Thứ sáu ngày 9 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu

KHỞI ĐỘNG

1.Tìm từ nghi vấn trong câu hỏi sau:
a) Có phải chú bé đất trở thành chú Đất Nung không?
b) Chú bé Đất trở thành chú Đất Nung, phải không?
2. Trong các câu dưới đây, câu nào không phải là câu
hỏi và không được dùng dấu chấm hỏi?
a. Bạn có thích chơi diều không?
b Thử xem ai khéo tay hơn nào?
b.
Thử xem ai khéo tay hơn nào.
3. Câu hỏi dùng để làm gì?
- Câu hỏi dùng để hỏi những điều chưa biết.

Luyện từ và câu

SGK 142
VBT 99

I. Nhận xét:
1. Đọc lại đoạn đối thoại giữa Ông Hòn Rấm với chú bé Đất
trong truyện Chú Đất Nung
Ông Hòn Rấm cười bảo:
- Sao chú mày nhát thế? Đất có thể nung trong lửa kia mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại:
- Nung ấy ạ?

- Chứ sao? Đã là người thì phải dám xông pha, làm được nhiều
việc có ích.

Tìm câu hỏi trong đoạn hội thoại trên ?

2. Theo em các câu hỏi của Ông Hòn Rấm có
dùng để hỏi về điều chưa biết không?
Nếu không, chúng được dùng làm gì?

Câu hỏi
Sao chú mày nhát
thế?

Chứ sao?

Nó có được dùng để Nếu không, nó được
hỏi về điều chưa biết dùng làm gì?
không?

Không dùng để hỏi

Không được dùng
để hỏi

Dùng để chê cu
Đất

Dùng để khẳng định

Có những câu hỏi không dùng để hỏi về
điều mình chưa biết mà còn dùng để thể
hiện thái độ chê, khen hay khẳng định, phủ
định một điều gì đó.

3. Trong Nhà văn hoá, em và bạn say sưa trao đổi với nhau
về bộ phim đang xem. Bỗng có người bên cạnh bảo: “Các
cháu có thể nói nhỏ hơn không?” Em hiểu câu hỏi ấy có ý
nghĩa gì?
Câu hỏi này dùng để yêu cầu, đề nghị các bạn học sinh nên biết
giữ trật tự khi ở nơi công cộng.

-  Ngoài
Ngoài tác dụng để hỏi những điều chưa biết. Câu hỏi còn dùng
tác dụng để hỏi, câu hỏi còn dùng để thể hiện thái độ

để làm gì?
khen, chê, khẳng định, phủ định hay yêu cầu, đề nghị một điều gì
đó.

II. Ghi nhớ:

Nhiều khi, ta có thể dùng câu hỏi
để thể hiện:
1. Thái độ khen, chê.
2. Sự khẳng định, phủ định.
3. Yêu cầu, mong muốn…

Bài Luyện
1: Cáctập:
câu hỏi sau được dùng làm gì?
III.
tập
Câu hỏi

a. Dỗ mãi mà em bé vẫn khóc, mẹ bảo:
“Có nín đi không? Các chị ấy cười cho
đây này.”
b. Ánh mắt các bạn nhìn tôi như trách
móc: “Vì sao cậu lại làm phiền lòng cô
như vậy?”

Dùng làm gì?

Câu hỏi được dùng để yêu cầu
con nín khóc.
Câu hỏi được bạn dùng để thể
hiện ý chê trách

c. Chị tôi cười: “Em vẽ thế này mà bảo
là con ngựa à?”

Câu hỏi được dùng để chê em vẽ
ngựa không giống

d. Bà cụ hỏi một người đang đứng vơ
vẩn trước bến xe: “Chú có thể xem giúp
tôi mấy giờ có xe đi miền Đông không? ”

Câu hỏi được dùng để yêu
cầu, nhờ cậy giúp đỡ

Mỗi câu hỏi đều diễn đạt một ý nghĩa
khác nhau. Trong khi nói, viết chúng ta
cần sử dụng linh hoạt để cho lời nói, câu
văn thêm hay và lôi cuốn người đọc,
người nghe hơn.

Bài 2: Đặt câu phù hợp với các tình huống cho sau đây:
a. Trong giờ sinh hoạt đầu tuần của toàn trường, em đang chăm chỉ
nghe cô hiệu trưởng nói thì một bạn ngồi cạnh hỏi chuyện em. Em hãy dùng
hình thức câu hỏi để nói với bạn: Chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.
b. Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy nhà rất sạch sẽ, đồ đạc sắp xếp
gọn gàng, ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu hỏi để khen bạn
c. Trong giờ kiểm tra, em làm sai một bài tập, mãi đến khi về nhà em
mới nghĩ ra. Em có thể tự trách mình bằng câu hỏi như thế nào?
d. Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo: “Đá cầu là
thích nhất.” Bạn Nam lại nói: “Chơi bi thích hơn.” Em hãy dùng hình thức
câu hỏi để nêu ý kiến của mình: chơi diều cũng thú vị.

Bài 2: Đặt câu phù hợp với các tình huống cho sau đây:

a. Trong giờ sinh hoạt đầu tuần của toàn trường, em
đang chăm chỉ nghe cô hiệu trưởng nói thì một bạn ngồi
cạnh hỏi chuyện em. Em hãy dùng hình thức câu hỏi để
nói với bạn: Chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.
Bạn có thể chờ hết giờ sinh hoạt, chúng mình cùng nói
chuyện được không?
b. Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy nhà rất sạch sẽ, đồ
đạc sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu
hỏi để khen bạn
Sao nhà bạn sạch sẽ, ngăn nắp thế?

c. Trong giờ kiểm tra, em làm sai một bài tập, mãi đến khi
về nhà em mới nghĩ ra. Em có thể tự trách mình bằng câu
hỏi như thế nào?
Bài toán không khó sao mình lại làm sai vậy nhỉ?
d. Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo:
“Đá cầu là thích nhất.” Bạn Nam lại nói: “Chơi bi thích
hơn.” Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nêu ý kiến của
mình: chơi diều cũng thú vị.
Chơi diều cũng thú vị đấy chứ?

Bài 3. Hãy nêu một vài tình huống dùng câu hỏi để:
Dùng câu hỏi để làm
gì?

Dùng trong những tình huống nào?

a. Tỏ thái độ khen,
chê.

- Tối qua, bé rất nghịch, bôi mực hết sách của em. Em tức quá,
kêu lên: “Sao em hư thế nhỉ? Anh không chơi với em nữa”.

b. Khẳng định, phủ
định.

Một bạn chỉ thích ăn táo. Em nói với bạn: “Ăn ổi cũng ngon
chứ?”
Bạn thấy em nói vậy thì bĩu môi: “Ăn ổi cho hỏng răng à?”

c. Thể hiện yêu cầu,
mong muốn.

Em trai em nhảy nhót trên giường huỳnh huỵch lúc em đang
chăm chú học bài. Em bảo: “Em ra ngoài cho chị học bài được
không?”

Trò chơi

AI NHANH - AI ĐÚNG

Trò chơi: “AI NHANH, AI ĐÚNG”
Em hãy chọn chữ cái đặt trước câu trả lời đúng
* Các câu hỏi sau được dùng để làm gì?
Con mèo nhà em hay ăn vụng. Em mắng nó “Sao mày hư thế?”
A . Tỏ thái độ chê.
B . Khẳng định, phủ định.
C . Thể hiện yêu cầu, mong nuốn.
* Một bạn thích học tiếng Pháp. Em nói với bạn: “Tiếng Anh cũng
hay chứ?”
A . Tỏ thái độ khen, chê
B
B . Phủ định.
C . Thể hiện yêu cầu, mong muốn.

Trò chơi: “AI NHANH, AI ĐÚNG”
Em hãy chọn chữ cái đặt trước câu trả lời đúng
* Các câu hỏi sau được dùng làm gì?
Tôi đang học bài, bé Lan đến ôm cổ tôi. Tôi bảo: “Em ra ngoài cho chị
học bài được không?”
A. Tỏ thái độ khen, chê.
B . Thể hiện yêu cầu, mong muốn.
C. Khẳng đinh, phủ định.

Tạm biệt các em,
hẹn gặp lại!