NỘI QUY TIẾT HỌC
- Ngồi ngay ngắn, tập trung, lắng nghe, thực
hiện các yêu cầu của GV trong tiết học.
Ghi chép bài đầy đủ.
- Hoàn thành các bài tập về nhà, chuẩn bị
bài mới đầy đủ
- Tích cực tham gia các hoạt động học tập:
cá nhân, nhóm

HƯỚNG DẪN TRÌNH BÀY VỞ:
TỰA ĐỀ BÀI (VIẾT IN
HOA )
Mục 1:(Viết in hoa hoặc viết hoa )
Nội dung ghi mực xanh
Mục 2:(Viết in hoa hoặc viết hoa )
Nội dung ghi mực xanh
Công thức (đóng khung bằng mực đỏ )
s = v.t
Mục n:(Viết in hoa hoặc viết hoa )
Nội dung ghi mực xanh

Các sự vật, hiện tượng trong Thế giới
tự nhiên đa dạng và phong phú như:
Từ đó xuất hiện rất nhiều câu hỏi vì sao, nguyên nhân
nào gây ra hiện tượng này? Môn KHTN sẽ giúp chúng
ta nhận thức, tìm hiểu thế giới tự nhiên vận dụng kiến
thức, kĩ năng đã học vào trong cuộc sống.

Cây xấu hổ (cây
mắc cỡ) khép lại
khi chạm vào

Dòng sông đục
ngầu phù sa khi lũ
đi qua

Đàn chim di cư
hình chữ V

Bài 1: PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ NĂNG HỌC TẬP
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN

I. PHƯƠNG PHÁP TÌM HIỂU TỰ NHIÊN
Vận dụng phương pháp tìm hiểu tự nhiên trong học tập

Bước 2: Hình thành giả thiết
Bước 3: Lập kế hoạch kiểm tra giả thiết
Bước 4: Thực hiện kế hoạch
Giả thuyết đúng

Giả thiết sai

Bước 5: Kết luận

Xây dựng giả thuyết mới

Bước 1: Quan sát và đặt câu hỏi nghiên cứu

VD: Nghiên cứu sự sinh trưởng của thực vật
Bước 1. Quan sát và đặt câu hỏi nghiên cứu
Quan sát
để:
Nhận ra
vấn đề
Đặt câu hỏi tìm
hiểu vấn đề

Quan sát thực vật
(lúa non và lúa
trưởng thành)
Chúng lớn lên
theo thời gian
Nguyên nhân nào đã thay đổi
ở thực vật làm chúng phát
triển và tăng kích thước?

VD: Nghiên cứu sự sinh trưởng của thực vật
Bước 2. Hình thành giả thiết
Dự đoán câu trả lời (đây gọi là giả thuyết)
Nguyên nhân thực vật tăng trưởng kích thước:
Số lượng tế bào tăng lên
Cùng 1 thực vật: thực vật càng lớn thì số lượng
tế bào càng nhiều và ngược lại

VD: Nghiên cứu sự sinh trưởng của thực vật
Bước 3. Lập kế hoạch kiểm tra giả thuyết
Lựa
chọn

•
•
•
•

Mẫu vật
Dụng cụ thí nghiệm, phương pháp
Kĩ thuật thích hợp
Lập phương án kiểm tra giả thuyết

VD: Đếm số tế bào ở cây trưởng thành (TT) và chưa
trưởng thành(CTT)
• Lấy thân cây cùng loại: TT và CTT
Lựa
• Cắt thân cây theo chiều ngang, quan
chọn
sát tế bào các cây qua kính hiển vi.

VD: Nghiên cứu sự sinh trưởng của thực vật
Bước 4. Thực hiện kế hoạch
Thực hiện kế
hoạch
• Làm thí
nghiệm
• Thu thập và
xử lý số liệu.
• Phân tích kết
quả
•…

Thí nghiệm
trên cho ta kết
quả như sau:
• Số tế bào ở
cây trưởng
thành lớn
hơn so với
cây chưa
trưởng thành

Thí nghiệm
trên loại cây
khác
• Rút ra kết
quả tương tự

VD: Nghiên cứu sự sinh trưởng của thực vật
Bước 5. Kết luận
Khẳng định
Kết luận:

Quay lại
bước 2:
hình
thành giả
thực vật thuyết
sinh

Kết luận: Nguyên nhân
trưởng và phát
triển
là
do
sự
tăng
về
Giả thuyết
kích thước và số lượng tế bào.
Được chấp nhận

Bị bác bỏ

I. PHƯƠNG PHÁP TÌM HIỂU TỰ NHIÊN
Phương pháp tìm hiểu tự nhiên là cách thức tìm
hiểu các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên gồm các
bước :
1. Quan sát và đặt câu hỏi nghiên cứu
2. Hình thành giả thuyết
3. Lập kế hoạch kiểm tra giả thuyết.
4. Thực hiện kế hoạch
5. Kết luận.

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
Thực hiện một số kĩ năng học tập môn KHTN

1. Kĩ năng quan sát
2. Kĩ năng phân loại
3. Kĩ năng liên kết
4. Kĩ năng đo đạc
5. Kĩ năng phân tích và dự báo
6. Kĩ năng viết báo cáo
7. Kĩ năng thuyết trình

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
1. Kĩ năng quan sát

Quan sát khoa học là quan sát sự vật,
hiện tượng hay quá trình diễn ra trong tự
nhiên để đặt ra câu hỏi cần tìm hiểu hay
khám phá, từ đó có được câu trả lời.

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
1. Kĩ năng quan sát
Em hãy mô tả
hiện tượng xảy ra
và đặt ra câu hỏi
cần tìm hiểu,
khám phá?

Hiện tượng mưa
tự nhiên

ĐặtHiện
câu tượng:
hỏi: VìBằng
sao mắt
lại có
ta
thấy có
hiện
tượng
nhữngmưa
giọt trong
nước rơi
tự
từ trên trời xuống, ta gọi đó
nhiên?
là hiện tượng mưa rơi.

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
2. Kĩ năng phân loại

- Thu thập mẫu vật, dữ liệu để nghiên
cứu.
- Lựa chọn các mẫu vật, dữ liệu có
cùng đặc điểm chung giống nhau.
- Sau đó xếp chúng thành một nhóm.

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
2. Kĩ năng phân loại
Phân loại ĐVcó đặc
Theo em kĩ năng điểm
quangiống
sátnhau
và kĩ
năng
rồi xếp
phân loại thường được
sửvàodụng
ở
bước
chúng
từng
nhóm?
ĐV

ĐV
nào trong phươngĐV
pháp tìm
hiểu
tự
sống
sống
biết
dưới
nhiên ?
trên cạn
bay
nước

Sử dụng ở bướcTê1:giác,
Quan sát và đặt câu
hươu, sư
Chim
hỏi nghiên cứu.
Vịt, hà
tử, trâu
bồ
mã, ...
rừng,
nông

Một số loài ĐV trong
tự nhiên

ngựa,...

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
3. Kĩ năng liên kết

-

Từ những thông tin thu thập được. Nhà nghiên
cứu sẽ liên kết các trí thức khoa học và các dữ liệu
đã thu thập được với nhau.
Kĩ năng này thể hiện thông qua việc sử dụng
kiến thức khoa học liên quan, công cụ toán học,
phần mềm máy tính… để thu thập và xử lý dữ liệu
nhằm tìm mối liên hệ giữa các sự vật hiện tượng
trong tự nhiên.

Bảng dưới đây cho biết số liệu tế bào trên 1 diện tích thân
cây. Em có thể sử dụng kĩ năng liên kết nào để xử lí số liệu
và rút ra kết luận gì?
Số tế bào trên 1

Diện tích thân
cây ()

Số tế bào (TB) ở
thân cây

Cây chưa trưởng
thành (CTT)

36

5

36 x 500
= 18000 TB

Cây trưởng thành
(TT)

36

10

36 x 1000
= 36000 TB

Kết luận:

Số TB ở thân cây TT lớn hơn số TB ở cây CTT.
Cây càng lớn lượng TB càng nhiều.

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
4. Kĩ năng đo
•
•
•
•

Kĩ
năngem
đokĩđược
để đo
lượng,
đo thời
Theo
năngdùng
liên kết
và khối
kĩ năng
đo thường
gian,
đo chiều
đượcđo
sửnhiệt
dụngđộ,
ở bước
nào dài....
trong phương pháp tìm
hiểu
tự nhiên
?
Kĩ năng
đo gồm:
Ước
Sửlượng
dụnggiá
ở: trị cần đo
Chọn dụng
cụ đo
hợpvà kiểm tra giả thuyết
Bước
3 - Lập
kếthích
hoạch
Tiến hành
đo. hiện kế hoạch trong phương
Bước
4- Thực
Đọc vàtìm
ghihiểu
lại kết
đo.
pháp
tự quả
nhiên

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
5. Kĩ năng dự báo

VD: Khi nghiên cứu về sự phát triển của
cây trồng.
-• DựDự
báothời
là một
địnhtrưởng
về những gì
báo:
gian nhận
cây sinh
được đánh giá là có thể xảy ra trong
VD: Dựa vào các quy luật về khí tượng
tương
lai
dựa
trên
những
căn
cứ
được
trong tự nhiên
biết trước đó, đặc biệt liên quan đến 1
• Nhà khí tượng có thể dự báo thời tiết các
tình huống cụ thể.
ngày trong tuần

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
5. Kĩ năng dự báo

Theo em kĩ năng dự báo thường
được sử dụng ở bước nào trong phương
pháp tìm hiểu tự nhiên ?
Sử dụng ở Bước 2 - Hình thành giả
thuyết.

Bác sĩ chẩn đoán bệnh thường phải thực
hiện các kĩ năng gì? Các kĩ năng đó
tương ứng với các kĩ năng nào trong tiến
trình tìm hiểu tự nhiên

Bác sĩ
dùng
kĩ
năng:
Kĩ năng
trên
tương
ứng với:

• Quan sát (nhìn, nghe, gõ, sờ)
• Đo (nhiệt độ, nhịp tim…)
• dự báo (chẩn đoán bệnh dựa vào các dấu
hiệu lâm sàng)
• phân loại (phân loại bệnh dựa vào việc
chẩn đoán bệnh)

• Bước (1) Quan sát và đặt câu hỏi
• Bước (3) Lập kế hoạch và kiểm tra giả
thuyết.

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
6. Kĩ năng viết báo cáo

-

Quá trình nghiên cứu, tìm hiểu tự nhiên
được trình bày thành báo cáo khoa học.
Cấu trúc bài báo cáo gồm:
•Tên đề tài nghiên cứu •Kế hoạch thực hiện
•Câu hỏi nghiên cứu •Triển khai kế hoạch
•Giả thuyết khoa học •Rút ra kết luận

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
Mẫu báo cáo
BÁO CÁO
Nội dung nghiên cứu:………………
Học và tên:…………………….
Học sinh lớp:…….Trường:……………..
1. Câu hỏi nghiên cứu
2. Giả thuyết nghiên cứu
3. Kế hoạch thực hiện
4. kết quả triển khai kế hoạch
5. Kết luận

7. Kĩ năng thuyết trình: Để bài thuyết trình
(TT) thuyết phục người nghe cần:
Trước khi
Trong quá
Sau khi kết
Thuyết trình
trình TT
thúc bài TT

• Bài báo cáo
dạng trình
chiếu, dùng
phấn, bảng…
• Bài TT cần
làm rõ nội
dung đã tìm
hiểu

• Chú ý hình
thức
• Ngôn ngữ rõ
ràng, ngắn
gọn, logic
• Ngữ điệu,
nhịp điệu có
sự kết hợp
với ngôn ngữ
cơ thể

• Lắng nghe câu
hỏi
• Ghi chép và
chuẩn bị câu trả
lời
• Khi trao đổi,
thảo luận cần tập
trung vào vấn đề
với thái độ nhiệt
tình, ôn hòa cởi
mở

II. Kĩ năng học tập môn KHTN
Kết luận

Để học tốt môn KHTN chúng ta cần
thực hiện và rèn luyện 1 số kĩ năng: quan
sát, phân loại, liên kết, đo, dự báo, viết
báo cáo, thuyết trình

III. MỘT SỐ DỤNG CỤ ĐO
1. Dao động kí
-

Chức năng quan trọng của dao động kí là hiển thị
đồ thị của tín hiệu điện theo thời gian.
- Một số dạng đồ thị của tín hiệu âm:

III. MỘT SỐ DỤNG CỤ ĐO
Quan sát đoạn clip sau về hoạt động và cấu tạo của dao động kí

III. MỘT SỐ DỤNG CỤ ĐO
2. Đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện
-

Cấu tạo gồm 2 bộ phận chính là : đồng hồ đo
thời gian hiện số và cổng quang điện
5

Đồng hồ đo thời gian hiện số

4

Cổng quang
điện

III. MỘT SỐ DỤNG CỤ ĐO
Đồng hồ đo thời gian hiện số
1. 5. Nút cấm
2. 3. cổng quang
Thang điện
Mode
Reset
đo
5
2 3 1
5

4. Công
tắc điện

4
4

III. MỘT SỐ DỤNG CỤ ĐO
Cổng quang điện
-

Là thiết bị cảm biến gồm 2 bộ
phận thu và phát tia hồng ngoại
- Tia hồng ngoại chiếu đến bộ phận
thu bị chặn lại thì cổng quang sẽ
phát ra 1 tín hiệu điều khiển thiết
bị được nối với nó.

III. MỘT SỐ DỤNG CỤ ĐO
Kết luận

- Dao động kí là thiết bị có thể hiển thị đồ thị
của tín hiệu điện theo thời gian (giúp chúng
ta biết được dạng đồ thị của tín hiệu theo thơi
gian)
- Đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng
quang điện có thể tự động đo thời gian.

• Dao động kí  là thiết bị có thể hiển thị đồ
thị của tín hiệu theo thời gian( giúp chúng
ta biết được định dạng đồ thị của tín hiệu
theo thời gian)
• Đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng
quang điện có thể tự động đo thời gian

IV. VẬN DỤNG
1. Kĩ năng quan sát và kĩ năng dự đoan được thể hiện qua ý
nào trong các trường hợp sau?
a. Gió thổi mạnh, mây đen kéo đến, có thể trời sắp có mưa.
b. Người câu cá thấy cần câu bị uốn cong và dây cước bị
kéo căng, có lẽ một con cá to đã cắn câu.
a)

Kĩ năng quan sát: gió mạnh dần, mây đen kéo đến.
Kĩ năng dự đoán: có thể trời sắp có mưa.
b) Kĩ năng quan sát: cần câu bị uốn cong, dây cước bị

kéo căng.
Kĩ năng dự đoán: có lẽ một con cá to đã cắn câu.