KIỂM TRA BÀI CŨ

1/ Thế nào là đoạn văn ?

2/ Em hiểu thế nào là câu chủ đề và từ ngữ chủ đề?

3/ Có mấy cách trình bày đoạn văn trong văn bản? Nêu đặc điểm từng cách?
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

Tiết 16 - Tập Làm Văn:
I. Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản.

_ _1. Tìm hiểu ví dụ

a. Ví dụ 1:

- Hai đoạn văn cùng viết về ngôi trường Mĩ Lí nhưng:

+ Đoạn 1: Tả cảnh sân trường trong ngày tựu trường( hiện tại)

+ Đoạn 2: Nêu cảm giác của nhân vật tôi trong một lần ghé thăm trường trước đó( quá khứ).

 Cách sắp xếp như vậy cho thấy hai đoạn văn không có sự gắn bó với nhau theo kiểu từ hiện tại nhớ về quá khứ. Vì thế đọc đoạn văn 2, người đọc cảm thấy hụt hẫng.

Tiết 16 - Tập Làm Văn: LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
I. Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản.

_ _1. Tìm hiểu ví dụ

b. VD 2:

- Cụm từ " _Trước đó...."_ bổ sung ý nghĩa về thời gian cho đoạn văn.

- Cụm từ “_Trước đó mấy hôm_” ở đầu đoạn văn thứ 2 có tác dụng tạo nên sự gắn bó giữa đoạn văn 1 và 2 theo kiểu từ hiện tại nhớ về quá khứ.

 Cụm từ “_Trước đó mấy hôm_” tạo ra sự liên tưởng với đoạn văn trước. Chính nhờ sự liên tưởng này tạo nên sự gắn kết chặt chẽ về ý nghĩa giữa 2 đoạn văn với nhau làm cho 2 đoạn văn liền ý, liền mạch.

_ _2. Nhận xét:

_Liên kết đoạn văn trong Vb làm cho ý của các đoạn vừa phân biệt nhau, vừa liền mạch với nhau một cách hợp lí, tạo tính chỉnh thể cho VB_.

Tiết 16 - Tập Làm Văn: LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
II. Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản.

1. Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn.

VD a:

- Hai đoạn văn liệt kê hai khâu của quá trình lĩnh hội và cảm thụ tác phẩm văn học: Tìm hiểu và cảm thụ.

- Các từ ngữ liên kết trong đoạn văn: _Sau khâu tìm hiểu  _quan hệ liệt kê.

*Các từ ngữ liên kết các đoạn văn có quan hệ liệt kê: _Trước hết, đầu tiên, cuối cùng, sau nữa, một mặt, mặt khác, một là, hai là, thêm vào đó, ngoài ra…_

* VD b:

- Hai đoạn văn trên có quan hệ so sánh tương phản.

- Từ ngữ liên kết giữa hai đoạn: _nhưng_.

- Các từ ngữ liên kết các đoạn có quan hệ đối lập tương phản: _Nhưng, trái lại, tuy vậy, ngược lại, song, thế mà, vậy mà, nhưng mà…_
Tiết 16 - Tập Làm Văn: LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
* VD c:

- Từ _đó_ trong đoạn văn ở mục I.2 trên là đại từ( chỉ từ). _Trước đó_ trong đoạn chỉ thời gian trước ngày tựu trường lần đầu của nhân vật Tôi (quá khứ). Còn " _Trước sân trường làng Mĩ Lí dày đặc cả người_" là thời điểm hiện tại.

- Dùng đại từ, chỉ từ làm phương tiện liên kết đoạn: _Đó, đây, này, ấy, vậy, thế…_

* VD d:

Hai đoạn văn trên có quan hệ tổng kết, khái quát.

- Từ ngữ liên kết giữa hai đoạn: _Nói tóm lại._

- Các từ: _Tóm lại, nhìn chung, tổng kết lại, nói một cách khái quát thì, nói cho cùng, có thể nói..._

Tiết 16 - Tập Làm Văn: LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

1. Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn.

II. Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản.
_2. Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn._

- Câu liên kết giữa hai đoạn: _Ái dà, lại còn, chuyện đi học nữa cơ đấy!_

- Vì nó nối tiếp và phát triển ý ở cụm từ "_bố đóng sách cho mà đi học_" trong đoạn văn trên.

* GHI NHỚ- sgk tr 53)

Tiết 16 - Tập Làm Văn: LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

II. Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản.
III- Luyện tập.

Bài 1:

a. Nói như vậy  Mối quan hệ ý nghĩa: Tổng kết.

b. Thế mà  Mối quan hệ ý nghĩa: Tương phản.

c. cũng, tuy nhiên  Mối quan hệ ý nghĩa: nối tiếp, liệt kê; tương phản.

Bài 2:

a- Từ đó.

b- Nói tóm lại.

c- Tuy nhiên.

d- Thật khó trả lời.

* Củng cố:

? Để thể hiện quan hệ ý nghĩa giữa các đoạn văn, cần có điều kiện gì?

? Có thể sử dụng những phương tiện nào để liên kết đoạn văn? Cụ thể ra sao?

* Vận dụng.

Cho những đoạn văn sau, hãy thêm yếu tố liên kết đoạn văn để mạch ý của văn bản rõ ràng hơn.

_ Có thể nói sách là thầy, là bạn của ta._

_ /..../ sách mở ra một thế giới bao la vô tận trước mắt ta, trong đó có bao điều mới lạ mà ta chưa hiểu; nhiều tình cảm cao quý mà ta mong muốn; nhiều nhân vật mà ta yêu quý._

_ /..../ sách nâng đỡ suy nghĩ của ta, động viên khích lệ chúng ta. _

* Mở rộng tìm tòi.

- Tự tìm một phần văn bản, tìm hiểu về liên kết trong đoạn văn.

- Học và nắm chắc bài; Làm các bài tập còn lại.

- Tìm hiểu bài: Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự.