Tiết 66: Lặng lẽ Sa Pa

(Nguyễn Thành Long)
Tác giả: Nguyễn Thành Long
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả
- Là nhà văn chuyên viết truyện ngắn và bút kí.
- Phong cách viết văn: Không gân guốc, gai góc mà thường pha chất kí mang vẻ đẹp thơ mộng, trong trẻo, giầu chất thơ.
- Nguyễn Thành Long (1925- 1991), quê ở Quảng Nam- Đà Nẵng.
2. Tác phẩm:
- Xuất xứ: Viết 1970 nhân chuyến đi Lào Cai vào mùa hè, in trong tập" Giữa trong xanh"- 1972.
Thể loại: Truyện ngắn
B? c?c: 3 ph?n
- Phuong th?c bi?u d?t: t? s? k?t h?p v?i miờu t?, bi?u c?m v?i ngh? lu?n.
Ngôi kể: kể theo ngôi thứ ba, điểm nhìn trần thuật là ông hoạ sĩ. Tác dụng làm câu chuyện trở nên chân thực, tạo điều kiện làm nổi bật nhân vật và chủ đề tư tưởng của tác phẩm.
C?t truy?n xoay quang cu?c g?p g? tỡnh c? gi?a ụng ho? si, cụ ki su v?i anh thanh niờn, dõy cung chớnh l� tỡnh hu?ng truy?n.

Tóm tắt tác phẩm:
Trên chuyến xe khách từ Lào Cai đi Lai Châu, bác lái xe trò chuyện với ông hoạ sĩ và cô kĩ sư mới ra trường. Chiếc xe dừng lại lấy nước và nghỉ ngơi, bác lái xe giới thiệu với cô kĩ sư và ông hoạ sĩ về một người “Cô độc nhất thế gian”, đó là anh thanh niên làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu trên đỉnh Yên Sơn cao 2600 mét. Xúc động trước vẻ đẹp tâm hồn của anh, ông hoạ sĩ đã phác hoạ bức chân dung anh thanh niên. Sau cuộc trò chuyện âý, cô kĩ sư càng thấy vững tin hơn vào quyết định lên nhận công tác ở miền núi của mình. Họ chia tay trong niềm xao xuyến, bâng khuâng với lời hẹn của ông hoạ sĩ nhất định sẽ trở lại Sa Pa .
Nằm ở độ cao trung bình 1500m – 1800m, nên khí hậu Sa Pa ít nhiều lại mang sắc thái của xứ ôn đới, với nhiệt độ trung bình 15-18°C






Nằm ở phía tây bắc của Tổ quốc, SaPa là một huyện vùng cao của tỉnh Lào Cai, một vùng đất khiêm nhường, lặng lẽ nhưng ẩn chứa bao điều kỳ diệu của cảnh sắc thiên nhiên
Chìm trong làn mây bồng bềnh, thị trấn Sa Pa như một thành phố trong sương huyền ảo, một bức tranh sơn thủy hữu tình.

Nơi đây, có thứ tài nguyên vô giá đó là khí hậu trong lành mát mẻ, mang nhiều sắc thái đadạng.

Phong cảnh núi đồi trùng điệp, đẹp mê hồn
Tuyết ở Sa Pa
Phong cảnh sơn thuỷ hữu tình
Nhà văn còn dắt ta đi sâu vào thảo nguyên thung lũng Tà Phình, với đàn bò lang đeo chuông ở các đồng cỏ thung lũng bên đường
Nắng bắt đầu len tới đốt cháy rừng cây…
II- Tỡm hi?u van b?n:
1. Cảnh sắc thiên nhiên ở Sa Pa:
Tìm và chỉ ra những câu văn miêu tả cảnh sắc ở Sa Pa?
Tiết 66: Lặng lẽ Sa Pa

(Nguyễn Thành Long)
I- Tìm hiểu chung:
1. Cảnh sắc thiên nhiên ở Sa Pa:
Nắng bây giờ bắt đầu len tới , đốt cháy rừng cây. Những cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắng những ngón tay bằng bạc..cây tử kinh.màu xanh của rừng. Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên các vòm lá ướt sương, rơi xuống đường cái, luồn cả vào gầm xe.
Nhận xét về từ ngữ và nghệ thuật mà tác giả sử dụng?
Từ ngữ gợi hình , hình ảnh so sánh, nhân hoá độc đáo.
-> Cảnh sắc có đường nét sống động, màu sắc hài hoà, tươi sáng.
- Sa Pa đẹp như một bức tranh với vẻ đẹp trong trẻo, sáng sủa, đầy chất thơ.
Qua đó cảnh vật Sa Pa hiện lên như thế nào?
Thảo luận nhóm
1. Nh�n v?t anh thanh ni�n hi?n l�n qua c�i nhìn v� suy nghi c?a nh�n v?t n�o?
2. Hồn c?nh s?ng v� cơng vi?c c?a anh?
3. Suy nghi c?a anh v? cơng vi?c v� cu?c s?ng?
4. N�t d?p d?p d�ng ch� � nh?t ? nh�n v?t n�y?
2. Cuộc sống con người:
a.Nhân vật anh thanh niên





*Hoàn cảnh sống và công việc:
- Anh thanh niên chỉ 27 tuổi, lứa tuổi phù hợp nơi đông vui, phồn hoa nhưng anh lại vui trèo núi băng rừng làm việc ở đỉnh núi Yên Sơn cao 2600m, không có người, quanh năm chỉ có cỏ cây và mây tuyết che phủ

-> Sống một mình trên đỉnh Yên Sơn cao 2600 mét, quanh năm đối diện với mây núi Sa Pa.
-Làm công tác khí tượng kiêm vật lý địa cầu: đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự báo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất và chiến đấu.

- Gian khổ nhất không phải là thức 1 giờ sáng mà cái khó khăn là vượt cái cô đơn, lạnh lẻo, vắng vẻ trên núi rừng.
Công việc đòi hỏi tỉ mỉ, chính xác và tinh thần trách nhiệm cao, không ngại khó khăn.
Trạm khí tượng ở Yên Sơn ngày nay, nơi nhà văn lấy cảm hứng viết truyện ngắn này

Máy đo mưa của Trạm Khí tượng
Máy đo gió
* Vẻ đẹp tâm hồn :
Yêu nghề, có tinh thần trách nhiện cao với công việc.
Bi?t s?p x?p, t? ch?c cu?c s?ng ri�ng m?t c�ch khoa h?c, ch? d?ng: tr?ng hoa, nuơi g�.
Bộc trực, vô tư; cởi mở và chân thành, quan t�m d?n m?i ngu?i.
Hiếu khách và khiêm tốn.
?Anh thanh niên tiêu biểu cho những con người sống đẹp trong công cuộc lao động xây dựng CNXH ở miền Bắc
3. Một số nhân vật khác

* Nhân vật ông họa sĩ
* Nhân vật ông họa sĩ
* Nhân vật ông họa sĩ
? Người giúp ta cảm nhận về anh thanh niên là ông họa sĩ. Ông hiện ra qua những nét nào?

Khi gặp anh thanh niên thái độ của ông ra sao?
*Ông hoạ sĩ
Một đời theo đuổi nghệ thuật và một tấm lòng nhân hậu, tiêu biểu cho những nghệ sĩ chân chính

? Ngoài nhân vật ông hoạ sĩ, trong truyện còn những nhân vật nào góp phần tô đậm hình ảnh nhân vật anh thanh niên?
* Nhân vật cô kĩ sư
Cuộc gặp gỡ với anh thanh niên đã cho cô kĩ sư suy nghĩ gì?
- Khi gặp và nghe anh thanh niên nói chuyện:
…+ bàng hoàng…
…+ hiểu thêm cuộc sống một mình dũng cảm tuyệt đẹp của anh thanh niên…
…+ yên tâm hơn về quyết định của mình(lên Tây Bắc làm việc)
...ấn tượng hàm ơn khó tả.…
- Khi chia tay anh thanh niên:
…+ muốn có cái gì để tặng anh
…+ chìa tay cho anh nắm, cẩn trọng như người ta cho nhau cái gì.
 Là ngưười có lý tưởng và say mê với công việc, thực sự xúc động trước những suy nghĩ việc làm của anh thanh niên.
Những chi tiết này cho em hiểu gì về cô kĩ sư?
* Cô kĩ sư:
* Nhân vật bác lái xe
Tiết 67
Bác lái xe có vị trí như thế nào trong câu chuyện này?
LẶNG LẼ SA PA
(Trích) - Nguyễn Thành Long -
Là nhịp cầu nối gây sự chú ý và hứng thú cho người đọc đón chờ sự xuất hiện của anh thanh niên.
Rất sôi nổi và yêu quý mảnh đất Sa Pa
* Nhân vật ông kĩ sư vườn rau
*Nhân vật anh kĩ sư nghiên cứu về sét
H: Tất cả những nhân vật này họ có đặc điểm chung gì?
=> Hy sinh quyền lợi riêng, quên mình vì công việc chung.
Vì sao tác giả không đặt tên cho nhân vật bằng những tên gọi cụ thể ?
IV. Tổng kết
Em có nhận xét gì về tình huống truyện, cách kể chuyện?
- Tình huống truyện hợp lí
- Cách kể chuyện tự nhiên

III.Tổng kết
1. Nghệ thuật:
Xây dựng tình huống hợp lí
Cách kể chuyện tự nhiên.Chọn ngôi kể và điểm nhìn trần thuật hợp lí...
Có sự kết hợp giữa tự sự, miêu tả, biểu cảm nội tâm và trữ tình với bình luận.
Lời văn kể chuyện trong sáng, trau chuốt, giàu chất thơ.
2. Ý nghĩa: Khắc họa hình ảnh những người lao động bình thường tiêu biểu là anh thanh niên. Qua đó khẳng định vẻ đẹp của người lao động và ý nghĩa những công việc thầm lặng.
Hướng dẫn học tập:

- Ghi nhớ những đặc điểm tính cách của anh thanh niên.
- Soạn bài "Chi?c lu?c ngà"