO2 + 2H2O (3)
C2H4 + 3O2 t0? 2CO2 + 2 H2O (4)
2 C2H2 + 5O2 t0? 4CO2 + 2 H2O (5)
CO2 + Ca(OH)2 ? CaCO3 + H2O (6)
b) Gọi số mol CH4, C2H4, C2H4 trong hỗn hợp lần lượt là x, y,z (x, y,z > 0)
-Theo bài cho ta có: x + y + z = 5,6/22,4 = 0,25 (mol)
-Theo phương trình hoá học(1); (2) và bài ra ta có:
mEtilen+ mAxetilen = 28x + 26y = 5 ( g)
-Theo phương trình hoá học (3); (4); (5); (6) và bài ra ta có:
nco2 = x+ 2y + 2z = ncaco3 = 43,75/100 = 0,4375( mol)
Giải hệ 3 phương trình:
28 y + 26 z = 5
x + y + z = 0,25
x+ 2y + 2z = 0,4375
Ta được : x = 0,0625 mol CH4 ; y = 0,0625 mol C2H4; z = 0,125 mol C2H2
- Thành phần % về số mol mỗi khí trong hỗn hợp ban đầu là :
%nmetan = %netilen= 0,0625/0,25.100%=25% ; %naxetilen= 100%-25%.2= 50%









Nhóm 1; 2 - Bài 1:
1. Đốt cháy 28 lit (ĐKTC) hỗn hợp khí Metan và Axetilen cần 67,2 l Oxi (ĐKTC).
a) Viết phương trình hoá học.
b) Xác định thành phần % về số mol các chất trong hỗn hợp ban đầu.
Nhóm 3; 4 - Bài 2:
2. Cho 0,56 lít (đktc) hỗn hợp khí gồm C2H4 và C2H2 tác dụng hết với dung dịch Brom dư, khối lượng Brom đã tham gia phản ứng là 5,6 gam.
a)Viết phương trình hoá học.
b) Tính thành phần % về số mol các chất trong hỗn hợp ban đầu.
BTVN
Cho 5,6 lít (đktc) hỗn hợp khí gồm CH4, C2H2 và C2H2 tác dụng hết với dung dịch Brom dư, khối lượng bình Brom đã tăng là 5,125 gam.
Cũng lấy thể tích 3 khí trên đem đốt cháy hết, sản phẩm tạo thành được dẫn qua dung dịch nước vôi trong dư thu được 43,75 gam kết tủa.
Viết phương trình hoá học.
b) Tính thành phần % về số mol các chất trong hỗn hợp ban đầu.