Bài 17: Lao động và việc làm
1. Nguồn lao động
2. Cơ cấu lao động
3. Vấn đề việc làm và hướng giải quyết việc làm
1. Nguồn lao động
* Khái niệm: Nguồn lao động gồm bộ phận dân số trong độ tuổi quy định có khả năng tham gia lao động.
* Năm 2005: Dân số hoạt động kinh tế của nước ta là 42,53 triệu người (chiếm 51,2% tổng số dân)
- Mỗi năm nước ta có thêm hơn 1 triệu lao động.
* Ưu điểm:
+ Cần cù, sáng tạo, có kinh nghiệm sản xuất phong phú gắn với truyền thống dân tộc.
+ Chất lượng lao động ngày càng được nâng cao nhờ những thành tựu trong phát triển văn hoá, giáo dục và y tế.
* Hạn chế:
+ Thể lực và trình độ còn chưa đáp ứng yêu cầu.
+ Tính kỉ luật lao động chưa cao, hiệu suất lao động còn thấp.
+ Lực lượng lao động có trình độ cao còn ít
2. Cơ cấu lao động
a. Cơ cấu lao động theo các ngành kinh tế
+ Lao động nước ta làm việc chủ yếu ở khu vực nông - lâm - ngư nghiệp nhưng tỉ trọng có xu hướng giảm.
+ Lao động tham gia trong khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ thấp nhưng tỉ trọng có xu hướng tăng.
b. Cơ cấu lao động theo thành phần kinh tế
Đang có sự thay đổi nhưng còn rất chậm. Xu hướng:
+ Khu vực ngoài Nhà nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đang ngày càng tăng.
+ Khu vực Nhà nước đang ngày càng giảm.
c. Cơ cấu lao động theo thành thị và nông thôn
- Chủ yếu lao động nước ta ở nông thôn nhưng tỉ trọng ngày càng giảm.
- Tỉ trọng lao động ở thành thị thấp nhưng đang có xu hướng tăng.
3. Vấn đề việc làm và hướng giải quyết việc làm
a. Việc làm đang là một vấn đề kinh tế - xã hội lớn
- Lao động nước ta đông và tăng nhanh.
- Tình trạng thất nghiệp và thiếu việc làm còn nhiều:
+ Thất nghiệp: 2,1 % (Khu vực thành thị là 5,3 %, nông thôn là 1,1 %)
+ Thiếu việc làm là 8,1 % (Khu vực thành thị là 4,5%, nông thôn là 9,3 %)
b. Phương hướng giải quyết việc làm ở nước ta