Nghe bài hát “Đứa bé” – Minh Khang và trả lời câu hỏi: Em có
cảm nhận gì khi nghe bài hát này?

- GV dẫn vào bài mới: Qua bài hát phần nào các em đã cảm nhận
được nỗi bất hạnh của em bé và trong thực tế cuộc sống cũng có
không ít những em nhỏ sống thiếu tình yêu thương của cha, mẹ.
Các em bị chính người thân mình bỏ rơi, bị hắt hủi, ghẻ lạnh phải
sống cảnh cô đơn, lẻ loi, bơ vơ, lạc lõng giữa dòng đời mà không
nhận được sự cảm thông, sẻ chia của người đời. Vậy hôm nay cô
cùng các em sẽ đi tìm hiểu lời nhắn gửi của tác giả thông qua tiết
25,26 - văn bản …

BÀI 3: YÊU THƯƠNG VÀ CHIA SẺ
Tiết 25,26 - Văn bản 1: CÔ BÉ BÁN DIÊM
(Han cri –xti-an An-đéc-xen)

I. Đọc và tìm hiểu chung.

- HD đọc: To, rõ ràng, diễn cảm ngắt nghỉ đúng chỗ.
Lưu ý: Đoạn kể về gia cảnh (nhẹ nhàng, trầm buồn, sâu
lắng). Đoạn nói về những lần quẹt diêm (hân hoan, vui
vẻ, thích thú). Đoạn về cái chết của cô bé (day dứt, xót
xa, trầm buồn).

Nhân vật chính trong truyện là ai? Nêu các sự việc
tiêu biểu?

- Sự việc tiêu biểu:
+ Hoàn cảnh cô bé bán diêm
+ Các lần quẹt diêm và những mộng tưởng
+ Cái chết của cô bé bán diêm

Từ các sự việc chính, em hãy tóm tắt văn bản “Cô
bé bán diêm” bằng một đoạn văn?

Em bé mồ côi mẹ, phải đi bán diêm trong đêm giao
thừa rét buốt. Em không dám về nhà, sợ bố đánh vì
không bán được bao diêm nào. Em đành ngồi nép vào
một góc tường liên tục quẹt diêm để sưởi. Mỗi lần quẹt
diêm là mỗi lần mộng tưởng hiện ra. Khi diêm tắt thực tế
chỉ còn một mình em rét mướt cô đơn. Que diêm cuối
cùng tắt là lúc em bay lên trời cùng bà nội. Sáng hôm
sau, mồng 1 tết nguười ta thấy em chết cóng ở một xó
tường, đôi má vẫn hồng và đôi môi như đang mỉm cười
trước sự thờ ơ lạnh lùng của người qua đường.

Trình bày bài dự án về tác giải, tác phẩm: Nêu
những nét chính về tác giả (cuộc đời, sự nghiệp),
tác phẩm (xuất xứ, thể loại, phương thức biểu
đạt) của văn bản.

1. Tác giả
- An-đéc-xen (1805-1875)
- Ông sinh ra trong một gia đình thợ giày nghèo
 tự lập từ nhỏ
- Là nhà văn vĩ đại của Đan Mạch, nổi tiếng thế
giới về những truyện viễn tưởng và truyện cổ tích
viết  cho trẻ em.
- Truyện cổ tích của ông nhẹ nhàng, tươi mát,
giàu chất nhân văn,
 Danh nhân văn hóa thế giới, là người bạn
của tuổi thơ gần xa.

2. Tác phẩm
- Xuất xứ: xuất bản lần đầu năm
1848 trong cuốn “Những truyện
cổ tích mới”
- Thể loại: truyện ngắn
- PTBĐ: tự sự kết hợp miêu tả,
biểu cảm.

Quan sát vào văn bản và trả lời câu hỏi: Văn bản được
chia thành mấy phần? Nội dung từng phần?
- Bố cục chia 3 phần:
+ P1: Từ đầu - đôi bàn tay em cứng đờ ra (Hoàn cảnh của
cô bé bán diêm)
+ P2 (trọng tâm): Tiếp đến về chầu thượng đế (Các lần quẹt
diêm và những mộng tưởng)
+ P3: Còn lại (Cái chết của cô bé bán diêm)
Phần 2 - trọng tâm có thể chia thành 5 đoạn nhỏ căn cứ vào
các lần quẹt diêm. Bốn lần đầu, mỗi lần quẹt một que diêm.
Lần thứ năm quẹt tất cả những que diêm còn lại trong bao.

- HĐ cá nhân (2'), trả lời câu hỏi:
1. Truyện được kể theo trình tự nào?
2. Thực hiện câu hỏi 1 sgk/65

II. Tìm hiểu văn bản
1. Hoàn cảnh của cô bé bán diêm

Theo dõi văn bản “từ đầu -> cứng đờ ra” sgk/61,62, HĐ
cặp đôi (4') trả lời câu hỏi:
1. Tìm các chi tiết miêu tả về cô bé bán diêm theo các
gợi ý sau:
- Ngoại hình cô bé bán diêm
- Gia cảnh cô bé bán diêm
- Cảnh tượng trong đêm giao thừa (trong nhà, ngoài phố)
(Dùng bút chì gạch chân các từ ngữ trong sgk/61,62)
2. Cô bé bán diêm phải ở ngoài đường phố trong một
đêm như thế nào? Vì sao cô bé không dám trở về nhà?

1. Tìm các chi tiết miêu tả về cô bé bán diêm theo các gợi ý sau:
- Ngoại hình cô bé bán diêm
- Gia cảnh cô bé bán diêm (Quá khứ, hiện tại)
- Cảnh tượng trong đêm giao thừa (trong nhà, ngoài phố)

* Ngoại hình
+ Đầu trần, chân đi đất, dò dẫm trong đêm
+ Chân đỏ ửng, tím bầm vì rét
+ Đeo chiếc tạp dề cũ đựng đầy diêm, tay cầm một bao
diêm
+ Tuyết bám trên tóc thành từng búp

* Gia cảnh:
+ Bà nội và mẹ đã mất, gia tài tiêu tán
+ sống với cha trong một xó tối tăm, luôn bị mắng nhiếc,
chửi rủa
+ Phải đi bán diêm kiếm sống

* Cảnh tượng trong đêm giao thừa:
- Trong nhà:
+ Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực ánh đèn.
+ phố sực nức mùi ngỗng quay.
+ Nghĩ đến ngôi nhà có dây trường xuân
- Ngoài phố:
+ Trời lạnh buốt, tuyết rơi
+ Em bé bụng đói
+ Ngồi nép trong một góc tường.

2. Cô bé ở ngoài đường phố trong đêm giao thừa không
dám về nhà vì không bám được bao diêm nên sợ bố
đánh và ở nhà cũng rét như vậy.

HĐ nhóm 4 (5') trả lời các câu hỏi:
1. Chỉ ra và phân tích nghệ thuật tác giả sử dụng?
2. Qua đó, em hình dung như thế nào về cuộc sống
của cô bé bán diêm?

1. Chỉ ra và phân tích nghệ thuật tác giả sử dụng?
- Nghệ thuật miêu tả (ngoại hình, cảnh tượng trong đêm
giao thừa), kể (gia cảnh): làm nổi bật sự thiếu thốn về
vật chất, tinh thần
- Nghệ thuật tương phản, đối lập (cảnh trong nhà, ngoài
phố): khắc hoạ sự cô đơn, đói rét, khổ sở, lạc lõng giữa
dòng đời gợi sự thương tâm, đồng cảm trong lòng người
đọc.

2. Qua đó, em hình dung như thế nào về cuộc sống
của cô bé bán diêm?

- Bằng phép tương phản đối lập, miêu tả, kể đã
diễn tả cô bé có cuộc sống nghèo khổ, cô độc,
tội nghiệp, đáng thương thiếu thốn cả vật chất
và tinh thần.

Em hiểu gì về thực trạng cuộc sống của trẻ em
nghèo trên đất nước Đan mạch lúc bấy giờ?