Luyện từ và câu

Đại từ
(Trang 92, 93)

Hiểu đại từ là từ dùng
để xưng hô hay thay
thế danh từ , động từ ,
tính từ (hoặc cụm danh
từ , cụm động từ , cụm
tính từ) trong câu để
khỏi lặp từ.

Bước đầu biết
dùng đại từ để
thay thế cho
danh từ bị lặp lại
nhiều lần.

Nhận biết được
một số đại từ
thường dùng trong
thực tế.

Đại từ

Biết viết hoa để
thể hiện sự tôn
kính.

2
1
Khởi
động

Nhận xét

3
Luyện tập

4
Củng
cố

Khởi động
Trò chơi: Vườn hoa
của em

Từ đồng nghĩa là gì?

Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa
giống hoặc gần giống nhau.

Từ trái nghĩa là những từ có
nghĩa:
A

Giống nhau

B

Gần giống nhau

C

Khác nhau

D

Trái ngược nhau

Từ nhiều nghĩa gồm có:

A

Nghĩa gốc

B

Nghĩa chuyển

C

Nghĩa gốc và nghĩa chuyển

D

Nghĩa đặc biệt

Từ đồng âm là gì?
Từ đồng âm là những từ giống nhau
về âm nhưng khác hẳn nhau về
nghĩa.

Nhận xét

1. Các từ in đậm dưới
dùng làm gì?

đây được

a) Hùng nói:“Theo tớ, quý nhất là lúa
gạo. Các cậu có thấy ai không ăn mà
sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó
tìm bắt sâu bọ.

- “Tớ”: Hùng dùng để tự xưng mình
khi nói chuyện.

Theo tớ, quý
nhất là lúa gạo.
Các cậu có thấy
ai không ăn mà
sống được
không?
Hùng

- “Cậu”: Hùng dùng để gọi bạn mình
(Quý và Nam) khi nói chuyện.
Vậy “tớ” và “cậu” được dùng để
xưng hô.
Quý

và

Nam

Tại sao ta không nói là
“Chích
bông
tìmtránh
bắt
Từ“Nó”
“Nó”
dùng
Từ
để sâu
Làm
như
thếdùng
để
bị
chỉmà
chú
chích
bọ.”
lại
thaybông”.
thế từ
lặp
từ
“chích
để chỉ điều gì?
bông
đó!bằng từ
“chích
bông”
“nó”? dùng để thay
“Nó”:
thế cho danh từ
“chích bông”.
Việc thay thế từ
ngữ nhằm tránh bị
Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm
bắt sâu bọ.

lặp từ.

Qua 2 câu vừa rồi, ta thấy những từ in
đậm “tớ, cậu, nó” được dùng để xưng
hô hoặc thay thế một danh từ nào đó
trong câu nhằm khỏi lặp lại các từ
ngữ ấy.
Những từ như thế được gọi là
đại từ.

2. Cách dùng những từ in đậm dưới
đây có gì giống các từ nêu ở bài
tập 1?
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng
vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời
gian cũng thế. Nhưng quý nhất là
người lao động.

Các từ vậy, thế dùng để thay thế, nhằm tránh lặp lại
cụm động từ, cụm tính từ trong câu.
vậyThay thế thích thơ (cụm động từ)
thếThay thế rất quý

(cụm tính
từ)
Cách dùng các từ vậy, thế giống với cách dùng các
từ ở bài tập 1.
Các từ vậy, thế cũng được gọi là đại từ.

g
n
ù
d
ừ
t
à
l
Đại từ
y
a
h
ô
h
g
n
để xư
h
n
a
d
ế
h
t
y
để tha
ừ
t
h
n
í
t
,
ừ
t
g
từ, độn
h
n
a
d
m
ụ
c
(hoặc
,
ừ
t
g
n
ộ
đ
m
từ, cụ
g
n
o
r
t
)
ừ
t
h
n
í
cụm t
p
ặ
l
i
ỏ
h
k
o
h
câu c
.
y
ấ
ữ
g
n
ừ
t
c
lại cá

Luyện tập

Bài 1:

Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai? Những
từ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì ?
Mình về
với Bác đường xuôi
Mình về với Bác đường
xuôi
Thưa
giùmnguôi
Việt Bắc
nguôi
Thưa giùm Việt Bắc
không
nhớ không
- Các
từnhớ
in đậm trong
Người
Người

đoạn thơ được dùng để
Ông
ngời Hồ.
Nhớ Ông Cụ mắtNhớ
sáng
ngờiCụ mắt sáng
chỉ Bác
Áotươi
nâu lạ
túithường!
vải, đẹp tươi- lạ thường!
Áo nâu túi vải, đẹp
Những từ ngữ đó
chính
là sương
đại từ.
Nhớ
Người
tinh
Nhớ Người những
sáng
tinh những
sương sáng
- đường
Nhữngsuối
từ reo
ngữ đó được
Ungtrên
dung
yên ngựa
trên
Ung dung yên ngựa
đường
suối reo
viếtlênhoa
Người bước
đèo nhằm biểu lộ
Nhớ chân Người Nhớ
bướcchân
lên đèo
thái độ tôn kính Bác.
rừng
núi Người.
trông theo bóng Người.
Người đi, rừng núiNgười
trôngđi,
theo
bóng
Tố Hữu

Tố Hữu

Bài 2:

Gạch chân những đại từ trong bài ca dao
sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông,
hỡi cò ?
- Không không, tôi đứng
trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho
tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,

Vạc

Diệc

Cò
Bồ nông

Bài 3:

Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế
cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu
chuyện sau:
Con chuột tham lam
Nó chui
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột
qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham
nó phình
nó ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột
lam nên chuột
to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá,
nó không sao lách qua khe hở được
chuột

Củng cố

Đại từ là từ dùng để xưng
hô hay để thay thế danh
từ, động từ, tính từ (hoặc
cụm danh từ, cụm động từ,
cụm tính từ) trong câu cho
khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.

 Dùng để xưng hô

Đại
từ

 Dùng để thay thế danh từ, động từ,
tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm
động từ, cụm tính từ)
 Nhằm để khỏi lặp lại những từ ngữ
đó

Dặn dò
- Xem lại bài, hoàn
thành các bài tập.

THANK YOU!