_BÀI 3_

_NGUYÊN TỐ HÓA HỌC-_
NỘI DUNG

I

NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC

II

ĐỒNG VỊ, NGUYÊN TỬ KHỐI TRUNG BÌNH
I

Nguyên tố hóa học:

Khái niệm:

1
I

Nguyên tố hóa học:

Khái niệm:

1

– Nguyên tố hóa học là tập hợp các nguyên tử có cùng số hạt proton.

VD: Những nguyên tử hydrogen đều có 1 proton, nên thuộc cùng 1 nguyên tố hydrogen.
Số hiệu nguyên tử, số khối, kí hiệu nguyên tử.

2

– Số proton trong một hạt nhân nguyên tử được gọi là số hiệu nguyên tử, kí hiệu là Z.
=> Vậy Z = p = e = số hiệu nguyên tử
– Số khối (A)

– Vậy A và Z sẽ đặc trưng cho nguyên tử, vì khi biết Z và A ta sẽ biết được p, e, n

= tổng số hạt _proton_ và _notron_

=> A = p + n = 11 + 12 = 23

Vd: Na có 11p và 12n

A = Z + N

Vd: Clo có Z=17 và A=35

*p = e = Z = 17
*n = A – Z = 35 -17 =18
Xác định số khối của các nguyên tử sau.

*Cacbon có 6 electron và 6 notron *Canxi có 20 proton và 20 notron *Nito có 7 proton và 7 notron *Lưu huỳnh có 16 proton và 16 notron *Oxi có 8 electron và 8 notron
– kí hiệu nguyên tử:

Số khối 

Số hiệu nguyên tử 

 Tên nguyên tố hóa học

VD 1: Na cho biết ?

23

11

Na có số hiệu nguyên tử là 11, ĐTHN là 11+

có 11 proton, 11 electron, 12 nơtron (23- 11= 12).
VD 2: Cl .

37

17

Cho biết : ĐTHN =

Z =

e =

n =

17+

p = 17

17

A – Z = 20
Nguyên tử

Số proton (p)

Số notron (n)

Số electron (e)

Số khối

(A)

Điện tích hạt nhân

Kí hiệu nguyên tử
O

8

8
Na

11
23
K
20

19
Mg
12
12+
Br
P
15

31
H

1
1
8

16

8+

12

11

11+

19

39

19+

12

12

24

35

44

35

79

35+

15

16

16+

0

1

1+
Đồng vị, nguyên tử khối trung bình:

II

đồng vị:

1

– _Đồng vị là những nguyên tử có cùng số proton nhưng khác nhau về số neutron, do đó số khối A khác nhau._

VD: Cacbon có 3 đồng vị:

: có 6 proton, 6 nơtron

C

14

6

C

12

6

C

13

6

: có 6 proton, 7 nơtron

: có 6 proton, 8 nơtron
– Hầu hết các nguyên tố hóa học trong thực tế đều là hỗn hợp của các đồng vị.

VD: Clo có 2 đồng vị bền:

: có 17 proton, 18 nơtron

: có 17 proton, 20 nơtron

– Tất cả đồng vị của mọi nguyên tố đều có tính chất hóa học như nhau.
Nguyên tử khối trung bình:

2

– _Nguyên tử khối là khối lượng tương đối của 1 nguyên tử , cho biết khối lượng một nguyên tử nặng gấp bao nhiêu lần 1amu _

– _VD: khối lượng một nguyên tử oxygen là 16 amu_

_→ nguyên tử khối oxygen là 16. _
– _Nguyên tử khối trung bình là khối lượng được tính bằng trung bình các đồng vị._

Ā: nguyên tử khối trung bình.

A1, A2, …: Số khối của mỗi đồng vị.

x1, x2, …: % mỗi đồng vị.

x1 + x2 + x3 +... =100%
VD: Clo có 2 đồng vị:
Cl

35

17

Cl

37

17

Nguyên tử khối trung bình của clo là:

35 . 75,53 + 37 . 24,47

100

ĀCl =

= 35,4894 đvC

≈ 35,5 đvC

: 75,53%

: 24,47% Bài tập củng cố:
Bài 1: Một nguyên tử có 8 proton, 8 nơtron và 8 electron. Chọn nguyên tử đồng vị với nó:
*A. 8 proton, 8 nơtron, 9 electron *B. 8 proton, 9 nơtron, 9 electron *C. 9 proton, 8 nơtron, 9 electron *D. 8 proton, 9 nơtron, 8 electron
Bài 2: Trong tự nhiên Brom có 2 đồng vị bền. chiếm 50,69% và chiếm 49,31%. Hãy tìm nguyên tử khối trung bình của Brom?

A1 = 79

A2 = 81

x1 = 50,69%

x2 = 49,31%

_ĀBr_

_ ĀBr _

(và x1 + x2 = 100)

_ ĀBr _
Bài 3: Khối lượng nguyên tử của đồng là 63,54. Đồng có 2 đồng vị làvà . Tìm phần trăm về số nguyên tử của mỗi đồng vị.

A1 =63

A2=65

Ā =63,54

_Ā_

_ _6

(mà x1 + x2 = 100)

_ _6

=>
Bài 4: Trong tự nhiên nguyên tố Mg có 3 đồng vị, trong đó đồng vị 24Mg (78,6%) và 26Mg (11,3%). Tìm số khối của đồng vị còn lại biết rằng khối lượng của 20 nguyên tử Mg là 486,54u.

A1 = 24

A2= 26

x1 = 78,6%

x2 = 11,3%

_Ā_

_ _2

(mà x1 + x2 + x3= 100)

_ _A

Ā = 486,54 : 20 = 24,327