CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
HÔM NAY

Chúng ta
cùng nhau
coi một đoạn
video nhé!

Bài 4

SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN
CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
:

:
:

GV thực hiện: Nguyễn Thị Tuyết Nhung

NỘI DUNG BÀI HỌC
• NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
• CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
• CÁC NGUYÊN TỐ KIM LOẠI
• CÁC NGUYÊN TỐ PHI KIM
• CÁC NGUYÊN TỐ KHÍ HIẾMa

BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

HOẠT ĐỘNG
NHÓM

Quan sát hình 4.1 trang
22 SGK cho biết:
a) Nguyên tử của những
nguyên tố nào có cùng
số lớp electron?
b) Nguyên tử của những
nguyên tố nào có số
electron ở lớp ngoài cùng
bằng nhau?

1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa
a) Nguyên tử của những nguyên tố có cùng số lớp electron.
học
•
•
•
•
•

Các nguyên tử của các nguyên tố có cùng số lớp electron là:
1 lớp: H, He
2 lớp: Li, Be, B, C, N, O, F, Ne
3 lớp: Na, Mg, Al, Si, P, S, Cl, Ar
4 lớp: K,Ca

1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa
a) Nguyên tử của những nguyên tố có cùng số lớp electron.
học
b) Nguyên tử của những nguyên tố có số electron ở lớp ngoài cùng
bằng nhau:
H, Li, Na, K
• 1 electron:………………
Be, Mg, Ca, He
• 2 electron: …………….
B, Al
• 3 electron:…………….
C, Si
• 4 electron:………………..

N, P
• 5 electron: ……………..
O, S
• 6 electron:………………

F, Cl
• 7 electron:………………
Ne, Ar
• 8 electron: …………………

- Riêng He chỉ có 2 electron ở lớp ngoài cùng, lại được xếp vào nhóm VIIIA.

Vậy em có nhận xét gì về nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn?
KẾT LUẬN
• Các nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn được sắp xếp
theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân của nguyên tử.
• Các nguyên tố hóa học có cùng số lớp electron trong nguyên tử
được xếp thành một hàng.
• Các nguyên tố có tính chất hóa học tương tự nhau được xếp
thành một cột

1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa
học
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Quan sát bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học cho biết
cấu tạo của bảng như thế nào?

1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa
học
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
a. Bảng
Mô tảtuần
cấu tạo
của
bảng
hoàntốcác
nguyên
tố vị
hóa
+
hoàn
gồm
cáctuần
nguyên
hóa
học mà
trí học
được đặc
trưng bởi ô nguyên tố, chu kì và nhóm
+ Các nguyên tố họ lanthnide và họ actinide được xếp riêng
thành 2 hàng ở cuối bảng tuần hoàn

b.Tìm hiểu ô nguyên tố trrong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa
học

Quan sát hình 4.3 trả lời câu hỏi

?1 Có những thông tin cơ bản nào trong một ô nguyên tố
hóa học?
?2 Số hiệu nguyên tử của một nguyên tố hóa học cho
biết những thông tin gì về nguyên tố đó?

1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa
học
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
b.Tìm
ô tạo
nguyên
tố trrong
hoàn các
a.
Mô hiểu
tả cấu
của bảng
tuầnbảng
hoàntuần
các nguyên
tốnguyên
hóa họctố hóa

- Các thông tin trong một ô nguyên
học tố hóa học gồm:
+ Số hiệu nguyên tử
+ Kí hiệu nguyên tố hóa học
+ Tên nguyên tố
+ Khối lượng nguyên tử

BÀI TẬP LUYỆN TẬP
? Cho biết những thông tin cơ bản về nguyên
tố hóa học đã cho dưới đây?
Giải:
Những thông tin cơ bản về nguyên tố Oxygen:
+ Số hiệu nguyên tử:8………..
O ……
+ Kí hiệu nguyên tố hóa học:
Oxygen
+ Tên nguyên tố:
…….
16………
+ Khối lượng nguyên tử:

1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa
học
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
b.Tìm
ô tạo
nguyên
tố trrong
hoàn các
a.
Mô hiểu
tả cấu
của bảng
tuầnbảng
hoàntuần
các nguyên
tốnguyên
hóa họctố hóa
c. Tìm hiểu về chu kì trong bảnghọc
tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Quan sát hình
4.4 trả lời
chu kỳ là gì?

1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa
học
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
b.Tìm
ô tạo
nguyên
tố trrong
hoàn các
a.
Mô hiểu
tả cấu
của bảng
tuầnbảng
hoàntuần
các nguyên
tốnguyên
hóa họctố hóa
c. Tìm hiểu về chu kì trong bảnghọc
tuần hoàn các nguyên tố hóa học

- Chu kì là tập hợp các nguyên tố hóa học có cùng số lớp electron
trong nguyên tử theo hàng ngang.

Bảng tuần hoàn nguyên tố hóa học có mấy chu kì? Bao nhiêu chu

1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa
học
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
b.Tìm
ô tạo
nguyên
tố trrong
hoàn các
a.
Mô hiểu
tả cấu
của bảng
tuầnbảng
hoàntuần
các nguyên
tốnguyên
hóa họctố hóa
c. Tìm hiểu về chu kì trong bảnghọc
tuần hoàn các nguyên tố hóa học

- Chu kì là tập hợp các nguyên tố hóa học có cùng số lớp electron
trong nguyên tử theo hàng ngang.
- Bảng tuần hoàn có 7 chu kì, gồm 3 chu kì nhỏ và 4 chu kì lớn.

Phiếu học tập: HOẠT ĐỘNG NHÓM
Câu 1. Mỗi chu kì bắt đầu từ nhóm nào và kết thúc ở nhóm nào?
Câu 2. Em hãy chỉ sự tuần hoàn ở mỗi chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học?

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
c. Tìm hiểu về chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
- Chu kì là tập hợp các nguyên tố hóa học có cùng số lớp electron
trong nguyên tử theo hàng ngang.
- Bảng tuần hoàn có 7 chu kì, gồm 3 chu kì nhỏ và 4 chu kì lớn.
+ Mỗi chu kì bắt đầu từ nhóm IA và kết thúc ở nhóm VIIIA
+ Trong mỗi chu kì các nguyên tố được xếp thành hàng tăng dần
điện tích hạt nhân.
- Mỗi chu kì bắt đầu bằng nguyên tố có 1 electron lớp ngoài cùng,
tiếp theo là nguyên tố có 2 electron lớp ngoài cùng và cứ thế kết
thúc chu kì bằng 1 nguyên tố có 8 electron lớp ngoài cùng và tiếp

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
c. Tìm hiểu về chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa
họctuần hoàn hoàn các nguyên tố hóa
d. Tìm hiểu về nhóm trong bảng
học
Quan sát hình 4.5 , cho
biết những nguyên tố
nào có tính chất tương
tự nhau? nhóm là gì?

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

d. Tìm hiểu về nhóm trong bảng tuần hoàn hoàn các nguyên tố hóa
học
Quan sát hình 4.5 , cho biết những nguyên tố nào có tính chất tương tự
.
nhau?
Những nguyên tố có tính chất
tương tự nhau là:
•
H, Li, Na, K, Rb, Cs, Fr
•
F, Cl, Br, I, At, Ts
•
He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn, Og

1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố
hóacác
họcnguyên tố hóa học
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn
a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
b.Tìm hiểu ô nguyên tố trrong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

c. Tìm hiểu về chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa
d. Tìm hiểu về nhóm trong bảnghọc
tuần hoàn hoàn các nguyên tố hóa học.
- Nhóm là tập hợp các nguyên tố có tính chất hóa học tương tự nhau và
được xếp thành cột, theo chiều tăng dần về điện tích hạt nhân.

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
d. Tìm hiểu về nhóm trong bảng tuần hoàn hoàn các nguyên tố hóa
học
• Dựa vào hình 4.2, hãy
. hoàn thành các thông
tin còn thiếu trong bảng sau:
Nguyên tố

KHHH

Nhóm

Chu kỳ

Calcium

?

?

?

?

P

?

?

Xenon

?

?

?

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

d. Tìm hiểu về nhóm trong bảng tuần hoàn hoàn các nguyên tố hóa
học
• Dựa vào hình 4.2, hãy hoàn thành các thông tin còn thiếu trong bảng
.
sau:
Nguyên tố
Calcium

phosphorus

Xenon

KHHH
Ca

Nhóm

Chu kỳ

II A

P

Xe

4

VA

2

VIIA

5

Qua đây các con cho biết nhóm các nguyên tố hóa học là gì?

BÀI TẬP VẬN DỤNG

Câu 1. Hiện nay, có bao nhiêu chu kì trong bảng tuần hoàn
các nguyên tố hoá học.
A. 5.
B. 7.

C.8
D. 9.

Câu 2. Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học, các
nguyên tố hoá học được sắp xếp theo thứ tự tăng dần của.
A. Khối lượng.
B. Tỉ trọng.

C. Số proton
D. Số neutron.

Câu 3. Tên gọi của các cột trong bảng tuần hoàn các
nguyên tố hoá học là gì?.
A. Chu kì.
B. Loại.

C. Họ
D. Nhóm.

Câu 4. Những nguyên tố nào sau đây thuộc nhóm VIIA (Halogen)?.
A. Chlorine, bromine, Iorine..
B. Fluorine, carbon, bromine.

C. Beryllium, carbon, oxygen
D. Neon, helium, argon..

KIỂM TRA 15 PHÚT
BẢNG SO SÁNH CÁC LOẠI HỢP CHẤT VÔ CƠ
Câu 1. Xác định vị trí ( ô nguyên tố, nhóm, chu kì) của các nguyên tố:
Tên nguyên tố
Potassium
Sodium
Copper
KHÁI
NIỆM
Magnesium
Aluminium

 
 
 
 

Ô thứ
OXIT

 
 
 
 

Vị trí
nhóm
AXIT

 
 
 
 

Chu kì
BAZƠ

MUỐI

-Công thức
- Công thức
tổngIA
quát:
- Công
thức tổng
Câu 2. Nêu các nguyên
tốtổng
kimquát:
loại thuộc
nhóm
và các
nguyên
tốquát:
thuộc- Công thức tổng quát:
AxOy
HnA
M(OH)n
MxAy
nhóm IIA.
- A là kí hiệu hóa
- A là gốc axit.
- M là kim loại.
- M là kim loại.
học. tố hóa học sau:
- n làH,
chỉMg,
số, làB,hóa
- nO,
là chỉ
số, làHe,
hóaAl. - A là gốc axit ; x,y là
Câu
3. Cho
Na, S,
P, Ne,
CÔNG
THỨCcác nguyên
- x,tốy là
chỉthuộc
số
của Anhóm?
trị của M
chỉ số.
a) Những nguyên
nào
cùngtrịmột
b) Những nguyên tố nào thuộc cùng một chu kì?
c) Những nguyên tố nào là kim loại, phi kim, khí hiếm?

Nhóm kim loại kiềm

Kim loại kiềm

Nhóm kim loại kiềm thổ

Ứng dụng của một số nguên tố kim loại nhóm A.

potassium

HOẠT ĐỘNG NHÓM
(Thời gian hoàn thành 5 phút)
Câu 1. Một kim loại ở thể lỏng trong điều kiện thường được ứng dụng để chế tạo
nhiệt kế. Đó là kim loại nào? Cho biết vị trí (ô, nhóm, chu kì) của nguyên tố đó.
Câu 2. Hãy cho biết những kim loại nào được sử dụng làm đồ trang sức, làm dây
dẫn điện, làm vật liệu trong xây dựng, hãy cho biết vị trí (ô, nhóm, chu kì) của
nguyên tố đó trong bảng tuần hoàn.

Hg

là chất độc hại gây nguy hiểm tới sức khỏe con người. Theo WHO (tổ chức y tế
thế giới) thì chất này là một trong mười nhóm hóa chất độc nhất. Ở dạng kim loại, các
hợp chất và muối của Hg rất độc. Khi cơ thể tiếp xúc, hít thở hay nuốt phải các chất
trên sẽ gây tổn thương não và gan.
Kim loại Hg: Tiếp xúc qua con đường không khí và được hít vào phổi. Thể hơi của Hg là
nguy hiểm nhất. Chất này được sinh ra từ hoạt động của các nhà máy nhiệt điện, lò đốt
rác hoặc cháy rừng, vỡ nhiệt kế.
 

ỨNG DỤNG CỦA MỘT SỐ KIM LOẠI NHÓM B

47

HOẠT ĐỘNG NHÓM
( Thời gian hoàn thành 6 phút)
Câu 1. Nêu vị trí các nguyên tố phi kim . Cho biết ở điều kiện thường các nguyên tố
phi kim tồn tại ở những trạng thái nào?
Câu 2. Cacbon, nitrogen, oxygen và cholorine là những nguyên tố phi kim phổ biến và
gần gũi trong đời sống. Em hãy cho biết vị trí (nhóm, chu kì) của chúng trong bảng
tuần hoàn.
Câu 3. Tìm hiểu qua thực tế, hãy cho biết nguyên tố phi kim nào có trong thành phần
của kem đánh răng. Nguyên tố phi kim nào có trong thành phần muối ăn, chúng thuộc
chu kì và nhóm nào trong bảng tuần hoàn.