Ms. Ngoc Phan

Bài 2: Miền cổ tích

EM BÉ THÔNG
MINH
Ngữ văn 6: Chân trời
sáng tạo

Ms. Ngoc Phan

Tiến trình bài
học
Annual work summary

Bước 3

Bước 4

Chuẩn bịTrải nghiệmSuy ngẫm
cùng
và
đọc
văn bản phản hồi

Tổng kết
và
củng cố

Bước 1

Bước 2

Ms. Ngoc Phan

I. Chuẩn bị
đọc

Annual work summary

Ms. Ngoc Phan

I. Chuẩn bị
đọc
Người như
1
thế nào
được xem là
người thông
minh?

Annual work summary

Theo em,
2
người thông
minh có thể
giúp ích gì cho
mọi người?

Ms. Ngoc Phan

II. Trải nghiệm Annual work summary
cùng văn bản
01

Đọc chú thích

Oái oăm, lỗi lạc, tưng hửng, ngả, điệu,
Dự đoán, suy luận

02

công quán, triệu, dụ chỉ, …
03

Đọc văn bản

Ms. Ngoc Phan

Nhận diện lời
kểwork summary
Annual
(1) Ngày xưa, có ông vua nọ sai một
viên quan đi dò la khắp nước tìm người tài
giỏi. Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu
quan cũng ra những câu đố oái oăm để
hỏi (2)
mọiMột
người.
mấtquan
nhiều
tìm
hôm,Đãviên
đi công
qua một
kiếm nhưng
viên kia,
quanchợt
vẫn thấy
chưa bên
thấy vệ
có
cánh
đồng làng
người nào
lỗi lạc.
đường
có thật
hai cha
con nhà nọ đang làm
ruộng:
trâu
cày,
đất.
(3) -cha
Này,đánh
lão kia!
Trâu
củacon
lão đập
cày một
Ông(4)
bèn
dừng
ngựa
lại hỏi:
ngày
được
mấy
đường?
Người
cha
đứng
ngẩn ra chưa biết
trả lời thế nào thì đứa con chừng bảy, tám
tuổi(5)
nhanh
miệng
hỏiông
vặn câu
lại quan
- Thế
xin hỏi
này rằng:
đã. Nếu
ông trả lời đúng ngựa của ông đi một ngày
được mấy bước, tôi sẽ cho ông biết trâu

Lời của người
kể chuyện

Lời của
nhân vật

là phần lời
người kể
dùng để
thuật lại một
sự việc cụ
thể hay giới
thiệu, miêu
tả khung
cảnh, con
người, sự
vật.

là lời
nói của
các
nhân
vật
trong
truyện.

Ms. Ngoc Phan

Nhận diện lời
kểwork summary
Annual
Ngày xưa, có ông vua nọ sai một viên
quan đi dò la khắp nước tìm người tài giỏi.
Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu
quan cũng ra những câu đố oái oăm để
viên
qua một
hỏi Một
mọi hôm,
người.
Đãquan
mất đinhiều
côngcánh
tìm
đồng
kia,viên
chợtquan
thấyvẫn
bênchưa
vệ đường
kiếm làng
nhưng
thấy có
hai
cha
con
nhà
người
nào
thật
lỗi nọ
lạc.đang làm ruộng: cha
đánh- Này,
trâu cày,
conTrâu
đập của
đất.lão
Ông
bèn
dừng
lão kia!
cày
một
ngựa
lại
hỏimấy
:
ngày
được
đường?
Người cha đứng
ngẩn ra chưa biết trả
lời thế nào thì đứa con chừng bảy, tám
tuổi- nhanh
miệng
hỏi câu
vặn này
lại quan
rằngông
:
Thế xin
hỏi ông
đã. Nếu
trả lời đúng ngựa của ông đi một ngày
được mấy bước, tôi sẽ cho ông biết trâu

Lời của
người kể
chuyện

Lời của
nhân
vật

Ms. Ngoc Phan

Work done

III. Suy ngẫm và
phản hồi
01

02

03

04

1. Cốt truyện
cổ tích
2. Nhân vật cổ tích
3. Chủ đề, đề
tài
4. Ý nghĩa –
Bài học

Ms. Ngoc Phan

1.1Cốt truyện cổ tích
Nêu các sự việc tương
ứng với mỗi hình
minh họa dưới đây. Và
sắp xếp các hình ảnh
đó theo thứ tự kể của
câu chuyện.

Ms. Ngoc Phan

Annual work summary
(1) Vua thử tài cậu bé,
(2) Cậu tiếp tục
bắt dân làng phải làm
chứng tỏ tài năng
sao cho trâu đực đẻ
bằng cách vượt qua
ra trâu con. Bằng
thử thách oái oăm
cách
của nhà vua: làm thịt
a để cho nhà vua
a
b
tự nói ra sự vô lí trong
conb chim sẻ thành ba
c
yêu cầu của mình,
mâm cỗ.
cậu bé đã ccứu dân
d
d
(3) Sứ giả mang sang
làng thoát tội.
(4) Viên quan đã ra
một vỏ ốc vặn thật
một câu đố hóc búa về
dài và đố xâu sợi chỉ
số đường cày của con
qua. Với trí thông
trâu. Cậu con trai
minh khác người, cậu
nhanh trí hỏi vặn lại
bé vừa chơi vừa giải

Ms. Ngoc Phan

Vua thử tài cậu bé,
Cậu tiếp tục chứng tỏ
Annual work summary
bắt dân làng phải làm
tài năng bằng cách
sao cho trâu đực đẻ
vượt qua thử thách
ra trâu con. Bằng
oái oăm của nhà vua:
cách để cho nhà vua
làm thịt con chim sẻ
tự nói a
ra sự vô lí trong
b thành ba mâm cỗ.
yêu cầu của mình,
cậu bé đã cứu dân
c
d
làng thoát tội.
Sứ giả mang sang
quan
đã ra một
một vỏ Viên
ốc vặn
thật
câu
đốsợi
hóc
dài và đố
xâu
chỉbúa về số
đường
cày của con
qua. Với
trí thông
trâu.
Cậu
minh khác
người,
cậu con trai
nhanh
trígiải
hỏi vặn lại
bé vừa chơi
vừa

Ms. Ngoc Phan

1. Cốt truyện cổ tíchAnnual work summary

 - Trình tự sự việc: sắp xếp theo
trình tự thời gian.
- Kết thúc truyện: có hậu.
- Chi tiết kì ảo: không có

Ms. Ngoc Phan

2. Nhân vật cổ tích
Nhân vật chính trong truyện là
ai, thuộc kiểu nhân vật cổ tích
nào? Em hãy cho biết lai lịch,
tên gọi của nhân vật.

Ms. Ngoc Phan

2. Nhân vật cổ tích
* Nhân vật chính: em bé thông

minh.
- *Kiểu
nhân
vật: nhân
thông minh.
Lai
lịch:
convật của
một người
nông dân, ở làng quê.
* Tên gọi: em bé, cậu bé.

Ms. Ngoc Phan

2. Nhân vật cổ tích
Hình thức dùng câu đố để
Dùng câu đố để thử tài
thử tài nhân vật có phổ
nhân vật là chi tiết phổ
biến trong truyện cổ tích
biến trong truyện cổ tích.
không?
Tác dụng của hình thức này
Nêu tác dụng của hình
là:
thức này.
 Tạo ra thử thách để
nhân vật bộc lộ tài năng,
phẩm chất của mình.
 Tạo tình huống cho cốt
truyện phát triển.

Ms. Ngoc Phan

2. Nhân vật cổ tích
- Em có nhận xét gì về những thử
thách của em bé?
- Em bé đã dùng những cách gì để
giải những câu đố oái oăm. Theo
em, những cách ấy lí thú ở chỗ nào?
- Các thử thách ấy có ý nghĩa gì
trong việc thể hiện phẩm chất của
em bé?

Ms. Ngoc Phan

Thử thách

Cách giải đố

 Đố lại
Trâu cày
một ngày
Lầ
viêncủa ông đi một
“Ngựa
n 1 được mấy
ngày
được mấy bước”…
quan.

Để
vua
tự nói ra sự phi lí
Nuôi
làm
sao
đường?
trong câu đố của mình.
Lần cho ba con
“Cha mày là giống đực làm
trâu đực đẻ
2
sao
mà
đẻ được!”
thành
chín

Đố
lại
một con
Lần Từ
con.
Xinvua.
rèn cây kim thành một
chim sẻ dọn
3
con dao để xẻ thịt chim.
thành ba cỗ
 Dùng kinh nghiệm đời
Lần thức
Xâu ăn.
một sợi
sống
gian.
4
chỉ mảnh qua “Bắt
condân
kiến
càng, buộc
đường ruột

Phẩm chất
của em bé thông
minh

Em bé
thông
minh, tài
trí hơn
người
nhưng luôn
hồn nhiên,
ngây thơ

Ms. Ngoc Phan

2. Nhân vật cổ tích



- Phẩm chất: Em bé thông minh, tài trí hơn người nhưng luôn hồn
nhiên, ngây thơ trong sự đối đáp và biết giúp đỡ mọi người khi cần
thiết.

Ms. Ngoc Phan

3. Chủ đề, đề tài



Đề tài Truyện đề cập

đến sự thông
Theo em, đề tài
minh của nhân
và chủ đề của 
dân.
 Truyện đề cao sự
truyện “Em bé
Chủ đề
thông minh và trí
thông minh” là gì?
khôn dân gian.
 Thể hiện ước mơ
của nhân dân về
người hiền tài

Ms. Ngoc Phan

4. Ý nghĩa – Bài học



Tang tình tang! Tính
Việc tích lũy kiến
Kiến thức từ sách vở hay từ đời
tình tang!
thức từ đời sống
sống
đều
rấtkiến
quýcàng
giá. Vì vậy,
Bắt
con
có tác dụng gì đối
buộc
ngang
bên
cạnhchỉ
việc
học ở lưng
trường, cácvới chúng ta?
Bên thời lấy giấy
em còn cần phải học hỏi từ đời
mà bưng,
sống
mọi lúc,
Bênxung
thời quanh,
bôi mỡ,học
kiến
sang,kiến thức
mọi mừng
nơi. Tấtkiến
cả những
Tang tình tang...
đó rất hữu ích khi các em cần

Ms. Ngoc Phan

LUYỆN TẬP
Câu 1: Văn bản “Em bé thông minh” thuộc thể loại nào?
Truyện tiểu thuyết.
Truyện truyền thuyết.
Truyện trinh thám.
Truyện cổ tích.

Ms. Ngoc Phan

Câu 2: Chi tiết kì ảo trong truyện “Em bé thông minh” là gì ?
Trong những lần giải đố của em bé.
Lời thách đố của viên quan và nhà vua.
Lời thách đố của nhà vua và sứ giả.
Không có yếu tố kì ảo trong văn bản.

Ms. Ngoc Phan

Câu 3: Kết thúc có hậu của văn bản “Em bé thông minh” thể hiện
mong ước gì của nhân dân ta?
Ở hiền gặp lành.
Ác giả ác báo.
Cái thiện thắng cái ác.
Gậy ông đập lưng ông.

Ms. Ngoc Phan

Câu 4: Nhân vật em bé trong văn bản thuộc kiểu nhân vật nào?
Nhân vật bất hạnh.
Nhân vật thông minh.
Nhân vật dũng sĩ.
Nhân vật xấu xí.

Ms. Ngoc Phan

Câu 5: Em bé thông minh phải trải qua bao nhiêu lần thử thách?
Một lần.
Hai lần.
Ba lần.
Bốn lần.

Ms. Ngoc Phan

VẬN DỤNG
Em hãy vẽ minh họa một trong bốn thử thách mà em bé đã trải
qua trong văn bản Em bé thông minh.
- Chất liệu: Giấy A4, A3.
- Màu sắc: Tự do.

Ms. Ngoc Phan

Hướng
dẫn
về nhà

- Vẽ tranh minh họa một
trong bốn thử thách.
- Xem lại nội dung bài vừa
học.
- Trả lời các câu hỏi còn lại
ở phần Suy ngẫm và phản
hồi, SGK/38

Ms. Ngoc Phan

Chúc các em
học tốt!