Đập đá ở
Côn Lôn
- Phan Châu Trinh -

Những chiến sĩ bị siềng đơn, siềng kép, ăn cơm nhạt, uống
nước lã, nhịn đói,…

Phòng tắm nắng còn là nơi để hành hạ, phơi nắng, phơi
mưa, hành hạ tra tấn người tử tù

NỘI DUNG BÀI HỌC

I)
II)
r the
Remembe
moments

Tìm hiểu chung
1) Tác giả
2) Tác phẩm

Tìm hiểu chi tiết
1) Hai câu thơ đầu
2) Hai câu thơ cuối

III)
IV
)

Tổng kết
a) Nội dung
b) Nghệ thuật

Luyện tập

Important - Important Important

I). Tìm hiểu
chung
1) Tác giả
2) Tác phẩm

1) Tác giả
Phan Châu Trinh (1872-1926)
 Quê: Quảng Nam
 Ông là nho sĩ yêu nước đầu thế kỉ
XX
 Phong cách viết: Văn chính luận
có tính hùng biện, thơ văn trữ tình
thấm đẫm tình yêu nước và dân
chủ

Một số tác phẩm tiêu biểu
+ Tác phẩm tiêu biểu: Tây Hồ thi tập, Tỉnh quốc hồn ca, Xăng-tê thi tập,
Giai nhân kỳ ngộ …

2)

Tác phẩm

se
e
h
T
the
e
r
a
tive
c
e
j
ob
s

Tác phẩm

A) Hoàn cảnh sáng tác

Bài thơ được sáng tác khi
ông cùng các tù nhân trong
nhà tù Côn Đảo bị bắt đi lao
động khổ sai, năm 1908.

B) Thể loại: Thể thơ thất ngôn bát cú
Đường luật

C) Phương thức biểu đạt: Biểu
cảm kết hợp tự sự

Bố cục
Hai câu Đề

Tư thế ngạo nghễ của
người tử tù khi ở Côn
Lôn

Hai câu Thực
Sức mạnh phi
thường của người
chí sĩ yêu nước

Hai câu Luận

Chí khí vững bền
qua gian khó

d) Bố cục:
Thể thơ bát cú
đường luật

Hai câu Kết

Tinh thần lạc quan,
dũng khí hiên ngang
sắt đá.

Đập đá ở Côn Lôn

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Đề
Lừng lẫy làm cho lở núi non.
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Thực
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,
Luận
Mưa nắng càng bền dạ sắt son.
Những kẻ vá trời khi lỡ bước,
Kết
Gian nan chi kể sự con con.

t
Bes
r
u
O
dol
o
h
t
Me y
og

II)

Tìm hiểu
chi tiết văn
bản

1) Bốn câu thơ đầu:
chiến sĩ qua cảnh tù đày

Công việc đập đá của
người tù ở Côn Đảo
như thế nào? (Không
gian, điều kiện làm
việc, tính chất công
việc)?

Khí phách của người

1) Bốn câu thơ đầu:

Khí phách của người

chiến sĩ qua cảnh tù đày

- Không gian: Côn Đảo là nơi
khắc nghiệt, địa ngục trần gian
- Điều kiện làm việc: người tù
khổ sai bị bóc lột, đàn áp
- Tính chất công việc: Việc đập
đá là công việc đầy ải sức khỏe,
tinh thần của người tù.

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Lừng lẫy làm cho lở núi non.
 -Chủ thể “làm trai”: thế đứng của con người giữa đất trời,
biển rộng, đội trời đạp đất, tư thế hiên ngang, lẫm liệt.
 -Từ láy “lừng lẫy”: miêu tả người chiến sĩ có tầm vóc lớn
lao kì vĩ, có sức mạnh.
 -Động từ mạnh- nói quá “Lở núi non”: như một trận động
đất, kinh thiên động địa.
=> Người tù đập đá trong tư thế vung búa đập nút thoăn thoát
bỗng trở thành dũng sĩ mang vẻ đẹp hoành tráng, kì vĩ.

Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.

Þ

Þ
Þ

-Trong công việc đập đá:
Động từ mạnh 'xách', 'đánh
tan', 'ra', 'đập bể'
Chỉ động tác khỏe khoắn, dứt
khoát.
Số từ 'năm bảy', 'mấy trăm'
Thể hiện công việc đập đá
thành từng hòn, từng đống
Đập tan mọi cản trở, khó
khan gian nan.

Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
-Nghệ thuật ẩn dụ, nói quá:
=>Tả thực: công việc gian khổ, nhọc nhằn.
=>Tượng trưng cho công việc phi thường
của người anh hùng.
Lòng căm thù, sự khao khát phá tan
chốn tù ngục, lật đổ ách thống trị.

202
0

2, Hai câu thơ cuối:

Ý chí,
nghị lực của người chiến sĩ trong cảnh
tù đày
- Tháng ngày – thân sành
sỏi => Hoàn cảnh tuy khó
khăn, gian khổ
- Mưa nắng – dạ sắt son
=> nhưng ý chí cứng rắn,
dẻo dai

200

Evo
lutio
n

201
0

202
0

200

2, Hai câu thơ cuối:

Evo
lutio
n

Ý chí,
nghị lực của người chiến sĩ trong cảnh
tù đày
→ Nghệ thuật đối: Những thử thách gian nan với sức
chịu đựng dẻo dai, bền bỉ của con người
⇒ Thể hiện rất rõ nội lực tinh thần của người chiến sĩ.

→ Lối nói khoa trương lãng mạn, sử dụng hình ảnh
ẩn dụ, các từ láy nhằm khẳng định sâu sắc thử thách
gian khổ càng tôi luyện ý chí bền bỉ, dẻo dai, càng hun
đúc tinh thần sắt son, kiên định của người chiến sĩ Cách
Mạng

201
0

Overv
iew

- Hai câu kết khẩu khí ngang tàng:
Mượn hình ảnh huyền thoại Nữ Oa
vá trời, nhà thơ nói đến chí lớn của
người cách mạng.
- Đối với nhà thơ, chuyện ở tù,
chuyện “lỡ bước” cũng chỉ là
chuyện “con con”
⇒ Con người bản lĩnh, coi
thường tù đày gian khổ, tin
tưởng mãnh liệt vào sự nghiệp
yêu nước của mình

ts
p
e
c
Con

IV Tổngkết
)

II) TỔNG KẾT

1, Giá trị nội dung:
Bài thơ giúp ta cảm nhận một hình tượng
đẹp, một khí thế ngang tàng, vẻ đẹp lẫm liệt của
người anh hùng dù gặp phải tình cảnh gian nguy
nhưng vẫn không hề nản lòng đổi chí.
2, Giá trị nghệ thuật:
- Bút pháp lãng mạn, giọng điệu hào hùng có
sức lôi cuốn mạnh mẽ
- Sử dụng nghệ thuật đối, nói quá kết hợp
với động từ mạnh.