Văn bản:
Cô Tô - Nguyễn Tuân
a. Cảnh trước mặt trời lên:
“Chân trời, ngấn bể sách như tấm kính lau hết mây, hết bụi.”
So sánh
b. Cảnh mặt trời lên:
- Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết.
- Tròn trĩnh phúc hậu như lòng đỏ một quả thiên nhiên đầy đặn.
Qu¶ trøng hång hµo th¨m th¼m vµ ®­êng bÖ ®Æt lªn mét m©m b¹c
®­êng kÝnh m©m réng b»ng c¶ mét c¸i ch©n trêi mµu ngäc trai n­íc
biÓn höng hång.
Y nh­ mét m©m lÔ phÈm tiÕn ra tõ trong b×nh minh ®Ó mõng cho sù
tr­êng thä cña tÊt c¶ nh÷ng ng­êi chµi l­íi mu«n thuë biÓn §«ng”.
Thảo luân: Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả của Nguyễn
Tuân trong các chi tiết trên?
Gợi ý:
- Nghệ thuật tu từ về từ nào mà tác giả đã sử dụng?
- Từ loại nào được sử dụng?
- Tác dụng của các nghệ thuật đó?
b. Cảnh mặt trời lên:
- Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết.
nhú lên dần dần
Cảm nhận được bước đi chầm chậm của thời gian trong sự nín thở hồi hộp
của tác giả...
- Tròn trĩnh phúc hậu như lòng đỏ một quả thiên nhiên đầy đặn.
So sánh - nhân hoá:
Dáng hình “ tròn trĩnh” và cả màu sắc của mặt trời lúc này thật êm diu., chưa
chói loá,khiến người ta ngắm nhìn vào có cảm giác mặt trời thật hài hoà, dịu
dàng, phúc hậu.
Quả trứng hồng hào thăm thẳm và đường bệ đặt lên một mâm bạc đường kính
mâm rộng bằng cả một cái chân trời màu ngọc trai nước biển hửng hồng.
Hình ảnh ẩn dụ kết hợp với ba tính từ đặt liên tiếp cạnh nhau: “ hồng hào,
thăm thẳm, đường bệ”
Tạo màu sắc, trạng thái, hình dáng mặt trời, làm nổi bật lên trên cái “ mâm
bạc… màu ngọc trai nước biển”. Tất cả đã tạo lên vẻ đẹp rực rỡ, kì vĩ, lộng
lẫy của cảnh mặt trời lên.
Y như một mâm lễ phẩm tiến ra từ trong bình minh để mừng cho sự trường
thọ của tất cả những người chài lưới muôn thuở biển Đông".
Hình ảnh so sánh
Gợi lên sự trang trọng, uy nghi, giàu chất nhân văn.
c. Cảnh sau mặt trời lên
- Cánh chim
Cách đón mặt trời
- “Dậy từ canh tư”
- “ Còn tối đất”
-“ Cố đi mãi trên đá đầu sư tử, ra thấu đầu mũi đảo.
Và ngồi đó rình mặt trời lên”
rình
Công phu và trân trọng
Cảnh sinh hoạt của con người trên đảo Cô Tô.
- Cái giếng nước ngọt giữa đảo
Vì sự sống sau mỗi ngày lao động ở đảo lại quần tụ quanh giếng .
Rất đông người: tắm, gánh và múc nước vào thùng gỗ, vào
cong, ang. Các thuyền mở nắp sạp đổ nước ngọt vào .
- Vui như một cái bến và đậm đà hơn mọi cái chợ trong đất liền
So sánh
III. Tổng kết:
1. Nội dung
Bài tập trắc nghiệm: Nhận định nào dưới đây đúng nhất và đầy đủ với nội dung trong văn bản “ Cô Tô” của Nguyễn Tuân
a. Cảnh thiên nhiên thật lộng lẫy, sống động, rực rỡ, hùng vĩ, tráng lệ và đầy chất thơ
b. Cảnh sinh hoạt đây diễn ra rất tấp nập, đông vui, giản dị thân tình. Một cuộc sống ấm êm, hạnh phúc trong sự giản dị, thanh bình.
c. Một vẻ đẹp thơ mộng đầy chất thơ, giản dị và hạnh phúc
d. Cả a, b đều đúng.
2. Nghệ thuật:
Nghệ thuật: So sánh, ẩn dụ, nhân hoá toá bạo, bất ngờ, giàu trí tưởng
tượng.
- Ngôn ngữ tinh tế, gợi cảm, chính xác, giàu cảm xúc.