Biến đổi Khí hậu toàn cầu
Giáo dục nhận thức trong nhà trường
Hoàng VIỆT
Chương trình Bảo tồn Nước ngọt
WWF Greater Mekong, Chương trình Việt Nam
TP. HCM, ngày 31/10/2009
Nội dung trình bày
Các khái niệm chung về Biến đổi khí hậu
Các tác động của BĐKH
Ảnh hưởng của BĐKH đến Việt Nam và ĐB Sông Cửu Long
Giáo dục BĐKH trong nhà trường như thế nào?
Trái đất nóng lên là nói đến sự tăng dần của nhiệt độ bề mặt trái đất từ giữa thế kỷ 18 và nó vẫn đang có xu hướng tăng lên nữa

Biến đổi khí hậu là nói đến các biến động rõ ràng của các yếu tố khí hậu, khí tượng (VD. nhiệt độ, lượng mưa, gió, bão) đã đo được trong một khoảng thời gian dài (10 năm hoặc dài hơn nữa).
Các khái niệm chung
Kịch bản về sự ấm lên toàn cầu đến 2100
Kịch bản của IPCC (đến 2100)
Nhiệt độ tăng từ 2,0 – 4,5oC
Mực nước biển dâng từ 0,18 – 0,59 m
Các tác động liên quan
Nhiệt độ tăng cao
Tan băng ở các Cực, đỉnh núi cao
Giãn nở thể tích nước do nhiệt
Thay đổi tốc độ tăng trưởng cây
Các loại bệnh dịch phát triển
Thời tiết cực đoan
Nước biển dâng cao
Mất đa dạng sinh học
Băng tan ở Bắc Cực
Source: Nasa, Nov. 2003
1.1.1979
1.1.2003
Tuy nhiên, đó mới chỉ là phần nhìn thấy của tảng băng tan,
Hậu quả là Gấu trắng Bắc cực đang ở ngưỡng của sự tuyệt chủng do mất nơi sinh sống và kiếm ăn
Sao chúng ta phải quan tâm đến BĐKH



Tác động Biến đổi khí hậu
đến Việt Nam


Thiệt hại do biến đổi khí hậu và nước biển dâng ở VN và một số nước
Diện tích đất
Dân số
Đất nông nghiệp
GDP %
Dâng cao mực nước biển ở ĐB SCL
Nước biển đã dâng 10cm trong vòng 10 năm qua
65cm: 5.133 km2 (12.8%)
75cm: 7.850 km2 (19%)
100cm: 15.116km2 (37.8%)
Thay đổi nhiệt độ
Trong 50 năm qua, nhiệt độ trung bình năm ở Việt Nam đã tăng lên 0,7oC và có thể tăng lên 2oC vào năm 2050. Dự tính đến năm 2100 nhiệt độ có thể sẽ tăng lên 3oC
Số lượng các đợt không khí lạnh giảm, tuy nhiên, KKL lại có ảnh hưởng rất lớn do nhiệt độ không khí lúc đó xuống rất thấp
Nhiệt độ đo được ở Đồng bằng sông Cửu long: đã tăng lên 0.6oC trong 40 năm qua
Trong 50 năm qua, hiện tượng ENSO ngày càng có tác động mạnh đến khí hậu đặc trưng của nhiều khu vực ở Việt Nam
Các hiện tượng thời tiết cực đoan
Thay đổi lượng mưa, mùa mưa
Những năm gần đây, mùa khô, ở ĐBSCL xuất hiện một số hiện tượng khác thường: nắng nóng, nhiệt độ tăng cao ban ngày nhưng lại có mưa trái mùa cục bộ ở một vài tỉnh ven biển.
Mùa mưa thường đến sớm, kéo dài và kết thúc muộn. Mùa lũ cũng có độ trễ, đỉnh lũ thường xuất hiện muộn. Tình trạng mưa kéo dài, lũ về đạt đỉnh muộn và trùng vào lúc triều cường hàng tháng khiến cho vùng hạ nguồn nhiều nơi bị ngập.
Lưu lượng nước đo được trên sông Tiền, sông Hậu vào mùa khô kiệt cách đây 30 năm là 2.500 m3/giây, năm 2006 chỉ còn 1.600 m3/giây, giảm tới 36%. Do nước ngọt từ thượng nguồn về ít nên nước biển xâm lấn sâu vào trong đất liền tới 60 – 70 km.

Phát triển thủy điện ở Thượng nguồn
20
Pak Beng
Luang Prabang
Xiyaburi
Pak Lay
Sanakram
Pak Chom
Ban Kum
Struteng
Sambor
Donsahong
Lat Sua
Gongouqiao
Xiaowan
Manwan
Dochashan
Nuozhadu
Jinghong
Xói lở bờ biển, bờ sông
Sạt lở đê kè và đường ven biển ở huyện Duyên Hải Trà Vinh
Sạt lở bờ sông trước UBND huyện Tân Châu, An Giang
Việt Nam đã thông qua Hiệp ước khung về Biến đổi khí hậu năm 1994 và nghị định thư Kyoto năm 2002.
Thủ tưởng đã ra Quyết định số 47/2007 hướng dẫn Bộ TN&MT và các bộ ngành, chính quyền địa phương thực hiện Nghị định thư Kyoto và Cơ chế Phát triển sạch,
Chính phủ ban hành Nghị định số 60/2007 để giao Bộ TN&MT chủ trì và hướng dẫn các bộ, ngành liên quan để xây dựng Chương trình mục tiêu Quốc gia về Ứng phó với Biến đổi khí hậu
Ngày 22/12/2008, Chính phủ chính thức phê duyệt Chương trình Mục tiêu Quốc gia về Ứng phó với BĐKH (Quyết định 158/QĐ-TTg)
Ngày 20/8/2009, Bộ TN&MT đã công bố Kịch bản cho Biến đổi khí hậu và nước biển dâng ở Việt Nam
Chính phủ Việt Nam với BĐKH
Tại sao cần phải giáo dục về BĐKH
trong nhà trường?
Trẻ em hôm nay - thế giới ngày mai, những nhà lãnh đạo thế giới trong tương lai sẽ phải đối mặt với những khó khăn và giải quyết những hậu quả BĐKH gây ra,
Chúng ta có thể giúp các em học sinh tham gia cuộc chiến chống BĐKH ngay từ bây giờ qua những việc làm đơn giản, thiết thực
Sự tham gia của các em sẽ là động lực thúc đẩy người lớn tham gia tích cực hơn nữa trong cuộc chiến này.
Chương trình giáo dục môi trường
Ở trường:
Nâng cao nhận thức, kiến thức về Biến đổi khí hậu
Biến kiến thức đó thành các hành động chống lại biến đổi khí hậu
Phổ biến các kiến thức đó cho cộng đồng xung quanh

Ở nhà:
Thay đổi thói quen sử dụng lãng phí điện, nước trong gia đình
Tạo mầu xanh cho khu nhà mình ở
Giúp người xunh quanh hiểu về Biến đổi khí hậu và các việc cần phải làm
Các em có thể làm gì ở trường?
Thành lập CLB Xanh để nâng cao nhận thức và hiểu biết về Biến đổi khí hậu:
Xây dựng bộ tài liệu đơn giản về Biến đổi khí hậu
Tổ chức các trò chơi, cuộc thi tìm hiểu về BĐKH
Tổ chức các chuyến dã ngoại để chứng kiến những ảnh hưởng của BĐKH đến môi trường sống ở quanh ta
Thi viết về những ảnh hưởng của biến đổi đến cuộc sống của chính chúng ta
Câu lạc bộ Xanh ở Đồng Nai
Thành lập 7 CLB với hơn 350 thành viên
15 hoạt động theo chủ để tìm hiểu môi trường, tài nguyên thiên nhiên, bảo tồn đa dạn sinh học
10 chuyến dã ngoại tới Khu bảo tồn Vĩnh Cửu: trồng cây, thu gom, dọn rác và các chất dễ cháy trong rừng
Các em có thể làm gì ở trường?
Chiến dịch làm xanh trường lớp nhằm biến những hiểu biết, kiến thức của các em thành những hành động cụ thể:
Tiết kiệm điện: đánh giá mức độ tiêu thụ điện và các phương án tiết kiệm (ví dụ: thay bóng đèn tiết kiệm điện năng, lắp các sensor cảm ứng ở cửa ra vào, kêu gọi kinh phí làm pin mặt trời)
Tiết kiệm nước: đánh giá mức độ sử dụng nước, đề xuất các phương án tiết kiệm nước và tích trữ nước mưa
Thu gom rác thải, áp dụng công thức 3 R (reduce - reuse - recycle)
Trồng cây xanh trong và quanh khuôn viên của trường, lớp
Tham gia ngày đi bộ vì môi trường, ngày biến đổi khí hậu, ngày môi trường thế giới, ngày đa dạnh sinh học, ngày đất ngập nước, …
Các em có thể làm gì ở trường?
Nâng cao nhận thức cộng đồng xung quang bằng cách chia sẻ với họ về những lo lắng, mối quan tâm và những nỗ lực mà các em đang thực hiện nhằm cứu ngôi nhà chung:

Tổ chức 1 ngày hoặc ½ ngày sự kiện cho Ngày biến đổi khí hậu (ngày 24/10) ở tại các cộng đồng dân cư địa phương với các hoạt động khác nhau (kể chuyện, hát, chiếu phim, …) về Biến đổi khí hậu

Tham gia các chiến dịch của các tổ chức (VD: WWF) để chung tay góp sức với thế giới chống lại BĐKH
Tham gia vào các chiến dịch chống BĐKH của WWF
Là Đại sứ của WWF về BĐKH
Các em có thể làm gì ở nhà?
Tắt mọi thiết bị điện (đèn, máy tính, TV) khi không dùng. Rút hẳn dây điện ra khỏi nguồn, chứ không để “standby”
Thay bóng đèn thường bằng bóng compact tiết kiệm điện
Tắm nhanh, ít dùng bình nước nóng để tiết kiệm điện, nước
Điều chỉnh nhiệt độ điều hòa lên 3-4oC so với trước đây (các em sẽ vẫn thấy mát mà lại giúp cho trái đất không nóng hơn)
Không nên mở tủ lạnh lâu hơn mức cần thiết
Hãy đi xe đạp đến trường, không đi bằng xe máy
Hãy biến xung quanh nhà mình thành một vườn cây xanh
TWh/năm (2030)
Tiềm năng tiết kiệm điện cho các thiết bị tiêu thụ điện năng chính ở các nước thuộc khối phát triển Châu Âu
Trái đất đang ấm lên và biến đổi khí hậu là một thực tế đang diễn ra rất mãnh liệt, nhất là ở ĐB SCL
Chúng ta còn đủ thời gian để giải quyết vấn đề này nếu chúng ta cùng hành động ngay từ bây giờ
Thông điệp của WWF
Làm mát ngôi nhà chung của chúng ta
Hãy cùng chúng tôi
Trước khi quá muộn………………..
Xin cảm ơn đã lắng nghe,